مادر، عامل‌ كاهش‌ استرس‌ خانواده

خانواده مهم‌ترين و اصلي‌ترين عامل شناختي در تربيت و آرامش فرزندان است، در اين ميان نقش مادر به عنوان مدير خانواده از پدر پررنگ‌تر است، چرا كه پدر بيشتر ساعات مفيد روز را در خارج از منزل براي معاش خانواده خود تلاش مي‌كند و امر مهم تربيت را به عهده مادر قرار داده است، رابطه مهمي بين عوامل اضطراب و آرامش خانواده وجود دارد. هنگامي كه مادر خانواده به عنوان مهم‌ترين عنصر در خانواده دچار استرس (فشار عصبي)‌ باشد، كارايي او پايان مي‌يابد و رفته‌رفته و به مرور زمان مبتلا به بيماري افسردگي مي‌شود.

از آن زماني كه انسان زاده شد چيزي كه هرگز رهايش نكرد استرس (فشار عصبي)‌ بود؛ مفهومي كه هر انساني امكان ندارد آن را در طول زندگي‌اش بارها تجربه نكرده باشد. انسان هر روز به دنبال اين است كه از هر طريق از آن فرار كند، در اين مقاله به بررسي استرس و راه‌هاي مقابله و تاثير آن بر مادر كه مهم‌ترين نقش خانواده را به عهده دارد، پرداخته شده است.

استرسور چيست؟

استرسور (استرس يا فشارهاي عصبي)‌ عكس‌العملي است كه انسان در مقابل محرك‌هاي ناسازگار از خود بروز مي‌دهد. تحقيقات نشان مي‌دهد كه استرس سلامت جسم و روح خانواده را تحت‌الشعاع خود قرار مي‌دهد و انرژي بالقوه و بالفعل افراد را مي‌گيرد. امروز از پير و جوان، زن و مرد، بي‌سواد و تحصيلكرده و ... به گونه‌اي با استرس دست به گريبان هستند. موارد استرس‌زا، باعث برهم خوردن سيستم سمپاتيك بدن مي‌شود كه تبعاتي همچون افزايش ضربان قلب، افزايش فشارخون، بالا رفتن ريتم تنفس و ... را به دنبال دارد و همچنين موجب ناراحتي‌هاي گوارش شده و سرانجام باعث ضعيف شدن سيستم ايمني بدن مي‌شود.

از آنجا كه ما انسان‌ها موجودات اجتماعي هستيم و همه بر يكديگر تاثير متقابل مي‌گذاريم، فردي كه دچار استرس مي‌شود و نمي‌تواند با آن مقابله كند، مي‌تواند علاوه بر خانواده بر جامعه نيز تاثير سوء بگذارد.

مادري كه خود دچار بحران عصبي است، رفته‌رفته علاوه بر تربيت نكردن فرزندان، كانون خانواده را براي تمام اعضاي آن تلخ و غيرقابل تحمل مي‌كند، بويژه اگر اين خانواده‌ها نوجوانان‌هايي هم داشته باشند كه به دليل بلوغ به مراقبت‌هاي ويژه‌اي نياز دارند. تحقيقات نشان داده برخي موارد محيطي آزاردهنده در زندگي هر كسي ممكن است وجود داشته باشد، مادران با توجه به حساسيت و مهم بودن نقششان در خانواده و جامعه با به كارگيري مهارت‌هاي اجتماعي و روحي و رواني بايد اين عوامل آزاردهنده را از بين ببرند. شايد زندگي كنوني افراد، آن تصورات ذهني كه آنها داشته‌اند، نباشد و آنها مدام با مقايسه كردن خود با ديگران ناآگاهانه استرس را به حريم وجودشان دعوت مي‌كنند و در نهايت منجر به مهم‌ترين بيماري قرن بيست و يك كه بيماري افسردگي است، مي‌شوند. حالا تصور كنيد مادر كه تامين‌كننده آرامش و امنيت در زندگي است، دچار افسردگي شود، چه سرنوشتي در انتظار اعضاي خانواده خواهد بود.

