بیانیه شورای عالی نظام پرستاری درباره رد استخدام پرستاران در برنامه پنجم

بيانيه تحليلي شوراي عالي سازمان نظام پرستاري جمهوري اسلامي ايران در مورد عدم تصويب پيشنهاد كميسيون بهداشت و درمان مجلس براي رفع كمبود نيروي پرستاري در برنامه پنجم توسعه، اجراي قوانين تصويب شده و كمبود شديد نيروي انساني در بخش پرستاري منتشر شد.

«مسئولان ذيربط مسايل مديريتي كشور بايستي براي اين شغل (پرستاري) يك باب جداگانه و تازه‌اي باز كنند. مسئله استخدام و‌ استراحت دادن به قشر پرستار‌ موضوعاتي است كه در ماهيت كار پرستاري اثر مي‌گذارد. اگر نقش پرستار اين قدر مهم است – كه هست – پس پرستار خسته،‌ پرستار از كارمانده،‌ پرستار چند نوبت كاري پشت سرهم كار كرده از روي ناچاري، ديگر نمي‌تواند اين نقش را ايفا كند». 

 از فرمايشات مقام معظم رهبري 3/4/83 

براي جامه عمل پوشاندن به فرمايشات و رهنمودهاي مقام معظم رهبري با پيگيري‌هاي سازمان نظام پرستاري و عنايات، زحمات و همراهي‌هاي دولت خدمتگزار و نمايندگان محترم مجلس در جهت ارتقاء كيفيت خدمات پرستاري براي رسيدگي بهتر و بيشتر به بيماران و رفع موانع خدمتي پرستاري از 4 سال پيش تاكنون دو قانون مهم تعرفه‌گذاري خدمات پرستاري و ارتقاء بهره‌وري كاركنان باليني نظام سلامت (كاهش ساعت كار پرستاري) به تصويب رسيد، كه موجب خوشحالي و اميدواري در جامعه پرستاري شد.

اما متأسفانه قوانين فوق به دليل عدم شكل‌گيري بسترهاي لازم براي اجراي آنها به مرحله عمل در نيامده‌اند، چرا كه عملي شدن اين دو قانون ضمائم و شروطي دارد كه مهمترين و اصلي‌ترين و حياتي‌ترين شرط آن وجود نيروي پرستاري به حد كافي است براي اجرايي شدن اين قوانين رياست محترم جمهوري ضمن تأكيد جدي بر اجراي آنها، مجوز استخدام 23 هزار نفر را در روز پرستاري سال جاري صادر فرمودند. اما به دنبال اين دستور رئيس جمهوري حرف و حديث‌ها و سر و صداي زيادي از طرف بعضي افراد ايجاد شد و اعلام کردند كه استخدام مي‌بايست بر اساس تصويب مجلس صورت گيرد.

با توجه به بررسي قانون برنامه پنجم توسعه در مجلس شوراي اسلامي براي حل يكباره معضل كمبود شديد نيروي انساني پرستار، سازمان نظام پرستاري با توافق وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و اكثريت قاطع اعضاي كميسيون بهداشت و درمان مجلس پيشنهاد 5/1 نفر نيروي پرستار به ازاي هر تخت را ارائه و از دولت و مجلس خواستند بر اين مبنا استخدام 23 هزار نيروي پرستاري براي اجراي قانون ارتقاء بهره‌وري و همچنين براي پيشگيري از معضل كمبود شديد نيرو در طول سال‌هاي برنامه پنجم توسعه به‌دليل گسترش تخت‌هاي بيمارستاني، سالانه با استخدام حدود 15 هزار نفر نيرو با تركيب 55 درصد بكارگيري از پرستاران، براي نظام سلامت موافقت کنند. امّا مخالفت نماينده دولت، كميسيون تلفيق و نمايندگان محترم مجلس، دست‌اندركاران نظام سلامت و به ويژه جامعه بزرگ پرستاري كشور را در بهت فرو برد و شوكه كرد.

حال با توجه به مسائل پيشگفت سؤالات ذيل مطرح مي‌شود:

1- آيا نماينده دولت، نظر دولت محترم و رئيس جمهور محترم را منعكس مي‌كند يا براساس خواست و سليقه خود مسائل را مطرح مي‌كند و اگر چنين نيست چرا دستور استخدام 23 هزار پرستار و سه بار دستور كتبي رياست محترم جمهوري عملي نمي‌شود.

2- نماينده دولت به چه استنادي كل نيروها به ازاي هر تخت را 7/2 اعلام مي‌كند در صورتي‌كه با گسترش و افتتاح تخت‌‌هاي جديد هم‌اكنون نسبت پرستار به تخت از 7/0 به كم‌تر از 5/0 كاهش پيدا كرده و افزايش نيروهاي اداري، مالي و غيرپرستار چه ارتباطي به تعداد نيروي پرستار به ازاي هر تخت دارد و از طرفي نماينده دولت در مخالفت با اين پيشنهاد فرموده‌اند كه با ساز و كارهاي داخلي دولت براي استخدام و اجراي دستور رياست محترم جمهوري اقدام خواهيم كرد و اين نقض غرض است چون از دستورات متعدد رئيس جمهور محترم حدود 7 ماه گذشته و تاكنون اقدامي صورت نگرفته است.

