استفاده از داروها برای بیماران علاوه بر اینکه عمدتاً باید با تجویز پزشک باشد از نظر ارائه خدمات مراقبتی و پرستاری نیز حائر نکاتی است که باید رعایت شود.
با توجه به اهمیت دارو در مراقبتهای پرستاری و لزوم توجه به اصول علمی و عوارض داروها نکاتی درباره ملاحظات پرستاری از ارائه یکسری از داروها ارائه می شود.
شيوع سالانه بيش از 2 ميليون مورد در سال، تروماهاي چشم را به يکي از شايعترين علل مراجعه بيماران به مراکز درماني در کشور ايالات متحده تبديل کرده است. درد ناشي از تروما به چشم ممکن است ناتوانکننده باشد بنابراين استفاده از داروهاي ضددرد غيرنسخهاي توسط بيماران براي کنترل اين درد پيش از مراجعه به چشمپزشک متداول است. مهم آن است که پزشکان بتوانند درد را سريع و موثر کنترل کنند، بدون آنكه بيماران عارضهاي را تجربه کنند. مبتلايان به تروماي چشم ممکن است به طور کامل از شدت آسيب وارده مطلع نباشند. عارضهاي که در ابتدا به ظاهر خوشخيم بهنظر ميرسد، گاهي تهديدکننده بينايي است بنابراين پيش از تجويز هر دارويي بايد درباره منشاء آسيب پرسش شود تا اقدام درماني مناسب باتوجه به شدت ضايعه همراه با کنترل درد براي بيمار صورت گيرد.
یادمان باشد آگونیست های مخدرها شامل:
آل فنتانیل، بوپرنورفین، بوتروفانول، کدئین، فنتانیل، هیدروکودون، هیدرومورفون، لورفانول، مپریدین، متادون، مورفین، نالبوفین، اکسی کودون، اکسی مورفون، پنتازوسین، پروپوکسی فن، رمی فنتانیل، سوفنتانیل می باشد.
بیشترین طول اثر را متادون (بیش از ۸ ساعت) دارد و کمترین طول اثر را رمی فنتانیل (۱۰دقیقه) و فنتانیل (۱ تا ۲ ساعت) دارا می باشند. مپریدین ۲ تا ۴ساعت، پنتازوسین ۳ تا ۴ ساعت، مورفین ۳ تا ۶ ساعت و کدئین ۴ تا ۶ ساعت طول اثر دارند.
سریعترین شروع اثر را فنتانیل (فوری) دارد. شروع اثر مپریدین و مورفین وریدی کمتر از ۵ دقیقه، پنتازوسین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، متادون و کدئین خوراکی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه می باشد.
به صورت مقایسه ای کدئین و هیدروکودون کمترین اثر آنالژزیک و سوفنتانیل بیشترین اثر آنالژزیک را دارا می باشند. بقیه تقریبا اثر آنالژزیک برابر دارند.
فنتانیل و هیدروکودون و پروپوکسی فن اثر یبوستی ندارند و بقیه دارای این اثر می باشند که کدئین و مپریدین و پنتازوسین دارای کمترین اثر یبوستی هستند.
یادمان باشد ضدالتهاب های غیر استروئیدی NSAIDs عبارتند از:
دیکلوفناک پتاسیم (کاتافلام)، دیکلوفناک سدیم (ولتارن)، اتودولاک (لودین)، ایندومتاسین (ایندوسین)، کتورولاک (تورادول)، سولینداک (کلینوریل)، تولمتین (تولکتین)، مکلوفنامات، مفنامیک اسید (پونستل)، فنوپروفان (نالفون)، فلوربی پروفن (آنسید)، ایبوپروفن (واریوس)، کتوپروفن (اورودیس)، ناپروکسن (ناپروسین)، اگزاپروزین (دایپرو)، نابومتون (رلافن)، دیفلونیسال (دولوبید)، سالسالات، سله کوکسیب (سلبرکس)، والدکوکسیب (بکسترا)، ملوکسیکام (موبیک)، پیروکسیکام (فیدن).
بیشترین نیمه عمر به ترتیب اگزاپروزین (۵۰ ساعت)، ییروکسیکام (۴۰ ساعت)، ملوکسیکام (۲۰ ساعت)، ناپروکسن (۱۵ ساعت)، سله کوکسیب (۱۱ ساعت) و والدکوکسیب (۱۱ ساعت) دارند. سایر داروها کمتر از مقادیر بالا می باشد مثلا دیکلوفناک ۱تا ۲ ساعت، ایندومتاسین ۴ تا ۵ ساعت، مفنامیک اسید ۲ تا ۴ ساعت، ایبوپروفن ۱.۵ تا ۲.۵ ساعت نیمه عمر دارند.
افت فشارخون به شرايطي گفته ميشود که ميزان فشارخون پايينتر از ميزان فشارخون طبيعي براي آن فرد است. بهطور کلي، از آنجا که تعريف خاصي براي افت فشارخون وجود ندارد، جمعآوري اطلاعات دقيق در مورد شيوع اين بيماري دشوار است. جالب آن است که در برخي از بيماران هايپوتنشن يا همان افت فشارخون، وضعيت طبيعي است و بيماران با فشار سيستوليک بين 90 و 100 ميليمتر جيوه حتي بيشتر از افرادي که فشارخونشان طبيعي محسوب ميشود، عمر خواهند کرد. در بيماراني که فشارخون کمتر از 120 بر 80 ميليمتر جيوه دارند و از علايمي نظير منگي، سبکي سر و تشنگي شديد رنج ميبرند بررسيهاي دقيقتري لازم است زيرا چنين علايمي نتيجه پرفيوژن ناکافي ارگانهاي حياتي است که در صورت ادامه ميتواند به آسيب جدي اين ارگانها منتهي شود. در موارد جديتر ممکن است بيمار از حال برود و دچار سنکوپ شود. در برخي از بيماران افت فشارخون ميتواند يک وضعيت ناتوانکننده باشد. نکته ديگر آنکه افت ناگهاني فشارخون، تهديدکننده حيات است. مطالعهاي که اخيرا در ايرلند انجام شده نشان داده است که افت فشارخون وضعيتي و نيز افت فشارخون پس از صرف غذا از جمله شايعترين علل قلبي سنکوپ محسوب ميشوند.
اسهال مسافرتي، شايعترين بيماري است که ساکنان کشورهاي توسعهيافته را که از مناطق در حالتوسعه بازديد ميکنند، گرفتار ميکند. براساس منطقه مورد بازديد، 70-30 درصد از مسافران به اسهال مسافرتي دچار ميشوند. بيشترين ميزان اسهال مسافرتي به دنبال سفر به آمريکاي لاتين، آسياي جنوبي و آفريقا رخ ميدهد. اسهال مسافرتي به ندرت تهديدکننده حيات است اما در کودکان و سالمندان به دليل احتمال وقوع دهيدراتاسيون شديد خطرناک است. سالانه ميليونها نفر از مسافران به اسهال مسافرتي مبتلا ميشوند، بنابراين اطلاع از راههاي پيشگيري از اين بيماري و درمان آن ضروري است.
داروهاي ضدالتهاب غيراستروييدي (NSAIDs) و مهارکنندههاي سيکلواکسيژناز-2 (COXIBs)، از پرمصرفترين داروها در دنيا هستند. در يک مطالعه تازه منتشر شده روي داروهاي نسخهاي و غيرنسخهاي تجويز شده متعاقب ويزيتهاي بيمارستاني و سرپايي، مشخص شد که داروهاي ضدالتهاب غيراستروييدي از ميان تمام گروههاي دارويي پرمصرفترين هستند.
سفترياکسون يک آنتيبيوتيک نيمه صناعي و يکي از اعضاي خانواده بزرگ سفالوسپورينهاي نسل سوم است که از راه تزريق داخل وريدي و داخل عضلاني مصرف ميشود.
نتايج فاز دوم يك آزمايش باليني نشان داد: داروي آزمايشي جديد براي مقابله با ديابت نوع دوم بدون افزايش خطر افت قند (هيپوگلاسمي)، امكان كنترل قند خون را در اين بيماران بهبود ميبخشد.
ديابت نوع دوم شايعترين نوع ديابت است به طوري كه از كل بيماران ديابتي، 90 درصد به نوع دوم اين بيماري مبتلا هستند و عامل اصلي بروز آن، چاقي است.
داروي جديد كه براي كنترل بهتر قند خون در اين بيماران تهيه شده TAK-875 نام دارد و يك قرص است كه ترشح انسولين را در واكنش به هرگونه تغييرات قند خون تنظيم ميكند. به بيان ديگر داروي جديد در مواقعي كه قند خون در حد نرمال است هيچ تاثيري روي ترشح انسولين ندارد. به اين ترتيب داروي فوق مثل ساير داروهاي ديابت موجب افت ناگهاني قند خون نميشود.
به نوشته هفته نامه ساندي تايمز، دكتر چارلز بورانت از متخصصان دانشكده پزشكي دانشگاه ميشيگان داروي جديد را روي 426 بيمار مبتلا به ديابت نوع دوم آزمايش كرده كه از طريق رژيم غذايي خاص، ورزش و يا درمان دارويي با متفورمين موفق نشده بودند به شكل مناسبي قند خون خود را كنترل كنند.
اين كارشناسان تاكيد كردند تا رسيدن به نتيجه قطعي بايد آزمايشات بيشتري روي گروههاي جديد داروهاي ديابت صورت گيرد تا از ايمن بودن و اثرگذاري مفيد آنها اطمينان حاصل شود.
یادمان باشد در درمان دردهای ناشی از ایسکمی مثل سکته قلبی، اثر ترامادول بیشتر از مورفین است ولی مورفین در دردهایی که به علت حرارت ایجاد شده اند، اثر بیشتری نسبت به ترامادول دارد. همراهی استامینوفن با ترامادول باعث افزایش اثر ضد درد هر دو دارو می شود (مفید برای کاهش دوز ترامادول). ترامادول به علت داشتن اثر مهار بازجذب سروتونین، ممکن است در درمان انزال زودرس مفید باشد. ترامادول به علت مهارکردن بازجذب نورآدرنالین و سروتونین، در درمان افسردگی بسیار موثر است ولی اعتیاد ایجاد می کند. کدئین به هیچ وجه همراه با ترامادول یا حتی چند ساعت قبل یا بعد از آن نباید مصرف شود. در درمان مسمومیت با ترامادول، نالوکسان موفقیت صد در صد ندارد (به دلیل چسبیدن به گیرنده های ناشناخته علاوه بر گیرنده های اپیوئیدی). از اگزاکاربازین برای درمان اعتیاد به ترامادول می توان استفاده کرد.
یادمان باشد آگونیست های مخدرها شامل:
آل فنتانیل، بوپرنورفین، بوتروفانول، کدئین، فنتانیل، هیدروکودون، هیدرومورفون، لورفانول، مپریدین، متادون، مورفین، نالبوفین، اکسی کودون، اکسی مورفون، پنتازوسین، پروپوکسی فن، رمی فنتانیل، سوفنتانیل می باشد.
بیشترین طول اثر را متادون (بیش از ۸ ساعت) دارد و کمترین طول اثر را رمی فنتانیل (۱۰دقیقه) و فنتانیل (۱ تا ۲ ساعت) دارا می باشند. مپریدین ۲ تا ۴ساعت، پنتازوسین ۳ تا ۴ ساعت، مورفین ۳ تا ۶ ساعت و کدئین ۴ تا ۶ ساعت طول اثر دارند.
سریعترین شروع اثر را فنتانیل (فوری) دارد. شروع اثر مپریدین و مورفین وریدی کمتر از ۵ دقیقه، پنتازوسین ۱۵ تا ۲۰ دقیقه، متادون و کدئین خوراکی ۳۰ تا ۶۰ دقیقه می باشد.
به صورت مقایسه ای کدئین و هیدروکودون کمترین اثر آنالژزیک و سوفنتانیل بیشترین اثر آنالژزیک را دارا می باشند. بقیه تقریبا اثر آنالژزیک برابر دارند.
فنتانیل و هیدروکودون و پروپوکسی فن اثر یبوستی ندارند و بقیه دارای این اثر می باشند که کدئین و مپریدین و پنتازوسین دارای کمترین اثر یبوستی هستند.
یادمان باشد ضدالتهاب های غیر استروئیدی NSAIDs عبارتند از:
دیکلوفناک پتاسیم (کاتافلام)، دیکلوفناک سدیم (ولتارن)، اتودولاک (لودین)، ایندومتاسین (ایندوسین)، کتورولاک (تورادول)، سولینداک (کلینوریل)، تولمتین (تولکتین)، مکلوفنامات، مفنامیک اسید (پونستل)، فنوپروفان (نالفون)، فلوربی پروفن (آنسید)، ایبوپروفن (واریوس)، کتوپروفن (اورودیس)، ناپروکسن (ناپروسین)، اگزاپروزین (دایپرو)، نابومتون (رلافن)، دیفلونیسال (دولوبید)، سالسالات، سله کوکسیب (سلبرکس)، والدکوکسیب (بکسترا)، ملوکسیکام (موبیک)، پیروکسیکام (فیدن).
