مادربودن ويژگي‌اي است كه در زندگي اغلب زنان مهم‌ترين جايگاه را دارد، بسياري از مادران وقتي زندگي‌شان را مرور مي‌كنند، متوجه مي‌شوند بسياري از اعمالي كه انجام داده‌اند و اهدافي كه داشته‌اند با تولد فرزند تغيير يافته و دگرگون شده است و در نهايت فرزند چنان جايگاهي در زندگي‌شان يافته كه فرد ديگري شده‌اند. اين مساله براي كساني كه به دلايلي دچار ناباروري شده‌اند، به شكلي ديگر و گاه به صورت فاجعه رخ مي‌نمايد. آنچه در اين يادداشت‌ها در خصوص ناباروري گفته مي‌شود، به صورت فشرده و كلي و بدون پرداختن به نكات ريز است كه اين نكات در هر زوج قابل تغيير و بسيار در درمان تاثيرگذار است.

اصولا به زوجي كه به دنبال يك سال نزديكي مرتب و بدون جلوگيري از بارداري، حاملگي اتفاق نيفتاده باشد، نابارور مي‌گوييم. هرچند در اين زوج‌ها هم مي‌تواند بارداري به صورت خود به خودي اتفاق بيفتد ولي چنين زوج‌هايي پس از يك سال نياز به بررسي و كمك دارند. حدود ۱۰ تا ۱۵درصد زوج‌ها دچار مشكل ناباروري به صورت اوليه يا ثانويه هستند. نوع اوليه يعني بارداري از ابتداي ازدواج تاكنون اتفاق نيفتاده است. نوع ثانويه يعني فرد قبلا باردار شده ولي بيش از يك سال است كه باردار نمي‌شود. حال اين بارداري قبلي مي‌تواند موفق يا غيرموفق باشد يعني فرزندي حاصل شده باشد يا بارداري منجر به سقط يا فوت جنين شده باشد.

آنچه مهم است؛ اين كه مشكل ناباروري به هر دو نفر زن و شوهر مربوط است و هرگز نمي‌توان جهت تشخيص و درمان، اين دو نفر را از هم جدا كرد پس در مراجعه به پزشك بايد هر دو نفر حاضر باشند و هر دو در مراحل تشخيص و درمان كه گاه بسيار طولاني و پرهزينه مي‌شود، دخيل باشند.

همان‌طور كه گفته شد، مساله نازايي به دنبال يك سال عدم‌باروري مطرح مي‌شود، پس اين كه برخي زوج‌هاي جوان يك يا دو ماه پس از ازدواج براي بررسي مساله نازايي مراجعه مي‌كنند اشتباه است البته اغلب اين مراجعات به علت ترس از نازايي و بي‌اطلاعي و فشار‌هاي اطرافيان بوده و اين عجله مي‌تواند باعث بررسي‌هاي پر هزينه و بعضا دردناك و درمان‌هاي اوليه و زود هنگام پر عارضه شود. با اين حال، تاكيد مي‌كنیم كساني كه مشكلات ديگري از قبيل نامنظمي پريود، تر‌شح شير از نوك پستان، پرمويي و... دارند، بايد جهت تشخيص و درمان اقدام كنند. گاه در زمينه تشخيص علل اين مشكلات به عواملي كه منجر به نازايي مي‌شوند نيز برخورد مي‌كنيم. بهتر است در همين جا بهترين سن بارداري هم گفته شود كه سوال بسياري از مراجعه كنندگان است. بهترين سن بارداري بين ۲۰ ‌تا ۳۵ سالگي است و از اين ميان، ۲۵ سالگي مناسب‌ترين سن است، اما زوج‌ها بهتر است طوري برنامه‌ريزي كنند كه قبل از رسيدن زن به سن ۳۵ سالگي داراي تعداد فرزند مناسب با فاصله مناسب شوند.درباره علل ناباروري و روش‌هاي تشخيصي و درماني آن، هفته بعد خواهيم نوشت.