لاله گوش مثل يک قيف عمل مي‌کند و اصوات را به پرده گوش که در انتهاي کانال واقع شده است، مي‌رساند. موج صوتي باعث به ارتعاش‌درآمدن پرده گوش مي‌شود و پرده به نوبه خود زنجيره‌اي از 3 استخوانچه کوچک را مي‌لرزاند. نهايتا لرزش از طريق استخوانچه‌ها به گوش داخلي منتقل مي‌شود. درون گوش داخلي سلول‌هايي قرار دارند که ارتعاش را درک کرده و آن را به جريان الکتريکي تبديل مي‌کنند. سرانجام اين جريان از طريق عصب شنوايي به مغز منتقل مي‌شود. با افزايش سن سلول‌هاي عصبي گوش داخلي که وظيفه تبديل صوت به جرياني الکتريکي را به عهده دارند، مثل ساير اجزاي بدن دچار ضعف و کم‌کاري مي‌شوند. بديهي است که با ضعيف شدن اين سلول‌ها از ميزان شنوايي فرد کاسته خواهد شد.

کاهش شنوايي مبتلايان به پيرگوشي در همه فرکانس‌ها يکسان نيست، بلکه معمولا اين افراد اصواتي با فرکانس بالاتر را سخت‌تر مي‌شنوند. به طور مثال اين افراد صداي زنگ تلفني که در نزديکي آنها قرار گرفته است را مشکل مي‌شنوند، حال آن که ممکن است صداي ماشيني را که در خيابان در حال رفت و آمد است براحتي بشنوند.

به طور معمول مبتلايان به پيرگوشي صداها را مبهم‌تر و آهسته‌تر مي‌شنوند. اين افراد ممکن است صدا را بشنوند، اما تفکيك کلمات از يکديگر براي آنها مشکل باشد مثلا کلمه «ننگ» را «زنگ» مي‌شنوند. به طور کلي اين افراد: صحبت ديگران را به شکل نجوا مي‌شنوند.

صداهايي را که فرکانس بالاتر دارند سخت‌تر مي‌شنوند، لذا اين افراد صداي زنان را سخت‌تر از صداي مردان مي‌شنوند.

ممکن است در گوششان صداي اضافي يا وزوزي را احساس کنند.

سن بروز کاهش شنوايي و سرعت پيشرفت آن به فاکتورهاي متعددي بستگي دارد که مهم‌ترين آن استعداد ژنتيک است. تغذيه و متابوليسم و ميزان آلودگي صوتي محيط زندگي نيز از عوامل تاثيرگذار بر پيرگوشي هستند. عواملي که باعث کاهش خون‌رساني به گوش داخلي شوند نيز مي‌توانند آسيب سلول‌هاي حساسه گوش را تسريع کنند، لذا بيماري‌هاي قلبي، بالا بودن فشار خون و ديابت نيز مي‌توانند باعث پيدايش زودرس پيرگوشي شوند.

تشخيص پيرگوشي بر مبناي شرح حال، معاينه باليني و با تاييد سنجش شنوايي (نوار گوش) است. از آنجا که کاهش شنوايي ممکن است علامتي از بيماري‌هاي ديگري نيز باشد هر فرد مبتلا به کاهش شنوايي بايد توسط متخصص گوش حلق و بيني مورد معاينه و بررسي قرار گيرد.

متاسفانه پيرگوشي درمان قطعي ندارد و بهترين راه پيشگيري از آن است. بعضي از علل آن در کنترل ما نيست، اما با رعايت نکاتي مي‌توانيم از پيدايش زودرس آن جلوگيري کرده يا آن را به تعويق بيندازيم. قرار گرفتن در معرض صداهاي بلند مي‌تواند به سلول‌هاي حساسه گوش داخلي آسيب جدي وارد کند. علاوه بر شدت صوت، مدتي که در معرض صداي بلند قرار مي‌گيريم نيز مهم است؛ لذا بايد مراقب باشيم حتي‌الامکان در معرض صداي بلند قرار نگيريم يا اگر مجبوريم سعي کنيم مدت آن تا آنجا که مقدور است کوتاه باشد.

افراد مسني که شنوايي‌شان به ميزان قابل توجهي کاهش يافته است بايد از سمعک استفاده کنند. سمعک اين امکان را فراهم مي‌کند تا اين افراد با ديگران و متقابلا ديگران با آنها به راحتي ارتباط برقرار کنند.