بیشترین نیمه عمر به ترتیب اگزاپروزین (۵۰ ساعت)، ییروکسیکام (۴۰ ساعت)، ملوکسیکام (۲۰ ساعت)، ناپروکسن (۱۵ ساعت)، سله کوکسیب (۱۱ ساعت) و والدکوکسیب (۱۱ ساعت) دارند. سایر داروها کمتر از مقادیر بالا می باشد مثلا دیکلوفناک ۱تا ۲ ساعت، ایندومتاسین ۴ تا ۵ ساعت، مفنامیک اسید ۲ تا ۴ ساعت، ایبوپروفن ۱.۵ تا ۲.۵ ساعت نیمه عمر دارند.
در واقع آنتيبيوتيك آموكسيسيلين كه براي اكثر قريب به اتفاق مردم شناخته شده است توانايي از بين بردن برخي از باكتريها را ندارد چراكه برخي از باكتريها با داشتن آنزيمي به نام بتا لاكتاماز، هسته بتا لاكتام موجود در پنيسيلينها (كه آموكسيسيلين نوعي از آنهاست) را غيرفعال ميكنند و كارايي آنتيبيوتيك را از بين ميبرند. در چنين مواردي نوعي داروي ديگر بايد اضافه شود تا بر اين نوع باكتريها نيز اثر كند. اسيد كلاولانيك دارويي است كه بر آموكسيسيلين اضافه ميشود تا بتواند با مهار بتالاكتاماز باكتريها، اين اسلحه باكتريها را بياثر كند و آموكسيسيلين بتواند آنها را از بين ببرد و به اين ترتيب با طيف بيشتري از باكتريهاي ايجادكننده عفونت مبارزه كند. اين در حالي است كه خود اسيد كلاولانيك در درمان عفونت به تنهايي موثر نيست. عفونتهاي دستگاه تنفس تحتاني، عفونت گوش مياني، سينوزيت، عفونتهاي ادراري و... از جمله موارد مصرف كوآموكسيكلاو هستند. معمولا كوآموكسي كلاو در دوزهاي منقسم هر 8 ساعت تجويز ميشود و ميزان دوز آن بسته به سن و وزن بيمار و نيز شدت عفونت متغير است. در كودكان معمولا شكل سوسپانسيون و در بزرگسالان شكل قرص آن مصرف ميشود. دوره مصرف كوآموكسي كلاو بايد به طور كامل تكميل شود و قطع مصرف آن پيش از اتمام ميزان تجويز شده توسط پزشك ميتواند منجر به عود علائم شود. در صورت مصرف داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي مانند پروفن و آسپرين يا داروهاي ضدانعقاد خون نظير وارفارين و نيز قرصهاي پيشگيري از بارداري حتما بايد پزشك خودرا مطلع كرد.
مصرف كوآموكسي كلاو چه عوارضي را در پي دارد؟
مصرف طولانيمدت آنتيبيوتيكهاي خانواده پنيسيلين ميتواند عوارضي مانند اختلال عملكرد كبدي و زردي را به دنبال داشته باشد. بروز واكنشهاي حساسيتي مانند تورم لبها و چشمها، كهير و نيز زخمها يا ترشحات غيرطبيعي مخاط دهان و واژن و نيز بروز سردرد، اسهال و... همه ميتواند از عوارض دارو باشد كه در اين صورت بايد دارو قطع و با پزشك تماس گرفته شود. يكي از شايعترين عوارض مصرف كوآموكسي كلاو ايجاد اسهال است كه در واقع نوعي واكنش طبيعي بدن به دوز بالاي كلاولانيك اسيد است. در صورت بروز اسهال دارو بايد قطع شود كه البته مصرف ماست براي جلوگيري از اسهال ناشي از اين دارو بسيار مفيد است.
همه ساله ورزشكاران زيادي در جهان به دليل استفاده از مواد نيروزا با محروميت مواجه ميشوند و افتخاراتشان زير سؤال ميرود. در ايران نيز در رشتههاي مختلف شاهد هستيم كه برخي ورزشكاران اقدام به استفاده از مواد نيروزا ميكنند و به همين دليل محروم ميشوند.
يكي از دلايل دوپينگ ورزشكاران ناآگاهي آنها از مواد نيروزا است. طبق اعلام مسئولان آشنايي با مواد نيروزا ميتواند تاثير مهمي در كاهش آمار ورزشكاران دوپينگي داشته باشد.
دكتر پوركاظمي رئيس فدراسيون پزشكي ورزشي و دبيركل ستاد ملي مبارزه با دوپينگ براي آشنايي ورزشكاران، شايعترين داروهاي دوپينگي در ايران و عوارض استفاده از آنها را به شرح زير اعلام كرد:
شايعترين مواد نيروزا كه در بين ورزشكاران ايراني رواج يافته است عبارتند از:
ناندرولون، تستوسترون، متانديون (متان)، هورمون رشد، انسولين، سوما، LH، HCG، كلنبوترول، فوروسمايد (لازيكس)، آمفتامين (در ايران كراك به مخلوطي از آمفتامين و هروئين گفته مي شود)، مت آمفتامين (شيشه)، دي اكسي مت آمفتامين (اكس)، كوكائين، مواد مخدر سنتي (حشيش و تركيبات ترياكي)، دگزامتازون، بتامتازون، پردنيزولون، هيدروكورتيزون، تريامسينولون، الكل، ايندرال (پروپرانول)، آتنولول.
عوارض مصرف داروهاي دوپينگي مصرفي در ايران عبارتند از:
افسردگي، پرخاشگري، خودكشي، قتل، آكنه، ريزش مو، كاهش رشد طولي استخوانها، نازايي، ناتواني جنسي، سكته قلبي و مغزي، خونريزي داخلي، نارسايي كبد،كليه و قلب، ديابت، سرطان خون (لوسمي)، ازدياد و كاهش فشار خون، تنگي نفس، زخم معده، پوكي استخوان، تپش قلب، سردرد، لرزش دستها و پاها، درد مفاصل، سرگيجه، كابوس شبانه، تهوع، استفراغ، تشنج، شوك، كما، مرگ.
متاسفانه يكي از مهمترين علل خوددرمانيها و طبيعتا عوارض وخيم داكسيسايكلين از اين واقعيت نشات ميگيرد كه بيمار پس از يك دوره مصرف آن و مشاهده اثرات درماني خوب اين دارو، ديگر به توصيههاي پزشك در دفعات بعدي ابتلا توجه نميكند و گمان ميكند كه ميتواند خودسرانه باز هم مدتي اضافه از داكسيسايكلين استفاده كند. اين در حالي است كه در كنار اثرات درماني منحصر بهفرد داكسيسايكلين، اين دارو از جمله پرعارضهترين آنتيبيوتيكها محسوب ميشود به همين دليل بايد تنها به تشخيص پزشك معالج تجويز و مصرف شود.
اين توصيهها را جدي بگيريد
- بهتر است اين دارو را با شكم پر و با آب فراوان ميل كنيد، چرا كه مهمترين عارضه داكسيسايكلين اثرات سوزانندگي مخاط است و اگر در داخل حفره دهان يا مري كپسولش باز شود، ميتواند مخاط را بسوزاند و زخمهاي شديدي را پديد آورد.
- معمولا اين دارو در 2 دوز با فاصله 12 ساعت يك بار مصرف ميشود و باز هم به دليل عوارض آن سعي شود كه دوز مصرفي فراموش نشود و اگر بيش از 4 ساعت از مصرف دوز مورد نظر، بيمار يادش بيفتد، بهتر است كه دوز فراموش شده را حذف و دوز بعدي را سر ساعت مصرف كند.
- كساني كه داكسيسايكلين مصرف ميكنند، مراقب باشند كه زياد زير نور آفتاب نايستند، چرا كه اين دارو باعث ايجاد حساسيت نسبت به نور هم در چشمها و هم در پوست ميشود و باعث قرمزي ناشي از تابش نور در هر دو بافت ميشود.
- هرگز از ياد نبريد تجويز داكسيسايكلين در كودكان زير 8 سال كاملا ممنوع است.
- اگر از داروهاي ضد بارداري مصرف ميكنيد، هنگام مصرف داكسيسايكلين از روش ديگري نيز بهره ببريد چراكه داكسيسايكلين تا حدي اثرات داروهاي ضد بارداري را كم ميكند.
بطور كلي داروهايي كه براي سرفه تجويز ميشوند 2 دسته هستند؛ يكي دسته داروهايي كه بر مركز سرفه در دستگاه عصبي مركزي اثر و سرفه را از آن ناحيه سركوب ميكنند كه داروهايي مانند دكسترومتورفان از اين دسته هستند و دوم دسته اكسپكتورانتها هستند كه سبب رقيق شدن خلط و ترشحات دستگاه تنفسي ميشوند و به اين وسيله خروج ترشحات تسهيل و مجاري تنفسي از خلط و ترشحات پاك ميشود. گايافنزين و اكسپكتورانت ساده و همراه با كدئين در اين دسته دارويي قرار دارند. در واقع شربت اكسپكتورانت حاوي 3 تركيب است. گايافنزين با رقيق كردن خلط چسبندگي آن را كاهش ميدهد و خروج آن را سهولت ميبخشد، كلرفنيرآمين اثر آنتيهيستاميني دارد و سودو افدرين ترشحات را كم ميكند و اثر ضد احتقاني دارد. گاهي كدئين نيز به اين سه تركيب اضافه ميشود كه اثر آرام بخشي به آن ميافزايد.
چگونگی مصرف
اكسپكتورانت در درمان علامتي سرفه و احتقان بيني ناشي از سرماخوردگي كاربرد دارد و در افراد بالغ از راه خوراكي هر 6 ساعت يكبار 5 تا 10 سيسي تجويز ميشود. در كودكان 6 تا 12 سال نيز 5/2 تا 5 سيسي هر 6 تا 8 ساعت يكبار و در كودكان 2 تا 6 سال 5/1 تا 5/2 سيسي هر 6 ساعت يكبار به گونهاي كه در يك شبانه روز از 10 سيسي تجاوز نكند تجويز ميشود. اين دارو در كودكان زير 2 سال بدون تجويز پزشك نبايد مصرف شود. البته در مواردي كه سرفهها مزمن شده و دليل مشخصي براي آنها شناخته نشده است بايد به پزشك مراجعه كرد تا بررسيهاي لازم صورت گيرد. دلايلي مانند عفونتهاي تنفسي، تومورهاي قفسه سينه و ريه و... ممكن است تنها با سرفه خود را نشان دهند و لذا تنها درمان علامتي آنها باعث پيشرفت بيماري و از دست دادن زمان ميشود. اين دارو باعث خواب آلودگي نيز ميشود و مصرف آن هنگام كار با وسايل خطرناك و رانندگي ممكن است عواقب جبرانناپذيري را به دنبال داشته باشد.
متاسفانه ديده شده كه بسياري از بيماران آسمي، خودسرانه بنا به توصيه ساير بيماران اقدام به مصرف اسپري سالبوتامول ميكنند، بيآنكه بدانند اين دارو تنها بايد زير نظر پزشك متخصص و با توجه به روند بيماري با دوز مشخص تجويز شود، در غير اين صورت حتي در هنگام بروز حمله آسم هم شايد نتواند براي بيمار مفيد باشد.
مهمترين نكته درخصوص سالبوتامول، مصرف صحيح اين دارو است؛ چراكه اگر اصول مصرف اين دارو رعايت نشود، اثرات درماني سالبوتامول هرگز نمايان نخواهد شد و بيمار گمان ميكند كه اين دارو برايش مفيد نيست.
براي اين منظور در اكثر اوقات در هر وعده بايد از سالبوتامول دو پاف مصرف كنيد و هر پافش هم اصول مصرف خاص خود را دارد. در مرحله بعدي، اسپري را بخوبي تكان دهيد و قبل از فشار دكمه آن يك نفس عميق بكشيد و با تمام قوا نفس خود را بيرون دهيد و حال قبل از شروع دم بعدي، اسپري را به داخل دهان ببريد و يك پاف به داخل حفره دهان بزنيد و سپس بسرعت يك نفس عميق بكشيد و سعي كنيد تمام دارو را به داخل ريههاي خود وارد كنيد. در مرحله بعدي سعي كنيد تا 10 بشماريد و سپس بازدم را انجام دهيد. دوز بعدي هم بايد بدين شكل مصرف شود و البته بهتر است هنگام پاف كردن، بيني خود را بگيريد تا دارو فقط وارد حفره دهان و سپس ريهها شود.
به اين نكات توجه كنيد
ـ اگر دوز مصرفي خود را فراموش كرديد، به محض به ياد آوردن دارو را مصرف كنيد، مگر زماني كه كمتر از يك تا 2 ساعت به دوز بعدي زمان مانده باشد.
ـ در صورتي كه از بيماري قلبي و فشار خون بالا رنج ميبريد، به دليل تداخل اكثر داروهاي اين بيماريها با سالبوتامول، با پزشك معالجتان حتما مشورت كنيد.
ـ سردردهاي خفيف، سرگيجه، خونريزي از بيني و گرگرفتگي و برخي موارد نهچندان مهم، از عوارض اين دارو است، ازاينرو در صورتي كه خيلي اين عوارض شديد نيست، نگران نباشيد.
ـ دارو را حتما از نور و حرارت محافظت كنيد؛ چون بدون آن كه متوجه شويد، خاصيت خود را از دست ميدهد.
ماهيت پيروكسيكام از كجاست؟
پيروكسيكام همانند داروهاي آسپرين، بروفن و ايندو متاسين نوعي ضد التهاب غيراستروئيدي است كه توليد موادي به نام پروستاگلاندينها را مهار ميكند. پروستاگلاندين پايانههاي عصبي درد را تحريك ميكند و سبب ايجاد حس درد ميشود. پس همانطور كه ميبينيد پيروكسيكام تنها التهاب و درد را كاهش ميدهد و در درمان بيماريهاي ذكر شده نقشي ندارد.
