كورتون

كورتون نام عاميانه گروهي از داروهاست كه خاصيت مسكن و تضعيف سيستم ايمني بدن را داشته و در درمان تعداد زيادي از بيماري‌ها كاربرد دارند. نام علمي اين داروها كورتيكواستروئيد است و به شكل قرص، آمپول، اسپري و پمادهاي موضعي در بازار وجود دارند.

پردنيزولون، بتامتازون، دگزامتازون، متيل پردنيزولون، تريامسينولون، هيدروكورتيزون وكلوبتازول همه از انواع كورتون‌ها هستند.

براي درمان برخي از بيماري‌ها به عنوان مسكن فوري از انواع كورتون‌ها استفاده مي‌شود. مثلا در حساسيت‌هاي شديد تزريق يك آمپول كورتون مي‌تواند نجات‌بخش باشد يا در حملات شديد آسم استفاده از كورتون خوراكي يا تزريقي باعث باز شدن راه‌هاي هوايي و بهبودي مي‌شود. در بسياري از بيماري‌هاي پوستي حاد نيز پمادهاي حاوي كورتون براي تسكين علامتي به كار مي‌روند.

موارد بي‌شماري از كاربرد اين داروها در درمان درازمدت بيماري‌ها وجود دارد كه قابل جايگزيني با هيچ داروي ديگري نيستند و به دليل خاصيت تضعيف ايمني كورتون‌ها استفاده وسيع از اين داروها براي درمان بيماري‌هاي خود ايمني صورت مي‌گيرد. مثلا براي درمان روماتيسم مفصلي، انواعي از بيماري‌هاي كليوي، نوعي از هپاتيت كه هپاتيت خودايمني ناميده مي‌شود و انواعي از بيماري‌هاي پوستي مزمن استفاده از كورتون به مدت طولاني كاربرد دارد.

درمان بيماري كرون كه يك بيماري روده‌اي است و بيماري ام‌اس نيز در مراحل مختلف با كورتون‌ها صورت مي‌گيرد.

درمان طولاني مدت با كورتون اگرچه باعث رهايي بيمار از درد و رنج بيماري مي‌شود، اما منجر به وابستگي و ايجاد عوارض متعدد مي‌شود. براي فرار از اين مشكل بزرگ اكنون شكل‌هايي از اين دارو طراحي شده است كه به صورت متمركز روي قسمت خاصي تاثير مي‌گذارد و به اين ترتيب با مقادير كم اثرات خوب و موثري ايجاد مي‌شود و عوارض به حداقل مي‌رسند.

اسپري‌هاي تنفسي مثال خوبي براي اين فرم دارو هستند. اسپري بكلومتازون و فلوتيكازون در حال حاضر اساس درمان درازمدت آسم هستند و خوشبختانه عوارض بسيار كمي دارند. اسپري بيني اين داروها نيز موجود است كه با كمترين عارضه در درمان حساسيت‌هاي فصلي به كار مي‌روند. در مورد بيماري‌هاي مفصلي نيز در صورتي كه مصرف دارو لازم باشد، تزريق داخل مفصل موثرتر و با عارضه كمتري همراه است. اخيرا انواعي از كورتون موضعي به شكل انما براي درمان بيماري‌هاي روده‌اي نيز به بازار عرضه شده است.

در پست های آينده در مورد عوارض اين داروها خواهيم نوشت.