پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

بختك؛ بيماري خواب

خواب يك نياز فيزيولوژيكي بسيار مهم است و اگر نظم عادي آن بويژه با خواب شبانه برقرار نشود سبب پيدايش بيماري‌هاي گوناگون مي‌شود.

مقدار خواب به عواملي مانند سن، زمينه ژنتيكي، وضعيت جسمي و رواني افراد بستگي دارد. نوزادان به 16 تا 20 ساعت، كودكان به 10 ساعت و بزرگسالان به 7 ساعت خواب در شبانه‌روز احتياج دارند. از 35 سالگي به بعد ساعات خواب خانم‌ها بيشتر از آقايان مي‌شود و با افزايش سن، دفعات بيدار شدن از خواب شبانه افزايش مي‌يابد.

كاهش مدت يا تغيير ساعت خواب به هر علت از جمله شب‌كاري‌ها پيامدهاي مختلف دارد، مانند كاهش حافظه و دقت، تحريك‌پذيري، خستگي مداوم، كاهش وزن، سردرد، استرس، اختلال در روابط اجتماعي، سوء‌هاضمه، التهاب معده و روده، بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي و در خانم‌هاي باردار سبب افزايش خطر زايمان زودرس و كم شدن وزن نوزاد مي‌شود.

خواب داراي دو بخش مهم و متناوب REM و Non REM است.

بخش Non REM مهم‌ترين بخش و حدود 75 درصد از كل خواب را تشكيل مي‌دهد و حدود 90 دقيقه طول مي‌كشد و داراي 4 مرحله است كه در مراحل سوم و چهارم، مغز به استراحت وآرامش كامل مي‌رسد و افرادي كه از اين مرحله محروم شوند هنگام صبح احساس نارضايتي و خستگي خواهند داشت.

خواب REMحدود 25 درصد از كل خواب را تشكيل مي‌دهد و همراه با روياهاي به ياد مانده است.

فلج خواب (بختك): به علت خستگي جسمي و فكري عارض مي‌شود. شخص در هنگام خواب يا بيدارشدن نمي‌تواند دست و پاي خود را حركت دهد.

اختلال خواب در بيماران روحي: افراد مضطرب و پريشان دير به خواب مي‌روند و افراد افسرده اغلب نيمه شب يا صبح زود بيدار مي‌شوند. اختلال خواب از نشانه‌هاي مهم در اين گونه افراد است.

حملات ميوكلونيك شبانه: پرش اندام‌ها بخصوص پاها كه بيشتر در افراد ميانسال ديده مي‌شود و درمان دارويي دارد از ديگر بيماري‌هاي خواب به شمار مي‌رود.

سندرم تاخير فاز خواب: زمان شروع خواب و بيدار شدن ديرتر از وقت معمول است كه به علل مختلف از جمله خواب‌هاي نامنظم و مكرر قبلي ايجاد شده است. بيشتر در جوانان ديده مي‌شود و ممكن است براي بازگشتن به ساعات خواب طبيعي نياز به نوردرماني باشد.

وقفه‌هاي كوتاه تنفسي در خواب: بيشتر در كودكان و جوانان ديده مي‌شود و ممكن است به علت چاقي بيش از حد، بزرگ شدن لوزه‌ها و اختلال در غده تيروئيد باشد.

عوارض داروهاي خواب‌آور: وابستگي به دارو براي كساني كه دچار اختلال در خوابيدن هستند، موجب خواب‌آلودگي، سرگيجه، اختلال در حفظ تعادل، خارش منتشر، افت فشارخون، تاري ديد و مصرف همزمان با الكل سبب وقفه تنفسي، اغماء، تشنج و مرگ مي‌شود.