احتياط در استفاده از پيروكسيكام
به طور كلي اين دارو همانند آسپرين و ديگر هم خانوادههاي خود خطر ايجاد زخمهاي گوارشي را بالا ميبرد،
بنابراين در كساني كه سابقه زخم يا خونريزي گوارشي دارند نبايد مصرف شود. اين دارو تداخلات دارويي پر اهميتي با داروهاي كاهنده فشار خون مانند آتنولول و لوزارتان و كاپتوپريل و هم خانوادههاي آنها دارد و سبب ميشود كه اثر آنها كم شود. بنابراين بيماران مبتلا به فشار خون بالا بايد در مصرف پيروكسيكام با پزشك خود در اين مورد مشورت كنند. پيروكسيكام اثر داروهاي ضد انعقادي مانند آسپرين، هپارين و وارفارين و كلوپيدوگرل و... را افزايش ميدهد و خطر خونريزي را براي مصرفكنندگان اين داروها به دنبال دارد. پيروكسيكام با داروهاي ديگري مانند ليتيوم، كلستيرامين و... نيز تداخل دارد.
به طور كلي تزريق اين دارو در هيچ شرايطي براي كودكان مورد تائيد قرار نگرفته است و براي درمان علائم آرتريت جوانان هم هرگز توصيه نميشود.
همچنين تزريق عضلاني آمپول پيروكسيكام، آسيب بافتي را در پي دارد و براي كاهش اين عارضه حتما بايد به صورت عميق در عضله سريني تزريق شود. نكته قابل توجه آن است كه دردهاي خفيف تا متوسط اسكلتي معمولا به درمانهاي خوراكي و موضعي جواب ميدهند و نيازي به استفاده از داروهاي ضد درد تزريقي نيست. تزريق آمپول پيروكسيكام ميتواند سبب ايجاد عوارض ناخواستهاي مانند فلج برگشتناپذير پا شود، بنابراين هيچگاه بدون تجويز پزشك اقدام به تزريق اين دارو نكنيد.
همچنين به علت داشتن اثرات ضد دوپاميني، شل شدن عضلات معده ناشي از دوپامين را مهار ميكند و سبب افزايش حركات دودي معده و افزايش سرعت تخليه معده ميشود. اين دارو به طور معمول در مواردي همچون درمان تهوع و استفراغ ناشي از جراحي يا شيميدرماني، برگشت محتويات معده به مري يا همان ترش كردن، آهسته بودن تخليه معده، گاستروپارستزي ديابتيك، سردرد عروقي و سكسكه مقاوم. همچنين به عنوان تحريككننده ترشح شير در مادران شيرده به بيمار تجويز ميشود. اين دارو به 3 شكل قرص، آمپول و قطره وجود دارد. فرم خوراكي آن بسرعت از طريق دستگاه گوارش جذب ميشود. زمان شروع اثر آن از راه خوراكي 30 تا 60 دقيقه و از راه وريدي 30 دقيقه است. محل اصلي متابوليسم آن، كبد است و دفع آن عمدتا از راه كليه است. در ضمن طول اثر دارو 21 ساعت است. در كنار اين مزايا، استفاده اين دارو ممكن است سبب تغييرات فشار خون، افزايش ضربان قلب و بخصوص در كودكان و نوجوانان سبب گرفتگي گردن، لرزش دست و سستي پاها شود. همچنين بندرت ميتواند سبب گيجي، خوابآلودگي، بيقراري و اسهال شود.
پلازيل را در چه مواردي نبايد مصرف كرد
ابتلا به صرع، خونريزيهاي گوارشي، انسداد روده و نارسايي شديد كبد و كليه و همچنين در موارد حساسيت شديد به اين دارو، از موارد منع مصرف پلازيل است. همچنين در دوران بارداري توصيه اكيد ميشود بدون تجويز پزشك از اين دارو استفاده نشود. پلازيل در شير مادر نيز ترشح ميشود؛ اما به نظر در دوزهاي كمتر از 45 ميليگرم در روز، براي نوزاد بيخطر است.
چه داروهايي را نبايد با پلازيل مصرف كرد
مسكنها، داروهاي ضدافسردگي، داروهاي ضداضطراب، خوابآورها، آنتيهيستامينها، داروهاي ضددرد مخدر و ليتيوم را نبايد به همراه پلازيل مصرف كرد.
به طور كلي تجويز داروها براي نوزادان و كودكان از اهميت خاصي برخوردار است؛ چراكه دستگاههاي بدنشان مانند دستگاه گوارش كبد و كليه از نظر هضم، جذب و دفع متفاوت و حساستر از بزرگسالان است. بنابراين در مورد مقدار دارو، زمان تجويز دارو و همراهي غذا و دارو، دقت بيشتري را بايد به كار برد. بنابراين در مصرف قطره پلازيل براي كودك خود به اين نكات توجه كنيد:
اين دارو جزو داروهاي بدون نسخه نيست، بنابراين حتما با دستور پزشك بايد استفاده شود.
مقدار مصرف آن به صورت يك قطره به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن، هر 8 ساعت است.
قطره را نيم ساعت قبل از غذا به كودك بدهيد.
چنانچه كودك حساسيت به صورت برافروختگي صورت و انحراف چشمها داشت، بايد از دادن قطره خودداري كرد. در صورتي كه كودك شما داروي ديگري نيز دريافت ميكند، حتما پزشك را در جريان قرار دهيد. طبق گزارش انجمن طبي كودكان آمريكا به علت عوارض بايد از مصرف قرص يا شربت پسدوافدرين يا آنتيهيستامين همراه با پلازيل خودداري كرد.
كلرديازپوكسايد از خانواده بنزوديازپينهاست كه داروهايي مانند اگزازپام و كلونازپام و...نيز جزو آنهاست و به صورت قرصهاي 5 و 10 ميليگرمي در داروخانهها وجود دارد. كلرديازپوكسايد با اثر خاص خود بر سيستم عصبي مركزي به طريق شيميايي سيناپسهاي مغزي را كه در واقع مدارهاي الكتروني مغز هستند مهار ميكند و به نوعي سيستم اعصاب مركزي را دچار درجاتي از آرامش ميكند كه بسته به دوز مصرفي ميتواند سيستم عصبي را از آرامش خفيف تا خواب آلودگي و كما ببرد. اين دارو از راه خوراكي جذب نسبتا كاملي دارد و حتي در شير مادر نيز ترشح شده و قابليت عبور از جفت را نيز دارد و لذا ميتواند بر جنين نيز اثر كند و باعث خواب آلودگي، ضعف عضلاني و نيز علايم قطع مصرف مواد مغذي در نوزاد تازه متولد شده شود؛ به همين دليل در بارداري و شيردهي منع مصرف دارد.مصرف كلرديازپوكسايد با ساير ضعيفكنندههاي سامانه عصبي مانند داروهاي ضدتشنج، الكل يا ساير داروهاي آرامبخش، مواد مخدر، آنتيهيستامينها و نيز سايمتيدين ميتواند اثر آن را تشديد كند و در چنين مواردي خطر خوابآلودگي به همراه وقفه تنفسي و نيز كاهش ضربان قلب وجود دارد. مصرف داروهاي كاهنده فشار خون نيز به همراه كلرديازپوكسايد ميتواند خطر افت فشار خون را داشته باشد. اين دارو اثر لوودوپا را كه از داروهاي كاهنده علائم پاركينسون است كاهش ميدهد و علائم را تشديد ميكند. آنتياسيدهاي معده نيز جذب كلرديازپوكسايد را كاهش ميدهند، بنابراين توصيه ميشود كه حتما پزشك خود را در جريان مصرف همه داروهاي خود قرار دهيد.
عوارض مصرف
مصرف بيش از 3 هفته داروي كلرديازپوكسايد باعث وابستگي ميشود، به همين دليل بيش از اين مدت آن را نبايد مصرف كرد از طرفي ميزان تحمل دارويي در افراد مختلف به دلايل مختلفي فرق ميكند و عوارض آن با دوزهاي پايين نيز ميتواند بروز پيدا كند. خوابآلودگي و بيحالي، منگي، توهم، تهوع و بياشتهايي و اسهال يا يبوست، كاهش فشار خون، وزوز گوش، افزايش اندازه مردمك چشم و نيز مشكلات پوستي نظير خارش و... از عوارض اين دارو است.
عمدهترين علت مصرف اين دارو براي آكنه يا جوشهاي مقاوم به درمان، بعضي بيماريهاي التهابي و عفوني پوست و همچنين بعضي بيماريهاي پوستي با منشأ ژنتيك و ارث است.
يكي از اجزاي مهم پوست غده سباسه است كه با توليد سبوم يا چربي مخصوص پوست، آن را نرم، لطيف و مقاوم نگه ميدارد. تعداد غدد سباسه در نواحي سر و صورت بيشتر از ساير نقاط بدن است و به همين دليل، اين نقاط از بدن زودتر از ساير نقاط بدن چرب شده و نيازمند شستشوي بيشتر است و در شرايطي خاص تحت تاثير عوامل هورموني بخصوص در دوران بلوغ يا عوامل ارثي، محيطي، دارويي و ديگر علل ناشناخته، تعداد و اندازه اين غدد بيشتر و بزرگتر شده و ميزان توليد سبوم يا چربي پوست بشدت افزايش مييابد كه نتيجه آن بروز جوش يا آكنه و در موارد شديدتر كيستهاي عفوني زيرپوستي است كه عدم درمان يا درمان نامناسب منجر به تخريب پوست و بروز اسكار يا جوشگاه دائمي در زيباترين عضو بدن يعني پوست صورت ميشود و ميتواند ضمن آسيب و صدمات روحي جبرانناپذير و كاهش فعاليتهاي مفيد اجتماعي، هزينههاي گزافي را به فرد بيمار، خانواده و اجتماع او براي رفع جوشگاه و كسب زيبايي اوليه در آينده تحميل كند.
به همين لحاظ آكوتان تنها داروي موثري است كه ميتواند فعاليت غيرطبيعي غدد سباسه را در مدت مشخص (6 ماه تا يك سال) به طور چشمگيري كنترل و درمان و از بروز جوشگاه دائمي جلوگيري كند. اما اين به آن معني نيست كه هر جوش و آكنهاي بايد با داروي آكوتان درمان شود. زيرا اولا آكنههاي خفيف تا متوسط با داروهاي موضعي و ساير آنتيبيوتيكهاي خوراكي قابل كنترل و درمان هستند و از سوي ديگر بايد مراقب عوارض موقت آكوتان همانند افزايش آنزيمهاي كبدي، چربي خون و خشكي پوست، چشم و لبها باشيم. بنابراين انجام آزمايش در شروع درمان و به فاصله هر 2 ماه تا پايان درمان (حداكثر يك سال) ضروري است و مهمتر آن كه خانمها حداقل 6 ماه بعد از مصرف آخرين قرص مجاز به شروع بارداري هستند.
نتيجه آن كه بيمار مبتلا به نوع شديد آكنه كه به درمانهاي معمولي پاسخ نداده و مدتها از آنتيبيوتيك خوراكي همانند سايكلينها استفاده كرده بي آن كه شاهد درمان موفقي باشد (كه مصرف طولاني مدت اين داروها نيز علاوه بر هزينه بالا موجب عوارض جدي خواهند بود) بايد با نظر پزشك متخصص پوست بلافاصله تحت درمان داروي آكوتان قرار گيرد. هزينه درمان موثر 6 ماه تا يك سال آكوتان بسيار كمتر از هزينههاي گزاف ليزر و جراحيهاي زيبايي آينده خواهد بودكه زيان و خسران آن (وقت، تالمات روحي و هزينهها) نه تنها متوجه بيمار و خانواده او خواهد بود، بلكه به نوعي جامعه را نيز متاثر ميكند.
دکتر سید ناصر عمادی
درمانگاه پوست بیمارستان بقیه الله(عج)
از زيرزبان تا عروق قلبي
اين دارو يك داروي سريعالاثر است كه بسرعت باعث گشادشدن عروق كرونر قلب و در نتيجه افزايش جريان خون در اين عروق ميشود و باعث افزايش جريان خون از طريق عروق جانبي به نقاط كم خون ميشود. همچنين فشار پايان دياستولي بطن چپ و حجم پايان دياستولي بطن چپ (پيش بار) را كاهش ميدهد. علاوه بر آن مصرف اكسيژن ماهيچه قلب را كاهش ميدهد و در مجموع سعي ميكند از نياز اكسيژني قلب بكاهد و در عين حال اكسيژن لازم را به قلب برساند تا بافت قلب دچار آسيب نشود. به اين ترتيب درد قلبي كاهش مييابد، برونده قلب زياد ميشود و فشارخون پايين ميآيد.