3-اينكه مسئولان فكر كنند با پرداخت اضافه‌كاري به پرستاران فعلي مي‌توان كمبود نيرو را جبران کرد و قانون ارتقاء بهره‌وري را اجرا کنند سخت در اشتباهند كه اين موضوع با روح لايحه كه همانا ارتقاء بهره‌وري و كيفيت خدمات و افزايش رضايتمندي گيرندگان خدمت است به شدت در تضاد و تناقض است و از نظر علمي و عملي امكانپذير نيست چرا كه پرستاران شاغل در بالين كشور تعدادشان حداقل استانداردهاي جهاني است و اين تعداد نيرو نمي‌تواند بار فعلي نظام سلامت را به دوش بكشند و وقايع اتفاق افتاده چند ماهه اخير در ضرب و شتم پرستاران در كشور نشانگر بخشي از مشكلات كمبود نيروي پرستاري است.

4- چنانچه معناي اين تصميم و مجلس و دولت محترم حركت در مسير خصوصي‌سازي‌ است اولاً اين تجربه در تمام كشورهاي دنيا شكست خورده است (آزموده را آزمودن خطاست) ثانياً امر بهداشت و درمان و سلامت براساس اصل 44 جزو امور حاكميتي قلمداد شده و در قانون برنامه پنجم توسعه نيز به آن تأكيد شده است.

دولت محترم و نمايندگان عزيز ملت:

آيا مي‌دانيد حداقل نتيجه مخالفت شما با استخدام پرستاران به معني:

الف: صدور مجوز مرگ بسياري از بيماران به‌ويژه در مناطق محروم

ب: عدم استقبال جوانان از انتخاب رشته تحصيلي پرستاري

ج: تقاضاي بازنشستگي زودهنگام و خروج از خدمت پرستاران

د: افزايش ضرب و شتم پرستاران به دليل عدم رسيدگي با كيفيت خدمات

و نهايتاً تبديل شدن پرستاران به بي‌اعتمادترين اقشار جامعه نسبت به مسئولان، به علت عدم اجراي مصوبات و رسيدگي به خواسته‌هاي صنفي آنان مي‌باشد؟

و امّا چند نكته خطاب به پرستاران عزيز:

1- ما به عنوان وكيل شما در جامعه بزرگ پرستاري هرگز اين عقيده را نداريم كه كار عدم استخدام پرستاران پايان يافته است بلكه اميدواريم كه طي يك الي دو ماهه آينده پرستاران ما شاهد نظرات حكيمانه مقام معظم رهبري و رئيس محترم جمهوري خواهند بود و قوانين مصوب با تمام توان اجراء خواهد شد و نخواهد گذاشت هيچ‌يك از وعده‌هاي داده شده بر روي زمين بماند.

2- از پرستاران عزيز تقاضا داريم مخالفت نماينده دولت را نظر رئيس جمهور و عدم تصويب موضوع توسط نمايندگان محترم را به معني مخالفت و عدم همراهي قاطبه نمايندگان مجلس تلقي ننمايند و قطعاً براي اين موضوع، از سوي رياست محترم جمهوري، نمايندگان محترم مجلس، راهكار برون‌رفتي پيدا خواهد شد كه قطعاً به آن اميدواريم.

لذا ما اعضاي شوراي‌عالي متفقاً بر موارد ذيل تأكيد داريم:

1- شوراي‌عالي ضمن درخواست از جامعه پرستاري براي حفظ آرامش و اجتناب از هرگونه حركت‌هاي اعتراضي و احساساتي، اعلام مي‌دارد به‌عنوان نماينده رسمي شما از تمام ساز و كارهاي قانوني و رسمي براي پيگيري موضوع استفاده خواهند کرد.

2- شوراي‌عالي از رياست محترم جمهوري اسلامي كه الحق هميشه حامي پرستاران كشور بوده‌اند درخواست مي‌کند براي هماهنگي بين بخش‌هاي مختلف دولت از جمله كليه مسئولان وزارت بهداشت، معاونت نظارت و راهبردي رياست جمهوري تمهيدات لازم براي تشكيل جلسه باحضور مسئولان فوق و شوراي‌عالي نظام پرستاري كشور را در اولين فرصت فراهم کنند تا با حضور مسئولان فوق براي هميشه تكليف اين موضوع مشخص شود.

3- اعضاء شوراي‌عالي از مسئولان سازمان مي‌خواهند در صورت عدم تحقق خواسته‌هاي به‌حق پرستاران در خصوص اجراي قانون ارتقاء بهره‌وري نيروهاي باليني نظام سلامت تا 20 روز آينده، ساز و كارهاي قانوني ديگري را براي وصول نتيجه در چهارچوب منافع كلي نظام مقدس جمهوري اسلامي ايران پيش‌بيني و اجراء نمايند.

در پايان از خداوند متعال مسئلت داريم كه همگان را هدايت كند تا در مسير واقعي خدمت صرفاً رضايت خالق و مخلوق و حيثيت نظام جمهوري اسلامي ايران مد نظر باشد و هيچ عامل ديگري مقدم بر اين اهداف مقدس نباشد.

اعضاي شوراي عالي سازمان نظام پرستاري جمهوري اسلامي ايران