نوروپاتي به معناي آسيب به رشته‌هاي عصبي است. علائم اين آسيب به صورت دردهاي طولاني، بي‌حسي، گزگز و ضعف شديد خود را نشان مي‌دهد. گاهي نيز رشته‌هاي عصبي سمپاتيك و پاراسمپاتيك بدن دچار آسيب مي‌شوند كه با اختلال عملكرد دستگاه گوارش يا دستگاه ادراري خود را نشان مي‌دهد.

تقريبا نيمي از بيماران ديابتي به نوروپاتي دچار مي‌شوند. ابتلا به اين عارضه ديابت به چند عامل بستگي دارد.

عوامل ابتلا

مثل همه عوارض ديگر ديابت، اين عارضه نيز وابسته به ميزان كنترل قند خون و مدت زمان ديابت است. بدين ترتيب با كنترل دقيق قند خون عارضه نوروپاتي به تعويق مي‌افتد.

سيگار كشيدن باعث تسريع روند نوروپاتي مي‌شود.

هرچه فرد چاق‌تر باشد احتمال بروز عارضه نوروپاتي بيشتر است.

بالا بودن تري گليسريد خون نيز روند نوروپاتي را تشديد مي‌كند. بالا بودن فشار خون نيز از عوامل تشديد اين بيماري است.

شايع‌ترين فرم نوروپاتي ديابتي درگيري دست‌ها و پاهاست كه به صورت مشكل گزگز كردن، مورمور شدن و كم شدن حس هردو دست و هر دو پا در قسمت انتهايي يعني آن قسمتي كه داخل دستكش يا جوراب مي‌رود، خود را نشان مي‌دهد. اصطلاحا اين نوع نوروپاتي به بيماري دستكش – جوراب معروف است.

با پيشرفت بيماري اكثر بيماران از سوزش شديد بخصوص در پاها آن هم در ساعات استراحت شبانه شكايت دارند.نوع ديگري از نوروپاتي به صورت درد در اندام‌ها بخصوص ران‌ها و ساق پاها تظاهر مي‌كند. اين دردها گاهي خيلي شديد و آزاردهنده هستند، ولي خوشبختانه بر خلاف نوع قبلي موقتي بوده و پس از چند ماه برطرف مي‌شوند.

نوع ديگري از نوروپاتي به صورت مجموعه‌اي از ضعف و درد تظاهر مي‌كند. بيمار دچار درد در ناحيه باسن و ران و ضعف شديد عضلات اين ناحيه مي‌شود. اين نوع نوروپاتي نيز موقتي بوده و بعد از چند ماه برطرف مي‌شود.

از انواع ديگر نوروپاتي بايد به درگيري اعصاب مربوط به عضلات چشم اشاره كنيم كه مي‌تواند به صورت انحراف يك چشم، دوبيني و افتادگي پلك تظاهر كند. گاهي نيز فلج بلز كه فلج يك طرفه صورت است، تظاهر نوروپاتي ديابتي است.

درمان نوروپاتي

متاسفانه درمان نوروپاتي ديابتي آسان نيست. بهترين راه درمان كنترل قند، فشار و چربي خون و اجتناب ازمصرف سيگار است كه در بهبود علائم موثر است. گاهي كمبود برخي ويتامين‌ها باعث تشديد نوروپاتي مي‌شوند كه با درمان آنها بهبود نسبي ايجاد مي‌شود.

برخي داروها مثل آمي تريپتيلين، كاربامازپين، لاموتريژين و گاباپنتين جهت بهبود دردهاي ناشي از نوروپاتي توسط پزشكان تجويز مي‌شوند.

يك نكته مهم در مورد نوروپاتي اين است كه درگيري رشته‌هاي عصبي پاها باعث بي‌حسي و عدم درك موقعيت پاها مي‌شوند. اين مشكل باعث مي‌شود پاها بيشتر در معرض انواع آسيب‌ها قرار گيرند و به ايجاد زخم ديابتي در پاها منجر شود. بدين ترتيب بيماران دچار نوروپاتي پاها بايد مرتب توسط خودشان و پزشك از پاهايشان مراقبت كنند و در صورت بروز اولين نشانه‌هاي زخم، درمان مناسب برايشان شروع شود.