نيتروگليسيرين فقط زير نظر پزشك
1ـ اين قرص فقط بايد توسط كساني مصرف شود كه پزشك مصرف اين دارو را براي آنها بيخطر تشخيص داده است. در اين صورت اين افراد ميتوانند هنگام درد قفسه سينه قلبي يا سكته قلبي تا 3 عدد از اين قرصها را به فاصله 5 دقيقه مصرف كنند تا به اورژانس منتقل شوند. 2ـ مصرف اين دارو در افرادي كه به آن حساسيت دارند، همچنين به كمخوني شديد مبتلا هستند و برخي مشكلات قلبي ممنوع است. 3ـ سرگيجه، سردرد، افت فشار خون و افزايش ضربان قلب از عوارض شايع مصرف اين دارو است. از عوارض غيرشايع ميتوان به بيخوابي، ضعف، تاري ديد و تهوع و استفراغ اشاره كرد. 4ـ مصرف همزمان اين دارو با سيلدنافيل، تادالافيل و واردنافيل ممنوع است، زيرا باعث افت فشارخون شديد و مرگبار ميشود. 5ـ مصرف اين دارو در خانمهاي باردار مورد مطالعه قرار نگرفته اما مصرف آن در حيوانات آزمايشگاهي مشكلي در پي نداشته است. 6 ـ نيتروگليسيرين علاوه بر قرص زيرزباني انواع كپسولي هم دارد كه بايد طبق دستور پزشك مصرف شوند. افراد مسن بايد دقت كنند كه به علت احتمال افت فشارخون بايد به آرامي از حالت نشسته به ايستاده بروند. 7 ـ سردرد همراه با مصرف اين كپسول به مرور برطرف ميشود. در صورت صلاحديد پزشك ميتوانيد از آسپيرين يا استامينوفن براي برطرف شدن سردرد استفاده كنيد.
در تركيب داروهاي پيشگيري از بارداري، لوونوژسترول از جمله داروهاي بسيار موثر به شمار ميرود. اين دارو كه نوعي پروژسترون مصنوعي به شمار ميرود، با جلوگيري از ترشح گونادوتروپينهاي هيپوفيز قدامي، از تخمكگذاري جلوگيري ميكند. لوونوژسترول همچنين با تغيير در اندومتر رحم از جايگزيني تخم تشكيل شده در رحم نيز پيشگيري ميكند و در حقيقيت با ۲ مكانيسم از ايجاد بارداري پيشگيري ميكند.
لوونوژسترول را چگونه بايد مصرف كرد؟
يكي از بزرگترين چالشهاي مصرف ضدبارداريهاي اورژانسي، عدم اطلاع خانمها از طرز صحيح مصرف اينگونه تركيبات است و همين مشكل در بسياري اوقات سبب بروز بارداريهاي ناخواسته در افراد ميشود. لوونوژسترول كه از جمله موثرترين داروهاي ضدبارداري است، بايد طي ۷۲ ساعت از مقاربت كنترل نشده، اولين دوز اين دارو كه به شكل قرص است، مصرف ميشود. هر بسته اين دارو ۲تايي است و شما بايد ظرف مدت ۷۲ ساعت، اولين دوز را حتما مصرف كنيد، سپس از زمان مصرف اولين قرص مدت ۱۲ ساعت آينده نيز بايد دومين قرص را ميل كنيد.
به اين شكل شما تا حد بسيار بالايي احتمال بارداري را كاهش ميدهيد.
مصرف لوونوژسترول زير نظر پزشك
۱- در طول يك ماه بيش از يك بار از بستههاي ۲تايي لوونوژسترول استفاده نكنيد، چراكه باعث عوارض هورموني بسياري برايتان ميشود.
۲- نامنظم شدن قاعدگي از جمله شايعترين عوارض دارويي لوونوژسترول به شمار ميرود.
۳- سردرد، استفراغ، احساس ناراحتي در سينهها، اضافه وزن و خونريزيهاي غيرطبيعي از عوارض ديگر لوونوژسترول به شمار ميرود.
۴- توصيه ميشود يك تا ۲ ساعت پس از مصرف اين دارو يك داروي ضدتهوع هم براي پيشگيري از بروز عوارض ناخواسته آن مصرف شود.
۵- اين دارو تا ۹۹ درصد از بروز بارداريهاي ناخواسته در افراد جلوگيري ميكند، اما هرچه زودتر اقدام به مصرف آن شود، اثربخشياش بهتر است.
دارو در دوران بارداري بهتر است كه استفاده نشود. اثرات آن در دوران شيردهي مشخص نيست و تا زمانيكه بتوان از داروهاي ديگر بهره برد بهتر است از اين دارو كه ميتواند اندكي در شير ترشح شود كمتر استفاده كرد.
دارو در بيماران با مشكل كبدي يا نارسايي شديد كليوي منع مصرف دارد. در افرادي كه داروهاي آرامبخش همچون ديازپام مصرف كردهاند نبايد استفاده شود.
عوارض
نارسايي تنفسي و افت فشار خون از عوارضي است كه ميتواند مرگبار باشد. عوارض شايع و غيرخطرناك شامل احساس گيجي، سردرد، بيخوابي، يبوست و تهوع است.
مسموميت:
مسموميت اين دارو عموما در افرادي رخ ميدهد كه دارو را به منظور حس بهتر مصرف ميكنند. افرادي كه به ديگر مواد مخدر اعتياد دارند از اين دارو به عنوان جايگزين بهره ميگيرند. عدهاي از افراد مسموم از تركيب مواد مخدر يا تركيبي از الكل و ترامادول استفاده ميكنند.
مهمترين نشانه در مسموميت با مصرف مقادير فراوان و يكباره دارو بروز مردمكهاي تنگ است. عموما افراد مسموم با مقادير بالاي دارو دچار افت هوشياري شده و حين مراجعه به اورژانس، وجود اين نشانه، پزشك را از خطر احتمالي مصرف اين مواد مطلع ميكند. بيماران ممكن است فاقد تنفس خودبهخودي بوده يا افت شديد در فشارخون داشته باشند. يكي از عوارض تهديدكننده حيات تشنج است. حركاتي مشابه با تشنج در تعدادي از بيماران ديده ميشود كه در اين حال بيمار وقايع پيرامون را به ياد ميآورد.
با مصرف چندين گرم از اين دارو خطر مرگ وجود دارد، اما اين جمله به اين معنا نيست كه با مصرف مقادير كمتر دارو خطري فرد را تهديد نميكند.
اولين اقدام در برخورد با فرد مشكوك تماس با اورژانس پيش بيمارستاني است. تا رسيدن تيم امداد بايد بيمار را بر يك پهلو خواباند. اگر بيمار مشكل در تنفس دارد بايد با باز كردن راههاي هوايي و دادن تنفس مصنوعي به وي كمك كرد.
نكات كاربردي در بيماران
ـ بيماران بايد توجه كنند كه دارو ممكن است ايجاد گيجي يا خواب آور كند؛ بنابراين بايد از انجام كارهاي دقيق و خطرناك همچون كار با وسايل برش، كار در ارتفاعات، رانندگي و... تا اطمينان از وضعيت هوشياري اجتناب كنند.
ـ به دليل امكان افت فشارخون با تغيير در وضعيت، لازم است بيماران براي تغيير در وضعيت از حالت خوابيده به ايستاده، اين كار را به تدريج و ابتدا با نشستن براي لحظاتي و سپس ايستادن انجام دهند.
ـ بيماران بايد از مصرف داروهاي آرام بخش، خوابآور و الكل به دليل تداخل با هم اجتناب كنند.
ـ مصرف طولاني دارو ميتواند باعث وابستگي و اعتياد به دارو شود.
ـ در صورت بروز درد قفسه سينه، مشكل در تنفس، خوابآلودگي بيش از حد، ضعف عضلاني، يبوست شديد، لرزش در دست و اندامها و تشنج حتما به پزشك خود مراجعه كنيد.
اين داروي قوي در حقيقت قارچها را نشانه ميگيرد و با حمله به ديواره سلولي آنها، دژ حفاظتيشان را از بين ميبرد. كلوتريمازول در درمان بيشتر عفونتهاي قارچي موثر است. كانديدا آلبيكانس، تنيا ورسيكالر، عفونتهاي قارچي ناخن و... از جمله عفونتهايي هستند كه با اين دارو درمان ميشوند.
البته جذب سيستميك اين دارو پايين است، اما بهترين فرم مصرف آن به صورت موضعي است. جذب اين دارو حتي از طريق مخاط بخشهاي مختلف بدن همچون واژن تا 30 درصد بالاتر ميرود. به همين دليل انواع واژينال آن نيز در بازار وجود دارد.
كلوتريمازول فقط زيرنظر پزشك
1. اگرچه در دوران بارداري، مصرف كلوتريمازول عارضه زيادي ندارد، اما توصيه ميشود در ماههاي نخست حاملگي بدون تجويز و مشورت پزشك از آن استفاده نشود.
2. مراقب باشيد اين دارو به چشمها نرسد و اگر چنين اتفاقي افتاد، هر چه زودتر آنها را با آب تميز بشوييد.
3. سوختگي و تحريك پوست از جمله عوارض شديد كلوتريمازول است و در صورت مشاهده، مصرف آن قطع شود.
4. در خانمهاي شيرده مصرف اين دارو بيخطر است.
5 . در صورت مصرف اين دارو از نوشيدن الكل پرهيز كنيد، زيرا با هم تداخل دارويي دارند و به كبد بيمار فشار وارد ميكند، چون متابوليسم كلوتريمازول از طريق كبد صورت ميگيرد.
6 . در صورت ابتلا به عفونتهاي قارچي واژن علاوه بر استفاده از اين دارو، بايد لباسهاي زير هر روز عوض و پس از شستوشوي مناسب با آب داغ جلوي آفتاب خشك شوند.
7. پس از استفاده اين دارو در محلهاي موضعي مانند پوست دستها يا بازوها از تماس نور خورشيد با آن ناحيه جلوگيري شود تا دارو تاثير بيشتري بگذارد.
كپسولهاي وياگرا براي كساني كاربرد دارد كه اولا به دليل كهولت سن نميتوانند عمل جنسي داشته باشند ثانيا از سلامت كامل قلبي ـ عروقي برخوردار باشند. در هر صورت كپسولهاي وياگرا پس از بلع براحتي و بسرعت از مخاط دستگاه گوارش جذب ميشوند و توسط آنزيمهاي كبدي متابوليزه و سرانجام دفع ميشوند. انتظار داريم كه اثرات نسلهاي قديم اين دارو كه با همان نام وياگرا در بازار عرضه ميشوند پس از مدت ۳ تا ۴ ساعت به مرور از بين بروند و عوارض ناخوشايند اين دارو بسرعت مرتفع شود اما باز هم همچون بسياري از داروهاي ديگر، وياگرا از جمله داروهايي محسوب ميشود كه در افراد مختلف واكنشها و رفتارهاي بسيار متفاوتي را از خود نشان ميدهد، از اين رو خود اين موضوع از چالشهاي بزرگي است كه متخصصان و داروسازان با آن دست به گريبانند.
سيلدنافيل تنها زير نظر پزشك
۱- توصيه ميشود كه اين دارو را همراه غذاي چرب مصرف نكنيد چرا كه چربي موجود در غذا در سيستم گوارش باعث كاهش جذب و سرعت اثر و غلظت آن در خون ميشود و طبيعتا نتيجه دلخواه حاصل نميشود.
۲- تاكيد ميشود كساني كه از وياگرا استفاده ميكنند، بايد سلامت قلب و عروقشان كاملا تاييد شود از اين رو بويژه در سالمندان ديده شده كه بكرات سكتههاي حاد قلبي هنگام انجام رابطه جنسي رخ داده كه به دليل تا آگاهي او از بيماري قلبي پنهان خود بوده است كه وياگرا سبب بروز آن شده است.
۳- پرياپيسم يكي از عوارض فوقالعاده خطرناك اين داروست كه در هر بار مصرف ميتواند رخ دهد. به اين ترتيب كه چند ساعت پس از مصرف اين دارو طبيعتا بايد عضو جنسي از حالت انقباض خارج شود و اگر ظرف مدت يك تا 2 ساعت با اقدام جراحي اين عارضه درمان نشود، فرد قسمت اعظم توانايي جنسي خود را از دست خواهد داد و يا حتي ممكن است به عوارض شديدتري مبتلا شود.
۴- مبتلايان به زخم معده و روده با احتياط اين دارو را مصرف كنند چرا كه خطر خونريزي در آنها بالا ميرود.
۵- مصرف اين دارو تنها براي كساني توصيه ميشود كه بنا به تشخيص متخصص ارولوژيست از اختلال عروقي در ناحيه جنسي رنج ميبرند كه تشخيص اين مشكل تنها با پزشك متخصص است از اين رو براي درمان هر نوع اختلال جنسي هرگز توصيه نميشود.
مركز ثبت و بررسي عوارض ناخواسته داروهاي وزارت بهداشت در اطلاعيهاي نسبت به طرز استفاده از داروي خوراكي نيفديپين هشدار داد.
بر اساس اعلام مرکز ثبت و بررسی عوارض ناخواسته داروهای وزارت بهداشت، با توجه به گزارش ارسالي به مركز ADR مبني بر اشتباه در مصرف داروي خوراكي نيفديپين، به صورت تزريقي، به اطلاع مي رساند كه اين فرآورده در فهرست دارويي رسمي كشور به اشكال خوراكي كپسول 10 و 30 ميلي گرمي، قرص 10 و 30 ميلي گرمي، كپسول آهسته رهش 20 ميلي گرمي و قرص آهسته رهش 20 ميلي گرمي موجود است و اين اشكال مطلقاً نمي بايست به صورت تزريقي مورد استفاده قرار گيرد.
