مواظب باشيد «رينود » نگيريد
دست‌هاي يخ‌زده

بعضي افراد پس از شستشوي دستان خود يا تماس دست و پاهايشان با اجسام سرد و خنك، تا ساعت‌ها آن منطقه از عضوشان سرد و كرخت باقي مي‌ماند و تا به گرما و حرارت متوسل نشوند، نمي‌توانند گرماي از دست رفته دست و پاي خود را به دست آورند كه در اين حين برخي از كنار اين اتفاق پيش‌آمده بي‌تفاوت مي‌گذرند و برخي ديگر احساس ناخوشايندي نسبت به آن پيدا مي‌كنند كه نكند دچار بيماري شده باشند.

اين روزها با شروع فصل سرد سال، بر تعداد اين بيماران افزوده مي‌شود.
پديده «رينود» شامل تغيير رنگ اندام فوقاني (دست‌ها)‌ و اندام تحتاني (پاها)‌ به صورت رنگ‌پريدگي، آبي شدن و پس از آن قرمز شدن اندام است كه وقتي فرد در معرض سرما يا استرس قرار مي‌گيرد، به دليل انقباضات عروقي به آن مبتلا مي‌شود.

اين پديده داراي دو فرم اوليه و ثانويه است كه در فرم اوليه خبري از بروز بيماري زمينه‌اي نيست و معمولا در زنان جواني كه در معرض سرما قرار مي‌گيرند با تغيير رنگ در اندام‌هاي مربوط صورت مي‌گيرد و معمولا خطرناك نيست و ممكن است سال‌ها با فرد همراه باشد.

فرم ثانويه پديده رينود ناشي از يك بيماري زمينه‌اي است که در اين دسته از افراد، زمينه بيماري رماتيسمي همچون اسكلرودرمي و لوپوس مشاهده مي‌شود. بنابراين بهتر است تمامي افرادي كه با علائم پديده رينود مراجعه مي‌كنند از نظر علل ثانويه بررسي شوند.

بهتر است افرادي كه فرم يك رينود شامل حالشان شده است، با پوشيدن دستكش نخي و پشمي روي آن، گرماي دستان خود را به دست آورند و حتي‌المقدور از استرس و محيط‌هاي سرد بپرهيزند و در صورت عدم بهبود با نظر پزشك متخصص خود، از داروهاي گشادكننده عروق محيطي (عروقي كه به دست و پا خون‌رساني مي‌كنند)‌ همچون «نيفديپين» استفاده كنند.

رينود ثانويه را مي‌توان با تست‌هاي اختصاصي روماتولوژي و روش كاپيلروسكوپي تشخيص داد و اگر تمامي تست‌هاي صورت گرفته متعادل بود، از سوي پزشك به بيمار اطمينان داده مي‌شود ولي اگر «سفتي پوست» در علائم رينود مشاهده شد، مي‌توان بيماري اسكلرودرمي را به آن افزود.اگر فرد در عارضه رينود زخمي در نوك انگشتانش ايجاد شده باشد، دال بر رينود ثانويه است كه همزمان اگر بيمار درد مفصلي، علائم قلبي، ريوي و ريفلاكس داشته باشد، بايستي جدي تلقي شود.

علائم رينود

در مراحل اوليه اين عارضه ممكن است فرد فقط با تورم دست‌ها مراجعه كند كه اصطلاحا به آن «پافي‌هند» (دست‌هاي متورم و پف‌آلود)‌ گفته مي‌شود.

در فرم‌هاي ثانويه‌ انقباض‌هاي عروقي، ممكن است فرد انگشتان خود را از دست بدهد.

استرس و سرما و برخي از داروهاي ميگرن و فشار خون از جمله (آتنولول)‌ مي‌توانند اين عارضه را تحريك و تشديد كنند.

همچنين مصرف تنباكو، كافئين و سيگار نيز مي‌توانند اين عارضه را تشديد كنند.

بايد توجه داشت بيماري اسكلرودرمی مي‌تواند علائم احشايي زيادي در روده‌ها، كليه‌ها، ريه‌ها و قلب‌ ايجاد كند كه اگر بموقع تشخيص داده شود، مي‌تواند تا حد زيادي پيشگيري كرد.

در رينود اوليه علائم عارضه دوطرفه است و اگر انگشتي در آن درگير شود، انگشت قرينه دست يا پاي ديگر نيز درگير مي‌شود و اين در حالي است كه اگر يك انگشت درگير باشد، ديگر نمي‌توان نام آن را رينود گذاشت و بيماري اغلب بر اثر سرما ايجاد مي‌شود كه در برخي از مشاغل همانند نگهبانان، مي‌تواند انسداد رگ را به همراه داشته باشد. در اين عارضه پوشيدن كفش تنگ مي‌تواند ميزان خون‌رساني را كمتر و عارضه را تشديد كند.

قرمزي بافت دور ناخن مي‌تواند يكي از علائم هشداردهنده اين عارضه باشد، بنابراين افراد با مشاهده چنين وضعيتي بايد به پزشك متخصص مراجعه كنند.