افسردگي

نبود علاقه و دلخوشي از علائم مشخص اين بيماري است. برخي علائم جسماني نيز دليلي بر اين بيماري است از جمله كاهش خواب، كاهش وزن، كم شدن ميل جنسي، ضعف عمومي و ... علائم رواني آن شامل‌ احساس غمگيني، كاهش حافظه، سرزنش خود، نااميدي و ياس و تنفر از زندگي است. از مادري كه دچار اين بيماري است، چگونه مي‌توان انتظار داشت با فرزند دلبند خود رابطه برقرار كند؟ او چگونه مي‌تواند نقاط ضعف و قوت فرزندانش را شناسايي كند‌؟‌ مادر افسرده، چون نااميد و منفي‌نگر است، رفته‌رفته توانايي‌هايش كاهش مي‌يابد و نمي‌تواند با بحران‌هاي زندگي‌اش مقابله كند و مادري كه كانون مهر و عاطفه است به مرور زمان تبديل به فردي پرخاشگر و ناسازگار مي‌شود كه خود زمينه را براي انحرافات فرزندانش مهيا مي‌كند و علاوه بر خانواده بر جامعه نيز تاثير بسزايي مي‌گذارد. مادران آگاه و فهيم همواره مي‌كوشند موارد زير را براي داشتن زندگي سالم و فرزندان شايسته رعايت كنند.

چگونه بر استرس غلبه كنيم

ـ اجتماعي باشيد و ضمن صميميت با ديگران در مناسبت‌هاي اجتماعي شركت كنيد.

ـ به خوب خوابيدن توجه كرده و از هر طريق براي بهتر شدن آن كوشا باشيد.

ـ دوستان مثبت‌انديش، باروحيه، ورزشكار و علاقه‌مند به علم را انتخاب كنيد.

ـ احساس خوبي نسبت به چهره خود داشته باشيد.

ـ هديه دادن عامل ايجاد صميميت است و با رعايت وضعيت اقتصادي خود، اين كار را انجام دهيد.

ـ همواره مراقب سلامت و تغذيه خود باشيد.

ـ معنويت را در خودتان پرورش دهيد و هميشه به خدا توكل كنيد.

ـ از روش‌ها و الگوهاي افراد موفق استفاده كنيد.

ـ خلاقيت و مهارت‌هاي زندگي را شناسايي كنيد.

ـ‌ نظم و ترتيب داشته باشيد و براي انجام كارهايتان برنامه‌ريزي كنيد.

ـ مثبت‌انديش باشيد و ضمن به‌كارگيري تجربيات به زمان حال نيز توجه داشته باشيد.

ـ مطالعه قرآن مجيد حتي روزانه يك صفحه را تجربه كنيد.

ـ ضمن احترام به ديگران در مواقع ضروري به آنها «نه‌» بگوييد.

ـ كلمه دوستت دارم را به تكرار براي فرزندانمان زمزمه كنيم.

مادران بادرايت و باكفايت با رعايت كردن موارد بالا مي‌توانند استرس را از خودشان دور و انرژي خودشان را معطوف كار و تربيت و پرورش فرزندانشان كنند و بچه‌هاي سالمي را به جامعه تحويل دهند.

تك‌تك افراد موظفند براي حفظ جامعه و خانواده خود و ايجاد رابطه موثر، سالم و تندرست باشند.

مادران بايد بهشت تمام افراد خانواده باشند. با رعايت اين موارد اميد است كه اين معضل اجتماعي رفته‌رفته رخت بركند تا افراد جامعه بخصوص مادران بتوانند بر استرس و فشارهاي روحي زندگي غلبه كنند تا فرزنداني صالح، سالم، آبادگر، فهيم و دانشمند به ايران‌زمين تحويل دهند.