متأسفانه در گزارش ارسالي از مركز ثبت و بررسي عوارض ناخواسته داروهاي ذكر شده است كه محتويات داخل كپسول خوراكي نيفديپين در سرنگ كشيده شده و به صورت تزريقي براي كاهش فشار خون بيمار مورد استفاده قرار گرفته است كه اين امر به هيچ وجه پايه علمي ندارد و ميتواند عواقب خطرناكي براي بيمار داشته باشد.
يادآور ميشود كه مصرف فرآوردههاي دارويي به روشهاي غير مجاز ممكن است منجر به عوارض جبران ناپذير براي بيمار شود، لذا همواره لازم است راه مصرف يك فرآورده متناسب با موارد به تاييد رسيده توسط شركت سازنده باشد.
استامينوفن به خوبي از طريق خوراكي جذب ميشود، اما جذب آن از طريق مقعد متغير است. دارو در كبد دچار تغيير و دگرگوني شده و از راه ادرار دفع ميشود. استامينوفن براحتي وارد بدن جنين ميشود، اما ميزان اندكي از آن در شير ترشح ميشود؛ در مجموع در دوران بارداري و شيردهي دارويي امن به حساب ميآيد.
مسموميت
مسموميت با استامينوفن را بايد در هر نوع مسموميت دارويي مدنظر داشت و نمونه خون براي سنجش سطح خوني دارو فرستاد. مسموميت با استامينوفن را ميتوان به 2 دسته تقسيم كرد، دسته اول مسموميت حاد است كه به طور قراردادي به مصرف يكباره استامينوفن در كمتر از 4 ساعت اطلاق ميشود. دسته دوم مسموميت مزمن است كه به مواردي همچون مصرف مقادير زياد از حد درماني، به صورت اتفاقي و تكرارشونده يا مصرف عمدي اما در مدت بيش از 4 ساعت اطلاق ميشود. در بيماري كه تاريخچهاي از مصرف حاد ميدهد ميتوان با سنجش سطح سرمي يا ميزان مصرف استامينوفن، خطر بروز مسموميت را برآورد كرد. اگر بيمار ميزاني بيش از 150 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن از استامينوفن را به صورت يكباره مصرف كرده باشد مستعد مسموميت حاد است.در صورت شك به مسموميت با استامينوفن بايد بيمار را سريعا به اولين اورژانس در دسترس و ترجيحا داراي بخش مسموميت رساند. اقدام خاصي در ارتباط با بيمار مسموم با استامينوفن وجود ندارد وبايد رساندن بيمار به اورژانس اولويت داشته باشد.
نكات لازم جهت بيمارانـ اين دارو را نبايد در سنين كمتر از 3 سال و براي مدت بيش از 5 روز در كودكان، بدون نظر پزشك استفاده كرد. مصرف استامينوفن در بيماران بالغ براي رفع درد بيش از 10 روز و براي كنترل تب بيش از 3 روز نياز به دستور پزشك دارد.
ـ داروهايي همچون فنيتوئين و كاربامازپين زماني كه همزمان با استامينوفن استفاده ميشوند احتمال آسيب كبدي ناشي از استامينوفن را افزايش ميدهند و همزمان اثرات دارويي استامينوفن را كم ميكنند.
ـ مصرف همزمان آسپيرين، ايبوپروفن، پيروكسيكام، ايندومتاسين، ديكلوفناك با استامينوفن خطر بروز نارسايي كليه را به همراه دارد. اين خطر زماني كه فرد روي مصرف طولانيمدت يا در معرض مسموميت با مقادير بالاي دارو قرار دارد، افزايش مييابد.
اين دارو را با نامهاي متفاوتي همچون آرتروسين، لارافلكس، نيكوپرن، پرانوكسن و... ميشناسند و بهتر است بدانيد همه آنها ناپروكسن هستند و اگر برخي داروخانهها براي بازار گرمي از آن به عنوان تركيب جديد ياد ميكنند باز چيزي از عوارض آن كم نميكند. ناپروكسن جزو داروهاي ضدالتهابي غيراستروئيدي است و دردهاي روماتيسمي، عضلاني، كمردردها و... را تسكين ميدهد. بهتر است از فرمهاي روكشدار اين دارو استفاده كنيد كه با عنوان entric coated عرضه ميشود. از آنجا كه اين دارو براي مخاط معده بسيار مضر است و خاصيت خورندگي دارد، توصيه ميشود كه همراه غذا ميل شود و اگر هم مشكلاتي از قبيل زخمهاي معده شما را آزار ميدهد با مقداري شربتهاي آنتياسيد ميل شود. اثر اين دارو در معده تدريجي است و تا چند روز در خون ميماند، از اينرو جزو موثرترين داروهاي خوراكي در تسكين دردهاي مفصلي روماتيسمي و عضلاني است.
ناپروكسن، فقط زير نظر پزشك
1 ـ در صورت ابتلا به بيماريهاي خوني و انعقادي از مصرف اين دارو بپرهيزيد، چرا كه سيستم انعقادي بدن را بيش از پيش مختل ميكند.
2 ـ بيشترين موضوعي كه ما را از مصرف ناپروكسن ميترساند، بروز مشكلات معدي و رودهاي شديد است كه تا حد خونريزيهاي معده هم پيش ميرود از اينرو اين دسته از افراد بايد با احتياط اين دارو را مصرف كنند و حتي بيشتر پزشكان ميگويند كه اصلا مصرف نشود.
3 ـ مصرف ناپروكسن سبب مقاديري كرختي و خواب آلودگي در فرد ميشود، بنابراين بايد از انجام كارها و فعاليتهايي كه نياز به دقت دارند نظير رانندگي يا كار با ابزارهاي برنده، پرهيز شود.
4 ـ از مصرف همزمان ناپروكسن با داروهايي مانند كتوكونازول؛ وارفارين، ويتامين k و... كه از طريق كبد متابوليزه ميشود، بايد پرهيز شود.
5 ـ كساني كه ناپروكسن مصرف ميكنند حتي بايد از مصرف نوشيدنيهاي الكلي خودداري كنند.
6 ـ در صورت بروز دردهاي تير كشنده و تيز و همچنين سوزش شديد معده ميبايست سريع به يك پزشك مراجعه كنيد تا از عواقب بعدي آن جلوگيري شود.
منع استفاده
در بيماران حساس به آسپيرين همچون مبتلايان به آسم بايد از داروهاي جايگزين استفاده كرد. در بيماريهاي خونريزيدهنده همچون هموفيلي، كمبود پلاكت خطر بروز خونريزي شديد وجود دارد. اگر بيمار داراي سابقهاي از زخمهاي گوارشي يا مبتلا به بيماريهاي كبدي شديد مانند هپاتيت است بايد با احتياط از اين دارو استفاده كند. قبل از جراحي بهتر است براي مدت يك هفته بيمار آسپيرين خود را قطع كند. در كودكان و نوجوانان مبتلا به عفونتهاي ويروسي (آبله مرغان و آنفلوآنزا) استفاده از آسپيرين با خطر بروز اختلال در مغز همراه است.
عوارض
تهوع، احساس سوزش يا آشوب در سردل از عوارض شايع است، اما در صورت بروز عوارضي همچون استفراغ خوني، دفع مدفوع سياه و قير مانند يا واكنشهاي حساسيتي بايد بسرعت به پزشك مراجعه كرد.
مسموميت
در صورتي كه بيمار يكباره 200 تا 300 ميليگرم به ازاي هر كيلوگرم وزن بدن قرص مصرف كند در معرض مسموميت قرار ميگيرد. مسموميت با ميزان اندكي از دارو با تهوع، استفراغ، خارش بدن، گرگرفتگي، وزوزگوش و اختلال در شنوايي، تنفسهاي تند، تب و تعريق همراه است.
نكات لازم براي بيماران
ـ براي كاهش تحريك دستگاه گوارش ميتوان دارو را با غذا، پس از غذا يا همراه داروهاي ضداسيد معده (رانيتيدين و شربت معده) خورد؛ البته در شكل رودهاي دارو نبايد همزمان با داروهاي ضداسيد معده استفاده شود يا اقدام به جويدن يا له كردن دارو كرد.
ـ در بيماران قلبي براي اثر سريع در موقع حملاتي قلبي از آسپيرين معمولي استفاده ميشود و لازم است بيمار آن را بجود.
ـ در صورت وجود بوي سركه، دارو خراب شده و نبايد مصرف شود.
ـ مصرف همزمان با ايبوبروفن، پيروكسيكام، ديكلوفناك، مفناميك اسيد ميتواند آسيبها و عوارض گوارشي را افزايش دهد.
دگزامتازون را از جنس كورتيكواستروئيدها ميدانند و اين رده از داروها در حقيقت مشابه هورمونهايي هستند كه از قشر فوقكليوي انسان ترشح ميشوند و در كنار وظايف اصليشان وقتي بدن در شرايط التهاب و عفونت قرار ميگيرد اين هورمونهاي قشر آدرنال است كه به طور موقت هم كه شده سيستم ايمني بدن را در شرايطي قرار ميدهد كه بتواند بر عفونت و التهاب فائق شود. دگزامتازون نيز در موارد التهاب، آلرژيهاي شديد، آسم، بيماريهاي پوستي، خوني، چشم و... به كار ميرود. در سرماخوردگيها نيز دگزامتازون با برطرف كردن علايم مربوط به التهاب دستگاه تنفس فوقاني مانند سرفه، عطسه، آبريزش بيني، ضعف و بيحالي باعث تخفيف موقتي علايم ميشود، اما هيچ گاه سرماخوردگي را درمان نميكند.
پوشاندن علايم سرماخوردگي تنها يك روي سكه دگزامتازون است. در واقع دگزامتازون با سركوب سيستم ايمني بدن باعث تخفيف علايم ميشود، اما از سويي ديگر مقاومت و ايمني بدن را در برابر عوامل عفوني كم ميكند. از سويي ديگر مصرف دگزامتازون همانند ديگر كورتونها باعث تورم و احتباس آب در بدن ميشود كه برخي به اشتباه تصور ميكنند كه دگزامتازون چاقكننده است. در حالي كه اين دارو با تورم اندامها و صورت فقط نوعي پف موقتي را ايجاد ميكند كه با قطع دارو از بين ميرود و سبب چين و چروك پوست و عوارضي مانند پوكي استخوان و ضعف عضلاني برجاي ميگذارد.
پزشك توصيه ميكند
ـ مصرف طولاني و بيرويه اين دارو باعث عوارض جانبي مانند افزايش وزن و تورم، اختلالات پوستي مانند جوشهاي صورت، لكهاي پوستي، سوءهاضمه و اختلالات گوارشي و... ميشود كه در صورت بروز آنها حتما به پزشكتان مراجعه كنيد.
ـ داروي دگزامتازون باعث بالا رفتن قند خون ميشود با توجه به اين نكته افراد ديابتي بايد با مشورت پزشك و با احتياط آن را مصرف كنند.
ـ استفاده طولانيمدت ميتواند منجر به بيماريهاي چشمي مانند آبمرواريد و همچنين آبسياه و نيز ديابت، پوكي استخوان، خشكي و شكنندگي پوست و نيز در كودكان باعث تاخير رشد شود.
عوارض جانبي
تعدادي از عوارض ناشي از اين داروها خطرناك بوده و حتي مرگبار است. از اين عوارض ميتوان به خونريزي گوارشي، هپاتيت و واكنشهاي حساسيتي اشاره كرد. عوارض ديگري كه خطرناك نبوده وليكن شايع است شامل سردرد، سوءهاضمه، تهوع، استفراغ و يبوست است. ضايعات پوستي در تعدادي از بيماران ديده ميشود كه نياز به بررسي از نظر علت بروز است و ممكن است نياز به قطع دارو باشد.
مسموميت
بيماراني كه اقدام به مصرف ميزان بالايي از دارو ميكنند ممكن است با علائم متنوع و متفاوتي به اورژانس مراجعه كنند. علائم مغزي شامل دوبيني، سردرد و حتي كاهش سطح هوشياري است. در سيستم قلب و عروق ميتواند با افت فشار خون و اختلال در ضربان آهنگ قلب همراه باشد. اختلال در آب و يونها (سديم و پتاسيم) ممكن است بروز كند. در موارد مسموميت اگر نارسايي حاد كليوي رخ بدهد ميتواند با افت در كلسيم و منيزيم و افزايش پتاسيم خون همراه باشد.
توصيهها
ـ براي كاهش اثرات سوء اين داروها بهتر است آنها را بعد از غذا يا همراه با غذا، شير يا داروهاي ضداسيد معده همچون رانيتيدين يا امپرازول استفاده كرد.
ـ درصورت بروز هر كدام از علائم زير، بيمار بايد داروي خود را قطع كند . ناراحتي دستگاه گوارش كه پايدار بماند، سردرد مداوم، ضايعات پوستي، خارش، اختلال در بينايي، استفراغ خوني يا به رنگ قهوهاي يا مدفوع به رنگ قير، ادرار خوني، تب و افزايش وزن يا ورم.
ـ اين داروها را نبايد براي بيش از 3 روز جهت كنترل تب و براي بيش از 10 روز در موارد درد مورد استفاده قرار داد. در صورتي كه با وجود مصرف اين داروها براي موارد ياد شده همچنان تب يا درد برقرار باشد بايد به پزشك مراجعه كرد.
ـ به دليل خطر بروز خوابآلودگي افراد تحت درمان بايد هنگام رانندگي احتياط كامل داشته باشند.
