مسموميت‌هاي دارويي

در زندگي روزمره موارد مسموميت فراوان است. بسياري از موارد به قصد خودكشي نبوده بلكه اتفاقي رخ مي‌دهد. مثلا بيمار به دليل سردرد شروع به خوردن مسكن مي‌كند و چون از دارو انتظار معجزه دارد، پس از چند دقيقه و عدم پاسخ مناسب، مجدد اقدام به مصرف مي‌كند و اين كار تا بروز اثر مثبت ادامه مي‌يابد، غافل از اين‌كه دارو در بدن فرد تجمع يافته و با بروز اثرات تسكيني دارو، عوارض نيز شروع مي‌شوند. تجمع دارو مي‌تواند ‌روي كليه و كبد در درازمدت اثر بگذارد، اما از طرف ديگر غلظت بالاي دارو مي‌تواند علائم ناخوشايندي ايجاد كند.

گروه ديگر، بيماراني هستند كه داروهايشان را به طور معمول مي‌خورند، اما به دليل مصرف دارويي جديد، داروهاي گياهي يا حتي غذايي خاص، اختلال در عملكرد يا دفع دارو ايجاد مي‌شود كه مي‌تواند نشانه‌هاي ناشي از تجمع دارو بروز كند.

اما دسته آخر گروهي هستند كه به قصد خودكشي اقدام به مصرف دارو، مواد شيميايي، سموم كشاورزي يا جانوري مي‌كنند. اين گروه ممكن است چند دارو يا ماده شيميايي را همزمان مصرف كرده باشند.

اين افراد براي پزشك درمانگر بزرگ‌ترين مشكل هستند چون اغلب عنوان نمي‌كنند كه چه دارو يا ماده شيميايي‌اي مصرف كرده‌اند و از طرفي ،مصرف چند دارو سير درماني آنها را بغرنج‌تر مي‌كند.

تمام موارد بالا به عنوان مسموميت شناخته مي‌شوند و براي آنها بايد اقدامات پايه‌اي كرد تا بتوان اثرات سموم را كاهش داد. نكاتي چند وجود دارد كه با رعايت اين موارد، خطر بروز مسموميت كاهش مي‌يابد.

افرادي كه تحت درمان دارويي هستند نبايد خودسرانه دارويي را به درمان خود بيفزايند يا حذف كنند. گاهي حتي حذف دارو مي‌تواند ايجاد مسموميت كند.

مصرف داروهاي گياهي در كنار داروهاي شيميايي مي‌تواند تداخل ايجاد كند و باعث مسموميت شديدي شود.

نگهداري دارو بايد در محلي باشد كه دسترسي افراد را كاهش دهد. دسترسي كودكان، افراد دچار مشكلات رواني يا داراي سابقه خودكشي به دارو و مواد شيميايي بايد محدود شود.

در اين ميان پزشكان با تجويز ميزان كافي دارو نقش مهمي دارند. در مواردي كه چند دارو براي بيمار نوشته مي‌شود بايد تعداد به صورتي نوشته شود كه همزمان پايان يابد. اتمام تعدادي از داروها و باقي ماندن تعدادي ديگر مي‌تواند به مرور زمان باعث تجمع تعدادي از داروهايي شود كه منبعي مناسب براي سوءمصرف هستند.

سموم شيميايي همچون حشره‌كش‌ها و آفات نباتي را نبايد در دسترس قرار داد. بسياري از ما سموم شيميايي را در آشپزخانه نگهداري مي‌كنيم. گاهي اين سموم در ظروفي ديگر نگهداري مي‌شوند كه باعث مي‌شود افراد با تصور اشتباه ناشي از ظرف محتوي سم اقدام به مصرف كنند. نمونه اين مورد نگهداري اسيد در بطري آب معدني است.

افرادي كه مشكل رواني همچون افسردگي دارند و احتمال خودكشي در آنها زياد است را نبايد در زمان‌هايي كه دچارعود بيماري هستند، تنها گذاشت. بسياري از بيماري‌هاي اعصاب و روان تا به درمان پاسخ بدهند نيازمند زمان هستند كه طي اين مدت بيمار در معرض خطر خودكشي است.

در هفته آينده به شرح روش برخورد با فرد مسموم خواهيم پرداخت.