خواب سالمندان
معمولا عادت كرده‌ايم كه وقتي فرد سالمندي را مي‌بينيم، انتظار داشته باشيم او از مشكلات خواب و عدم توانايي براي داشتن خوابي آرام و راحت گله و شكايت كند، اما پا به سن گذاشتن و افزايش طول عمر به تنهايي باعث بروز مشكلات خواب نمي‌شوند.

بدون در نظر گرفتن سن و سال، اين نكته‌اي مهم است كه خواب خوب براي حفظ سلامت جسم و روح انسان ضروري است. همان طور كه سن افزايش مي‌يابد، داشتن يك خواب خوب شبانه نيز اهميت بيشتري مي‌يابد. اما بسياري از سالمندان از مشكلاتي نظير دشواري هنگام خوابيدن، بيدار شدن‌هاي مكرر طي شب و داشتن خواب سبك و زود از خواب بيدار شدن شكايت مي‌كنند.

علل تغييرات خواب

افزايش سن شايد تغييرات ناخواسته‌اي در چگونگي خواب ما ايجاد كند؛ مانند خواب منقطع، كاهش خواب عميق و بيدار شدن‌هاي مكرر. اما خواب نامناسب ما علل مختلفي دارد از جمله:

*‌ بهداشت نامناسب خواب: شايع‌ترين علت بي‌خوابي در سالمندان عادات خواب يا محيط خواب نامناسب است. نمونه‌هايي از بهداشت خواب ضعيف، ساعات نامنظم براي رفتن به رختخواب و چرت زدن بيش از حد هنگام روز است.

*‌ درد يا بيماري: درد مي‌تواند شما را از خواب مناسب دور نگه‌دارد، به علاوه بسياري از شرايط جسمي كهنسالي مانند نياز مكرر به دفع ادرار، ورم مفاصل، آسم، پوكي استخوان، آلزايمر و... مي‌توانند مشكلاتي را براي داشتن يك خواب آرام ايجاد كنند.

*‌ داروها: سالمندان بيش از افراد جوان دارو مصرف مي‌كنند. تركيب داروها يا اثرات جانبي دارويي خاص، مي‌تواند خواب ما را خراب كند يا حتي ضعف و خستگي را به‌وجود آورد.

*‌ عدم فعاليت بدني: اگر زندگي بي تحركي داريد، ممكن است احساس خواب آلودگي نداشته يا كمتر داشته باشيد؛ همچنين ممكن است هميشه احساس كسالت و خواب كنيد. پس آگاه باشيد كه ورزش و فعاليت بدني منظم در هر سني مي‌تواند خواب خوب را به ارمغان آورد.

*‌ استرس يا اختلالات روحي: تغييرات مهم زندگي مانند مرگ يكي از عزيزان مي‌تواند استرس ايجاد كند. اضطراب و يا ناراحتي نيز مي‌تواند فرد را بيدار نگه داشته و به‌اصطلاح، خواب آرام را از ما بگيرد. همين حالت به نوبه خود مي‌تواند باعث تشديد اضطراب يا افسردگي شود. بنابراين، استرس ما را در يك چرخه معيوب مي‌اندازد.

*‌ اختلالات خواب: بي‌خوابي، اختلال تنفس در خواب مانند خروپف يا آپنه خواب در افراد مسن بيشتر روي مي‌دهد.

بعيد به نظر مي‌رسد كه افزايش سن به تنهايي باعث مشكلات خواب شما شود.

در بيشتر مواقع، عادات و محيط نامناسب خواب دليل اصلي خواب كم كيفيت هستند. خوشبختانه بهبود اين شرايط نيز آسان و ممكن است. مي‌پرسيد چگونه؟ با تغيير عادات قبلي.

چرت زدن، خوب يا بد؟

اگر طي روز احساس هوشياري و آمادگي كامل نداريد، يك چرت كوتاه شايد چيزي باشد كه به آن احتياج داريد. براي بسياري از مردم چرتي كوتاه مي‌تواند انرژي مورد نياز براي بقيه روز را فراهم كند. پس شما هم امتحان كنيد، شايد چرت نيمروز كمك‌تان كند.

اما فراموش نكنيد كه اين چرت بايد كوتاه، اول وقت و در شرايطي مناسب باشد. به اين معنا كه فقط 15 تا 30 دقيقه در اوايل بعد از ظهر و در محيطي آرام و با نور و سر و صداي محدود بخوابيد.

تغذيه

براي بهبود شرايط خواب، به مواد غذايي مصرفي خود نيز دقت كنيد. نكاتي مانند كاهش مصرف كافئين، مصرف وعده‌اي سبك قبل از خواب، اجتناب از مصرف غذاهاي سنگين قبل از خواب و كاهش مصرف مايعات مي‌تواند به بهبود شرايط خواب كمك كند.

ورزش

ورزش كردن به داشتن خوابي آرام و راحت كمك مي‌كند. پس در كنار ساير فوايد ورزش، از نقش آن در داشتن خوابي آرام نيز نبايد غافل شد. چيزي حتي به سادگي پياده‌روي روزانه نيز مي‌تواند به شما كمك زيادي بكند.

كاهش استرس

استرس و اضطراب به راحتي با خواب آرام شبانه تداخل مي‌كنند. همه افراد نگراني‌ها و فكر در مورد كارهاي روزمره را با خود دارند. مهم اين است كه بتوانيم اين فكرها را هنگام خواب از خود دور كنيم.

اما اگر سعي و تلاش و انجام اين برنامه‌ها براي بهبود مشكلات خواب شما بي حاصل به نظر بر‌سد، مراجعه به پزشك بهترين راه چاره است.

منبع:

helpguide.org