مورد مصرف ديگر آن در مبتلايان به لوچي چشم است. لوچي چشم ناشي از كشش نامتناسب عضلات چشم است. به عبارت بهتر وقتي يكي از عضلات چشم بيشتر از حد كره چشم را بكشد يا بچرخاند، لوچي چشم عارض ميشود.
چشم پزشكان براي اصلاح لوچي چشم از تزريق اين دارو به درون عضلهاي كه بيشتر از حد منقبض شده است، بهره جستند و به طور تصادفي متوجه شدند علاوه بر برطرف شدن لوچي چشم، شيارهاي بين دو ابرو نيز كمعمقتر يا برطرف شده است و از اينجا بود كه اين دارو براي برطرف كردن چين و چروكهاي پيشاني، دور چشم و بين دو ابرو مورد بهره برداري قرار گرفت.
مكانيسم اثر دارو
براي اينكه عضلهاي منقبض شود، بايد توسط عصبي تحريك شود. اين دارو مانع منتقل شدن تحريك عصبي به عضله ميشود، بنابر اين عضله شل شده و چون چروكهاي پوستي فوقالذكر به علت انقباض عضلات زيرينشان ايجاد ميشوند، با شل شدن عضله، چين و چروكها نيز برطرف ميشود.
نحوه تزريق
تزريق بوتاكس يا dysport به طور سرپايي در مطب قابل انجام است. حدود يك سيسي از دارو با سوزن بسيار نازك سرسوزن انسولين در چند نقطه پيشاني و دور چشم تزريق ميشود. براي اين كار نيازي به بيحس كردن نيست و درد ناشي از تزريق اندك و در حد گزش پشه است.
نكاتي كه لازم است بدانيد
تا 4 ساعت پس از تزريق از دراز كشيدن خودداري كنيد.
تا چند ساعت از كمپرس سرد استفاده كنيد.
اثر دارو از روز چهارم شروع شده و تا روز چهاردهم به حداكثر خود ميرسد. اين اثر 6 ـ4 ماه دوام خواهد داشت و بعد از آن بتدريج چين و چروكها دوباره ظاهر ميشوند كه در صورت تمايل ميتوانيد مجددا تزريق كنيد.
استفاده از اين دارو در دوران حاملگي و شيردهي ممنوع است.
در اين آييننامه آمده است: بيمار حق دارد بعد از دريافت دارو از داروساز در داروخانه، اطلاعات موردنياز درباره درمان دارويياش (از جمله مقدار و نحوه صحيح مصرف دارو) را سوال نمايد و داروساز موظف است تا تفهيم كامل بيمار، به تمامي سوالات دارويي بيمار پاسخ گويد. اطلاعات داده شده بايد بدون اصطلاحات تخصصي و كاملا واضح باشد؛ به طوري كه بيمار قانع و به طور كامل توجيه شود. علاوه بر آن داروساز موظف است مقدار و نحوه مصرف دارو را مكتوب نمايد.
بيمار حق دارد كه حرمت و شأن او در داروخانه حفظ شده و به نيازهاي دارويي او با رعايت ضوابط و مقررات بموقع و به طور كامل توجه شود.
همچنين بيمار حق دارد در رابطه با حفظ اسرار بيماري و وضعيت سلامت خود، به داروساز اعتماد كامل داشته باشد و داروساز بايد در روابط كاري خود، چنين اطميناني را براي بيماران فراهم نمايد.
براين اساس بيمار حق دارد در مورد داروهايي كه پزشك براي او تجويز ميكند، از داروساز در داروخانه راهنمايي و مشاوره بخواهد و حق دارد به پاسخهاي داروساز در رفع نيازهاي دارويياش اطمينان كند و داروساز مسوول گفتهها و توصيههاي خود است.
بيمار حق دارد از داروساز خود درباره منافع و مضرات و هزينههاي دارويياش اطلاعات بخواهد و داروساز بايد بيمار را راهنمايي كند و حتي حق دارد بداند در صورت فراموشكردن يك دوز دارو چه بايد كرد.
بيمار حق دارد كه بداند چطور متوجه شود داروهاي مصرفياش اثر كرده و علامت پيشرفت درمان چيست و داروساز ميتواند با توجه به سطح آگاهي بيمار و در صورتي كه از گروه پزشكي باشد، اطلاعات اضافي ارائه نمايد.
داروساز بايد در مورد تداخل داروهاي تجويز شده در نسخه با غذا، داروهاي ديگر و پاسخهاي آزمايشگاهي بيمار را راهنمايي كند. داروساز بايد در صورتي كه بيمار داراي بيماري زمينهاي نيز هست، نحوه مصرف داروهاي موجود در نسخه را به بيمار توصيه نمايد.
همچنين داروساز بايد صحت دوزاژ تجويزي را با توجه به شرايط بيمار (سن، وزن و غيره) بررسي و در صورت لزوم با پزشك معالج مشورت نمايد. علاوه بر اين داروساز بايد عوارض جانبي مهم دارو را با توجه به برگه راهنماي بيمار (بروشور) با رعايت شرايط بيمار هشدار دهد.
عوارض جانبي: عوارض رايج شامل نفخ شكم، اسهال، تهوع، استفراغ، احساس طعم فلزي در دهان است. اين دارو برخلاف گلي بنكلاميد مولد افت در قند خون نيست.
مسموميت: در بيماراني كه به دليل تداخل دارويي يا مصرف زياد دارو دچار مسموميت ميشوند ناخوشي، درد عضلاني، بيخوابي، مشكلات تنفسي و ناراحتيهاي گوارشي ديده ميشود. برخلاف ديگر داروهاي مصرفي در بيماران ديابتي، متفورمين عمومأ باعث افت در قندخون نميشود.
دستورات و نكات مهم در بيماران ديابتي
ـ به منظور كاهش عوارض گوارشي ناشي از دارو بهتر است دارو با غذا مصرف شود.
ـ دارو جايگزين رژيم و ورزش نشده و بايد اقدامات كمكي همچون رژيم و فعاليت بدني را ادامه داد.
ـ بيماران بايد مرتب قند خون روزانه خود را بسنجند.
ـ براي اطمينان از كنترل قند در يك دوره طولاني(چند ماهه) ميتوان از آزمايش HbA1c استفاده كرد.
ـ از مصرف زياد الكل كه ميتواند عوارض مرگباري داشته باشد بايد حذر كرد.
ـ احساس مزه فلزي در دهان با شروع مصرف بروز كرده و با گذشت زمان از بين ميرود؛ در صورتي كه پايدار بماند با پزشك خود مشورت نماييد.
ـ علائم گوارشي در ابتداي درمان طبيعي است اما همين علائم اگر يكباره بروز نمايد ميتواند از بروز عوارض باشد.
علائم خطرناك
با بروز علائم زير پس از مصرف متفورمين به پزشك مراجعه كنيد:
احساس خستگي، ضعف، دردهاي عضلاني غير قابل توجيه، تنفس تند يا تنگي نفسي كه علتي براي آن نميتوان يافت، ناراحتي معده غيرمعمول، احساس سرما، احساس سبكي سر، ضربان قلب آهسته يا نامنظم.
زنان به محض اطلاع از بارداري يا در دوران شيردهي بايد با متخصص زنان يا غدد به منظور استفاده از روش درماني مناسب مشورت كنند. از مصرف خودسرانه داروهاي ديگر يا داروهاي گياهي بايد خودداري كرد.
عوارض
عوارض شايع شامل حساسيت پذيري به نور و افت قندخون است. اما عارضهاي كه تهديد كننده حيات است از دست رفتن عملكرد مغز استخوان و كاهش توليد سلولهاي خوني(گلبولهاي سفيد، قرمز و پلاكتها) است.
شايعترين و مهمترين عارضهاي كه افراد مصرف كننده بايد به آن دقت داشته باشند افت قند خون است كه در صورت عدم توجه ممكن است عوارضي جبرانناپذير بجا بگذارد.
مسموميت
هر بيمار ديابتي كه در وضعيت رواني، هوشياري و يا عصبي دچار اختلال شود يا در افرادي كه اقدام به مصرف خودسرانه دارو ميكنند بايد به مسموميت شك كرده و فرد را به اورژانس رساند. علائم زير دال بر مسموميت بوده و لازم است كه سريعا تشخيص داده شده و اقدامات درماني براي آن شروع گردد:
سوزن سوزني شدن زبان و لبها، گرسنگي، تهوع، خميازه كشيدن، گيجي، بيقراري، عصبي شدن، ضربان بالاي قلب، تعريق، لرزش، ازكار افتادگي يك سمت بدن، تشنج و كما.
نكته مهم اين است كه در افراد با قند خون پايين با تجويز قند علائم سريعا برطرف ميشود.
اگر احتمال افت قندخون وجود دارد و بيمار توانايي و تحمل خوردن دارد، درمان با مواد قندي(شربت، آب قند) شروع ميشود.
اگر هوشياري بيمار پايين است و نميتوان برايش قند خوراكي شروع كرد بايد قند تزريقي سريعا آغاز شود. در بيماران با هوشياري پايين نبايد جبران افت قند را با مواد خوراكي كرد چرا كه ممكن است وارد راههاي هوايي شده و بيمار در معرض خفگي قرار گيرد. در اين شرايط پرسنل اورژانس 115 با تجويز قند تزريقي، سريعا قند بيمار را به حد قابل تحمل مي رسانند. در اين موارد ممكن است پس از گذشت 2 ـ 1 ساعت بيمار مجددا دچار افت قندخون شود؛ بنابراين تمامي اين بيماران بايد به اورژانس منتقل شوند.
نكات مهم در بيماران
ـ دارو را بايد زماني مصرف كرد كه بتوان غذا خورد وگرنه افت قند خون بروز ميكند.
ـ بيماران بايد در صورت بروز علائمي همچون خستگي، گرسنگي بيش از حد، تعريق شديد و بيحسي در اندامها سريعا قند خون را چك كرده و در صورتي كه قند خون كمتر از 60 (ميليگرم در دسي ليتر) باشد مواد قندي مصرف كرده و به اورژانس 115 اطلاع بدهند. اغلب بيماران با علائم آشنا بوده و در مراحل اوليه افت قند خون سريعا اقدام به مصرف قند ميكنند.
ـ بيماران نبايد سر خود اقدام به مصرف دارويي ديگر بكنند. تداخل دارويي ممكن است باعث افت يا افزايش قند خون شود كه هر دو آسيبرسان است.
1ـ گروه داروهاي كندكننده ضربان قلب: داروهايي مثل آتنولول كه به شكل قرصهاي نارنجيرنگ 50 و 100 ميليگرمي در داروخانهها موجود هستند و پروپرانولول 10،20 و 40 كه قرصهايي به رنگ صورتي هستند از اين دسته داروها هستند كه باعث كم شدن تعداد و شدت ضربانات قلبي شده و فشار خون را پايين ميآورند. تجويز اين داروها به خصوص براي جوانترها و آنان كه دچار هيجان، استرس و فشار عصبي هستند مفيد است.
2ـ گروه داروهاي مدر (افزاينده ادرار): اين گروه از داروها با زياد كردن حجم ادرار باعث كمشدن حجم خون و در نتيجه كمشدن فشار خون ميشوند. اين داروها بخصوص در افراد مسن و دچار نارسايي قلبي مفيد هستند و به عنوان بهترين مكمل دارويي در درمان فشار خون استفاده ميشوند. قرص تريامترن اچ و قرص و آمپول فورزمايد نمونههايي از داروهاي مدر هستند. بهتر است اين داروها در صبح استفاده شوند زيرا افزايش ادرار در شب اغلب دردسرزاست.
3ـ گروه داروهاي ضد آنژيوتانسين: اين داروها كه باعث گشادشدن رگها و كم شدن فشار خون ميشوند، در بيماران ديابتي (براي كنترل فشار خون) بهترين انتخاب هستند. كاپتوپريل، انالاپريل و لوزارتان نمونههايي از اين نوع داروها ميباشند.
4ـ گروه داروهاي ضد كانال كلسيم: اين داروها باعث شلشدن ماهيچههاي رگهاي خوني و در نتيجه گشاد شدن رگها ميشوند. آملوديپين، نيفديپين و ديلتيازم از اين گروه هستند. اين داروها در افراد مسن بسيار مفيد هستند.
علاوه بر 4 دسته داروي گفته شده، ميتوان از داروهاي ديگري مثل متيل دوپا كه براي كنترل فشار خون بارداري كاربرد دارد و نيتروگليسيرين كه در درمان فشار خون شديد استفاده ميشود نيز نام برد. البته همانطور كه بيان شد تعداد بسيار زيادي از داروهاي ديگر نيز وجود دارند و بنا بر تشخيص پزشك مورد استفاده قرار ميگيرند.
همانگونه كه در مباحث قبلي هم گفته شد اصلاح روش زندگي كه شامل تغذيه سالم (استفاده بيشتر از سبزي، ميوه و ماهي در كنار اجتناب از چربيهاي حيواني) و ورزش منظم است در درجه اول باعث پيشگيري از فشار خون شده و در مرحله بعدي باعث كنترل فشار خون ملايم ميشود. در مورد فشار خون شديد هم اصلاح شيوه زندگي باعث تاثيرگذاري بهتر داروها خواهد شد. فقط فراموش نكنيد كه نه براي بيماري فشار خون، بلكه براي درمان هر بيماري از مصرف خودسرانه دارو جدا خودداري كنيد.
آمپول اناکساپرین سدیم هنگامی که بعنوان درمان طبی یا درمان پروفیلاکسی تجویز می شود بایستی بصورت زیر جلدی عمیق تزریق شود deep subcutaneous و در موقع همودیالیز بصورت داخل وریدی Intravascular تزریق میگردد. تزریق داخل عضلانی آن ممنوع است. آمپول اناکساپرین سدیم بصورت آماده تزریق در سرنگ هایی که از قبل پر شده اند قابل دسترسی می باشد.
و ...
استامينوفن= N استيل سيستئين (انفوزه در DW5%)
اپيوم (مشتقات ترياك و مواد مخدر)= AMP نالو كسان cc1/ mg4
هپارين= سولفات پروتامين
وارفارين(كومادين)= ويتامين K
آهن= دفروكسامين
الكل= دي سولفيرام
آرسنيك= شلاتينگ اجنت
مس و جيوه= دي پنسيلامين
حشره كش هاي كشاورزي و خانگي= آنتي كولينرژيك
TCA(ضدافسردگي سه حلقه اي)= آنتي كولينرژيك
سولفات منيزيوم= گلوكونات ca
بنزوديازوپين (ديازپام)= فلومازنيل
دوپامين (اينوتروپيك + آلفا و بتاآدرنرژيك)= فنتولامين
ASA(ساليسيلات ها)= آنتي دوت ندارد علامت شايع مسموميت با آن ايجاد fever در حاليكه مسكن و تب بر است مهم ترين كار انجام پاشويه است.
ديگوگسين= فني توئين (ديلانتين)
وقتي رانيتيدين ميخوريد
اصولا رانيتيدين را با توجه به شدت علائم بيمار تجويز ميكنند و از روزي يك تا 3 بار بويژه بعد از غذا متفاوت است. اين قرص با ورود به معده سريعا به شكل هم موضعي و هم از طريق خون اعمال اثر ميكند.
از طرفي دوره مصرف اين قرص بيشتر اهميت دارد، به اين معنا كه حداقل دوره مصرف رانيتيدين بايد 6 تا 8 هفته باشد و اين موضوع كه بيمار تنها يك يا 2 نوبت اين دارو را مصرف كند و تا دردش ساكت شد آن را كنار بگذارد بزرگترين اشتباه است. طول مدت اثر اين قرص معمولا كوتاه و براي چند ساعت است و بايد تا چندين دوز بعد از تسكين درد مصرفش ادامه يابد.
رانيتيدين فقط زيرنظر پزشك
1ـ همين ابتدا در بخش توصيههاي پزشكي لازم است بدانيد كه جايگزيني رانيتيدين با سايمتيدين مخصوصا براي آقايان كار اشتباهي است. حداقل عارضهاي كه سايمتيدين براي آقايان دارد، ژنيكوماستي يا بزرگ شدن سينهها در آقايان است.
2ـ شايعترين عوارض اين قرص پيدايش بثورات جلدي، گيجي، اسهال، سرگيجه و كاهش ميل جنسي در درازمدت است كه البته موارد شديدي در اين خصوص خيلي گزارش نشده است.
3ـ در دوران بارداري و شيردهي منع زيادي در مورد مصرف اين دارو وجود ندارد، اما باز هم در اولين ملاقات، پزشكتان را از اين موضوع باخبر كنيد.
4ـ مصرف رانيتيدين بايد بعد از خوردن غذا صورت گيرد تا بيشترين خاصيت را داشته باشد.
5 ـ در ايام روزهداري كه شايد سوزش معده بيشتر سراغتان بيايد، اولا سعي كنيد كه حجم غذاها را هم در سحري و هم در افطار كمتر كرده و تعداد دفعات را بعد از افطار بيشتر كنيد و از سوي ديگر بعد از سحري و بعد از افطار يك عدد قرص بخوريد.
6 ـ برخي داروها با رانيتيدين تداخل دارند و ازاينرو خودسرانه مصرف رانيتيدين را حتي به شكل تك دوز انجام ندهيد. شايعترين نمونهها كتوكونازول، داروهاي ضد ديابتي خوراكي، نيفيديپين و فنيتوئين است.
به دليل خاصيت ضد التهابي قوي كورتونها متاسفانه اين داروها مورد استفاده بيش از حد و خارج از قاعده قرار ميگيرند و عوارض زيادي برجا ميگذارند. مثلا در مورد انواع دردهاي معمول اسكلتي و عضلاني گاه از كورتون تزريقي استفاده ميشود كه اثر آن تسكين موقتي درد است و بيمار شروع به استفاده مرتب از اين داروها ميكند و عوارضي كه پيشتر برشمرده شد، گريبانگير او ميشود.
در سالهاي اخيراستفاده از دگزامتازون تزريقي براي تسكين گلودردهاي ويروسي رايج شده است كه به دو دليل خطاست: اول اينكه گاه باعث افت قدرت ايمني شده و بيماري عفوني شديدتري را به دنبال خواهد داشت و دوم اينكه اگر مرتب تكرار شود عوارض دارو بيجهت به بيمار تحميل ميشود.
مصرف كورتون البته در درمان بسياري از بيماريها حياتي و لازم است و بايد عوارض آن را به نوعي پذيرفت. خوشبختانه تمهيداتي براي كاهش اين عوارض وجود دارد كه به آنها اشاره ميشود.
1 ـ كورتونها را بايد فقط زماني كه لزوم مصرف آن مشخص است، استفاده كنيم.
2 ـ كمترين ميزان ممكن را استفاده كنيم و در كوتاه ترين زمان درمان را به پايان برسانيم.
3 ـ تا حد امكان از فرم موضعي مثلا اسپري يا تزريق در مفصل استفاده كنيم.
4 ـ عوارض دارو را با درمانهاي كمكي كم كنيم. مثلا براي كاهش عارضه پوكي استخوان استفاده از كلسيم و ويتامين
D و براي فشار خون محدوديت نمك مصرفي موثر است.5 ـ تا حد امكان از داروهاي كوتاه اثر مثل هيدروكورتيزون و پردنيزولون استفاده شود.
يادآوري اين نكته لازم است كه براي بسياري از بيماريها استفاده كوتاه مدت كورتون و براي برخي بيماريها استفاده دراز مدت و حتي مادامالعمر كورتونها لازم است ولي بايد عوارض اين داروها را بدانيم و هرگز آنها را بيجا مصرف نكنيم.
به طور كلي متفورمين را پركاربردترين دارو براي درمان ديابت نوع 2 ميدانند، چراكه گام اول درماني را همه پزشكان در درمان ديابت از اين دارو آغاز ميكنند. اساسا در ديابت نوع 2 پاسخ بدن به انسولين مختل ميشود و متفورمين با افزايش حساسيت سلولهاي بدن به انسولين، خاصيت كاهندگي قند خون را اعمال ميكند. اساسا قرصهاي متفورمين كه در دوزهاي 500 ميليگرم در بازار موجود هستند به 2 نوع روكشدار و بيروكش ارائه ميشوند. همانطور كه بايد بدانيد، نوع روكشدار اين قرصها براي كساني است كه مشكلات معده و روده دارند و توانايي هضم اين نوع قرصها را ندارند. متفورمين معمولا زير نظر پزشك متخصص 2 تا 3 بار در روز همراه غذا ميل ميشود و بلافاصله پس از ميل كردن علاوه بر جلوگيري از جذب قند در رودهها با ورود به گردش خون و با رفتن به كبد، متابوليسم قند را در اين ارگان تغيير داده و توليد گلوكز را در كبد كاهش ميدهد.
احتياطهاي لازم در مصرف متفورمين
1 ـ هرگز از نظر پزشك پا را فراتر نگذاريد و خودسرانه دوز مصرفي متفورمين را افزايش ندهيد.
2 ـ اگر در هر صورت دوز اين دارو را فراموش كرديد به محض يادآوري، دوز فراموش شده را ميل كرده اما اگر نزديك به دوز بعدي هستيد 2 قرص را با فاصله 1 تا 2 ساعت ميل نكنيد، چون خطر افت قند دارد.
3 ـ سردرد، سرگيجه، تاري ديد، احساس گرسنگي شديد، تپش قلب و تعريق سرد يا گرم نشانههاي افت شديد قند خون است. از اينرو سريعا يك ماده شيرين همچون يك تكه ميوه يا يك عدد بيسكويت ميل كنيد.
4 ـ تكرر ادرار، تشنگي شديد، خشكي پوست و دهان و گر گرفتگي نشانههاي بالا رفتن قند خون است، از اينرو اين موضوع را با پزشك خود مطرح كنيد اما خيلي نترسيد، چراكه افت قند خون خطرناكتر از افزايش قند خون است.
5 ـ اين روزها پزشكان متخصص براي كاهش وزن در بيماران خيلي چاق از متفورمين استفاده ميكنند كه متاسفانه برخي خانمها نيز خودسرانه اقدام به مصرف اين دارو ميكنند.
6 ـ جدا از مصرف نوشيدنيهاي الكلدار پرهيز كنيد، چراكه بشدت تداخل دارند.
شايد دهه ۹۰ ميلادي را بتوان دهه خوبي براي بيماران فشار خوني دانست، چراكه آتنولول با تولدش توانست جان تازهاي به روشهاي درماني اين بيماري ببخشد. اين دارو كه به عنوان يك مسدودكننده گيرندههاي بتا در داخل عروق محسوب ميشود با ورود به خون باعث گشاد شدن و شل شدن عضلات قلب و عضلات ديواره عروق ميشود و از اين طريق فشار خون بيمار را تعديل ميكند. اگر چه توصيه ميشود بيمار صبحها اين دارو را مصرف كند، اما اين موضوع ارتباطي به پر يا خالي بودن شكم ندارد و مدت كوتاهي پس از مصرف سريعا وارد خون ميشود و اثر ميكند. اين دارو معمولا ۸ تا ۱۲ ساعت در خون ميماند و سپس از طريق متابوليسم بدن توسط كبد و كليهها از بدن دفع ميشود.
آتنولول فقط زير نظر پزشك
۱- هرگز اين دارو را كه در دوزهاي ۵۰ تا ۱۰۰ ميليگرمي است بهطور خودسرانه نه مصرف كنيد و نه بهطور ناگهاني قطع؛ چراكه مصرف آنها منوط به سلامت كامل سيستم خونرساني كليههاست كه تنها توسط پزشك با آزمايشهاي لازم بايد تاييد شود و قطع ناگهاني آن فرد را در معرض يك حمله قلبي حاد قرار ميدهد.
۲- بيماران مخصوصا آقايان بايد بدانند كه آتنولول روي فعاليت جنسيشان تاثير ميگذارد و آنها را قدري ناتوان ميكند، از اينرو اگر در سن بالا نيستند بايد از داروهاي ديگري زير نظر پزشك خود استفاده كنند تا دچار چنين عارضهاي نشوند.
۳- صبحها قبل از مصرف آتنولول ضربان قلبتان را با گرفتن نبض بگيريد، اگر كمتر از ۵۰ تاست آتنولول را ميل نكنيد و به پزشكتان مراجعه كنيد و اين موضوع را با وي در ميان بگذاريد.
۴- كساني كه از بيماريهايي همچون آسم، مشكلات احتقاني و نارسايي قلبي، مرض قند، پركاري تيروئيد، افسردگي و بيماريهاي كبدي رنج ميبرند، آتنولول را بايد يا ترجيحا قطع يا زير نظر پزشك آن را جايگزين كنند.
۵- سيگار بايد در اسرع وقت كنار گذاشته شود.
۶- علائمي همچون سرگيجه، احساس تنگي نفس پس از مصرف دارو، ظاهر شدن ضايعات پوستي در بدن، اسهال و استفراغ ميتواند گوشه كوچكي از عوارض احتمالي اين دارو باشد كه بايد با مشاوره پزشكي اين عوارض را درمان كرد.
Drug A to Z : در اين قسمت داروها به ترتيب حروف الفبا مرتب شدهاند تا بتوانيد به راحتي به آنها دسترسي داشته باشيد. همچنين عوارض جانبي داروها، هشدارهاي مصرف در هنگام بارداري، داروهاي نوظهور، داروهاي طبيعي و... نيز در اين قسمت قابل دسترسي است.
Pill identifier : در اين قسمت اطلاعات ظاهري دارو مانند اندازه، شكل، رنگ و... از شما گرفته ميشوند و نام دارو به شما نمايش داده ميشود. از اين طريق ميتوانيد نام دارويي كه جعبه آن موجود نيست را پيدا كنيد.
Interactions checker : بعضي از داروها با هم تداخل دارند به اين معني كه نبايد به طور همزمان مصرف شوند. در اين قسمت ميتوانيد نام داروهاي موردنظر خود را وارد كنيد و از اينكه آيا آنها با هم تداخل دارند و نوع تداخل آنها آگاه شويد.
News and Alerts : در اين قسمت اخبار دارويي در زمينههاي مختلف علمي و پژوهشي قابل دسترسي است.
Health professionals : اين قسمت اطلاعات تخصصي را در خود ميگنجاند كه بيشتر مورد استفاده پزشكان و داروسازان است.
شما هم اگر خواهان اطلاعات بيشتري در مورد داروهايي كه مصرف ميكنيد هستيد و نگران تداخل دارويي هستيد حتما سري به اين سايت بزنيد.
آدرس سایت:
ترالي اورژانس يكي از مهمترين تجهيزات بيمارستاني به منظور نجات جان انسانها مي باشد به همين منظور تمامي پزشكان و پرستاران بايد با ابزار ، وسايل و داروهاي اين ترالي و نحوه استفاده و بكارگيري از آنها در شرايط اورژانسي آشنا باشند در اين پست و پستهاي بعدي شما با داروهاي ترالي اورژانس و چگونگي استفاده از آنها آشنا مي شويد.
برای دریافت توضیحات دارو به ادامه مطلب بروید
برای دریافت توضیحات دارو به ادامه مطلب بروید.
PANCURONIUM BROMIDE (۱
SUCCINYLCHOLINE CHLORIDE (۲
ATRACURIUM BESYLATE (۳
که به اختصار تو ضیح داده می شود.
سفیکسیم از سفالسپورین های نسل سوم که به شکل خوراکی در دسترس می باشد.
● موارد مصرف
سفیکسیم در درمان عفونتهای حاد ناشی از باکتریهای حساس به این دارو مصرف می شود که شامل: سوزاک ،عفونت گوش میانی،فارنژیت،عفونت های بخش تحتانی دستگاه تنفس و عفونت های مجاری ادراری می شود
● فارماکوکینتیک سفیکسیم
فقط ۴۰-۵۰ درصد یک دوز خوراکی سفیکسیم به آهستگی جذب می شود .جذب این دارو در حضور غذا کاهش می یابد. اوج غلظت سرمی دارو ۲-۶ ساعت پس از مصرف خوراکی آن حاصل می شو د . نیمه عمر پلاسمایی دارو ۳-۴ ساعت است که در عیب کار کلیه افزایش می یابد. متابولیسم این دارو مشخص نشده است . حدود ۲۰ درصد از دارو به صورت تغییر نیافته از راه کلیه ها و ۶۰درصد دارو از راه های غیرکلیوی دفع میشود.
● موارد منع مصرف سفیکسیم
در صورت وجود سابقه حساسیت به پنی سیلین ها،سفالوسپورین ها یا پنی سیلامین یا ابتلا به پورفیری این دارو نباید مصرف شود.
● مقدار مصرف سفیکسیم
▪ بزرگسالان: این دارو از راه خوراکی به مقدار ۲۰۰-۴۰۰ میلی گرم در روز به صورت واحد یا در مقادیر منقسم مصرف می شود.
▪ کودکان:در کودکان با وزن کمتر از ۵۰ کیلوگرم ۸mg/kgدر روز از سوسپانسیون خوراکی به صورت واحد یا در دو مقدار منقسم مصرف می شود.
اشکال دارویی:
(For Injection: ۵۰۰mg, ۱g, ۲g (aspentahydrate
موارد مصرف:
سفتازیدیم ازسفالوسپورینهای نسل سوم است که برعلیه باکتریهای گرم منفی بهویژهگونههای پسودوموناس موثر است. ایندارو در درمان عفونتهای ناشی ازباکتریهای گرم مثبت و گرم منفی حساسبه دارو، از جمله عفونتهای مجاری صفراوی، فیبروز سیستیک، عفونتهای تنفسی، درمان بیماریهای عفونی در بیمارانی که سیستم ایمنی آنها تضعیف شده است، مننژیت، پریتونیت، پنومونی،سپتی سمی، عفونتهای پوستی و پیشگیری از بروز عفونت پس از اعمالجراحی مصرف میشود.
فارماکوکینتیک سفتازیدیم:
اوج غلظت سرمی دارو یکساعت پس از تزریق عضلانی به دستمیآید. نیمه عمر پلاسمایی دارو ۲ ـ ۱/۴ساعت است که در صورت عیب کار کلیه افزایش مییابد. این دارو در صفرا ترشح میشود. دفع سفتازیدیم عمدتا کلیوی و از طریق فیلتراسیون گلومرولی است.
موارد منع مصرف سفتازیدیم:
در صورت وجود حساسیت مفرط به سفالوسپورینها پنیسیلینها و مشتقات آنها یا پنیسیلامین یا ابتلای بیمار به پورفیری این دارو نباید مصرف شود.
هشدارها:
۱) در صورت وجود سابقهحساسیت به پنیسیلینها و عیب کار
کلیه باید با احتیاط فراوان مصرف شود.
۲ ) این دارو ممکن است موجب ایجاد پاسخمثبت کاذب در آزمون کومبس یا قندادرارشود.
۳ ) این دارو ممکن است سبب بروز کولیتپسودوممبران شود.
۴ ) در بیماران مبتلا به عیب کار کلیه،کاهش مقدار مصرف دارو ضروری است.
عوارض جانبی سفتازیدیم:
عوارض گزارش شده عبارتند از: اسهال و بندرت کولیت وابستهبه آنتیبیوتیک، تهوع، استفراغ، احساسناراحتی در شکم، سردرد، واکنشهایآلرژیک (شامل بثورات جلدی، خارش،کهیر، تب و درد مفاصل و آنافیلاکسی)،اریتم مولتی فرم، نکرولیز سمی پوست،اختلال در آنزیمهای کبدی، هپاتیت ویرقان کلستاتیک گذرا.
تداخلهای دارویی:
اثر ضد انعقادیوارفارین در صورت مصرف همزمان بااین دارو ممکن است افزایش یابد.
نکات قابل توصیه:
۱- در صورت بروزاسهال شدید، قبل از مصرف هر گونهداروی ضد اسهال، باید با پزشک مشورتشود.
۲- در صورت فراموش کردن یک نوبتمصرف دارو به محض به یادآوردن، دارورا باید مصرف نمود. ولی اگر تقریبا زمانمصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد، ازمصرف نوبت فراموش شده بایدخودداری شود و مقدار مصرف بعدی نیزدو برابر گردد.
۳- مخلوط کردن سفتازیدیم با سایرداروها بویژه آمینوگلیکوزیدها و وانکومایسین در یک محلول توصیهنمیشود.
مقدار مصرف:
بزرگسالان: مقدار مصرف سفتازیدیم ازراه تزریق عمیق عضلانی، یا وریدی ۱گرم، هر ۸ ساعت یا ۲ گرم هر ۱۲ ساعتاست که در صورت وجود عفونت شدید به۲ گرم هر ۱۲ ـ ۸ ساعت افزایش مییابد(مقادیر بیش از ۱ گرم در صورت مصرفبهصورت مقدار واحد باید از راه وریدیتزریق شوند). حداکثر مقدار مصرف دارودر بیماران سالخورده ۳g/day است. ایندارو در فیبروز سیستیک همراه با عفونتریوی ناشی از پسودوموناس در بیمارانبا کلیه سالم به مقدار ۱۵۰mg/kg/day ـ ۱۰۰در ۳ مقدار منقسم مصرف میشود. بهعنوان پیشگیری از عفونت در اعمالجراحی پروستات، مقدار ۱ گرم قبل ازالقای بیهوشی مصرف میشود که درصورت نیاز پس از برداشتن کاتتر تکرارمیشود. این دارو در درمان عفونتهایمجاری ادرار یا عفونت خفیف به مقدار ۱ ـ۰/۵ گرم هر ۱۲ ساعت مصرف میشود.
کودکان: در کودکان با سن تا ۲ ماه۶۰mg/kg/day ـ ۲۵ در ۲ مقدار منقسم و درکودکان با سن بیش از ۲ ماه به مقدار۱۰۰mg/kg/day ـ ۳۰ در ۲ یا ۳ مقدار منقسممصرف میشود که این مقدار در کودکانمبتلا به مننژیت یا ضعف سیستم ایمنی یادر درمان فیبروز سیستیک همراه باعفونت ریوی ناشی از پسودوموناس تامقدار ۱۵۰mg/kg/day (حداکثر ۶g/day) در۳ مقدار منقسم مصرف میشود. مقدارمصرف دارو در درمان عفونتهایادراری و عفونتهای خفیف مانندبزرگسالان است.
اشکال دارویی:
Injection: ۵۰۰mg, ۱g
سفازولین (سفالوتین یا سفزولکس) یک آنتی بیوتیک است و به خانواده سفالوسپورین ها تعلق دارد. این دارو در عفونتهای باکتریال متعدد ریه، پوست، استخوان، مفصل، خون، دریچه های قلب و دستگاه ادراری استفاده می شود. این دارو در پیشگیری از بروز عفونت پس از اعمال جراحی نیز بکار می رود. سفازولین به شکل پودر جهت تزریق درون ویال تولید می شود.
طريقه مصرف سفازولین
سفازولین درون عضلات بزرگ (مثل باسن) تزریق، یا درون سرم ریخته و در مدت حدود ۳۰ دقیقه درون رگ تزریق می شود. بسته به نظر پزشک معالج این دارو ۲ تا ۴ بار در شبانه روز تزریق خواهد شد. هنگام تزریق عضلانی سفازولین می توان جهت کاهش درد دارو را با لیدوکائین (نوعی ماده بی حس کننده) مخلوط کرد. پس از اضافه کردن آب مقطر به ویال، محلول حاصل را به دقت بررسی کنید. ماده حاصل باید شفاف وعاری از هرگونه ذره شناور باشد. درصورت وجود تغییر رنگ، اجسام خارجی درون محلول یا نشت محلول از سرم محتوی دارو از تزریق آن خودداری کنید. دارو را دقیقا مطابق با دستور پزشک مصرف و از تغییر دوز دارو بدون اجازه پزشک پرهیز نمایید. درصورت توقف خودسرانه دوره درمان، ممکن است عفونت تشدید شده و حتی نیاز به بستری شدن در بیمارستان پیدا کنید.
موارد منع مصرف
سفازولین نباید در افراد دچار آلرژی یا حساسیت شدید به سایر سفالوسپورین ها و پنی سیلین ها و نیز در مبتلایان به پورفیری (نوعی بیماری خونی) استفاده شود.
هشدارها و موارد احتياط
موارد زیر را به پزشک اطلاع دهید:
• بیمار به سفازولین یا دیگر سفالوسپورین ها (همچون سفتریاکسون یا سفتازیدیم)، پنی سیلین ها، پنی سیلامین یا هر داروی دیگری حساسیت دارد.
• بیمار مبتلا به بیماری کلیوی، کبدی، گوارشی (بویژه کولیت) و یا دیابت است، یا سابقه ابتلا به این بیماری ها را دارد.
• بیمار دارویی مصرف می کند؛ خصوصا آنتی بیوتیک های دیگر، پروبنسید و یا ویتامین ها.
عوارض جانبي
سفازولین عوارض چندانی ایجاد نمی کند. عوارضی که ذکر خواهد شد ممکن است با مصرف دارو رخ دهد، درصورت شدید بودن یا طول کشیدن این موارد با پزشک مشورت کنید: تهوع، استفراغ، اسهال، برفک دهان و ناراحتی معده.
اما در صورت بروز هر یک از عوارض زیر بلافاصله پزشک خود را آگاه سازید: بثورات پوستی کهیر و خارش، اسهال شدید یا خونی، گلودرد یا زخم دهانی، مشکل در تنفس و خونریزی یا کبودی غیر معمول پوست
نگهداري دارويی
پزشک احتمالا نیاز چند روزه به سفازولین را تجویز خواهد کرد. هنگام دریافت دارو از داروخانه طریقه صحیح نگهداری دارو را از داروساز سوال کنید. ممکن است که وی از شما بخواهد که دارو را در یخچال یا فریزر نگه دارید. به خصوص اگر دارو جهت تزریق وریدی تجویز شده، این کار لازم است. نکته مهم این است که دارو را حدود یک ساعت قبل از مصرف از یخچال خارج کرده، تا با اتاق هم دما شود. ویال ها را در محیطی خشک، تمیز و دور از دسترس اطفال نگهداری نمایید. بمنظور پیشگیری از آلودگی دیگران توسط سرسوزن، آنژیوکت و ویال ها، لازم است که این وسایل به شکل مطمئنی دور ریخته شوند، در این خصوص از داروساز سوال کنید.
تداخلات دارویی
در صورت مصرف همزمان سفازولین یا سایر سفالوسپورین ها با آمینوگلیکوزیدها (مثل جنتامایسین) و وانکومایسین، احتمال آسیب کلیوی افزایش می یابد. پروبنسید دفع کلیوی سفازولین را کاهش و در نتیجه غلظت سرمی دارو را افزایش می دهد. سفازولین ممکن است موجب افزایش اثرات ضدانعقادی وارفارین گردد.
اطلاعات جانبی
تب، لرز، بی حالی، تعریق و کاهش وزن علایم احتمالی عفونت می باشند. بروز این علایم حین درمان با سفازولین، ممکن است حاکی از تشدید بیماری یا اضافه شدن عفونت جدید به بیماری قبلی باشد. سفازولین می تواند موجب ایجاد پاسخ مثبت کاذب در آزمون قند ادراری شود. اگر سفازولین به درون رگ تزریق می شود، بهتر است با علایم عفونت جلدی ناشی از آنژیوکت آشنا باشید؛ در صورت بروز درد، گرمی، قرمزی، تورم و تحریک در ناحیه تزریق به کادر پزشکی اطلاع دهید. تاثیر قرصهای پیشگیری از بارداری هنگام استفاده از سفازولین ممکن است کاهش یابد. بنابراین توصیه می شود در کنار مصرف این قرصها، از روش مانع (مثل کاندوم) نیز استفاده نمایید و این روند را تا یک هفته پس از پایان دوره درمان سفازولین ادامه دهید.
باتشکر از مدیریت آموزش و پژوهش بیمارستان تخصصی و فوق تخصصی بقیه الله الاعظم(عج)
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم
