پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

بالگردهای ویژه انتقال هوایی بیماران

امداد هوایی بر اساس نوع بیمار به 2 دسته بیماران ترومایی و غیرترومایی تقسیم می شود. مسافت های طولانی و مناطق دوردست، ترافیک حجیم و بیماران شدیداً بدحال همه در انتخاب بیمارانی که به وسیله بالگرد منتقل می شوند موثر است.

انواع VFR (پرواز با دید مستقیم) که در آب و هوای مناسب و دید کافی امکان پرواز دارند. انواع IFR (پرواز با دید غیر مستقیم) که در شرایط نامساعدتر و در ارتفاعات بالاتر قابلیت پرواز دارد که در پاسخ اولیه به کار برده می شوند.

پاسخ اولیه یعنی تخلیه مجروحان و بیماران از صحنه حادثه که عموماً توسط بالگرد انجام می شود در پاسخ ثانویه (بین بیمارستانی) حمل بیماران بین مرکز درمانی است که توسط بالگرد انجام می شود.

استفاده از هواپیما در انتقال بیماران به صورت امروزی از سال 1970 آغاز شده است انتقال بیماران از فرود و از باند تا مراکز درمان نیازمند مشارکت فعال آمبولانس های زمینی است اما انواع هواپیماهای به کار رفته شامل موارد ذیل است:

هواپیمای پیستونی یک یا 2 موتوره: برای مسافتهای کوتاه با هزینه نسبتاً کمتر

هواپیمای توربوپراب: که موتور جت دارند و به سرعت های 200 تا 300 مایل در ساعت می پیماید هواپیماها پرفشار است و توانایی تحمل آب و هوای بد در آنها راحت تر است

توربوفن های کوچک: که جت های تجاری نیز نامیده می شوند و می توان در مسافت های طولانی از آنها استفاده کرد که داخل کابین طراحی مناسب تری دارد اما هزینه پرواز با آنها بالاتر است.

هواپیماهای بزرگ جت: با ظرفیت بالا و دوربرد هستند برای پاسخ ثانویه مجروح مناسبند و پرواز با آنها بسیار پرهزینه هستند. از این رو برای انتخاب صحیح نوع وسیله پروازی باید بر اساس مسافت، شرایط بیمار، سقف پرواز وسیله و پرسنل مورد نیاز تصمیم گیری کرد.

پرسنل EMS پروازی غالباً باید دوره های مربوط به پرواز و ایمنی را گذرانده باشند مسئولیت اصلی با خلبان است و سایرین نباید در مورد فرود، وضعیت پرواز و... دخالت کنند همچنین لازم نیست به اطلاع خلبان رسانده شود تیم پرسنل EMS شاغل در بالگردها اکثر موارد 2 نفره و شامل پرستار و پزشک است. تیم های پزشکی شاغل در هواپیما اغلب متفاوت و براساس نوع و تعداد بیماران ممکن است شامل پرستار مراقبت ویژه و... نیز در تیم به کار گرفته شود.

جایگاه پزشک مسئول تیم در برنامه های حمل و نقل هوایی بیماران بسیار حیاتی است که باید با مسائل فیزیولوژیک پرواز آشنا باشد و آنها را به پرسنل پروازی منتقل کند.

ابعاد منطقه فرود باید حداقل 30 متر باشد تماشاگران باید حداقل 60 متر و پرسنل زمینی 30 متر فاصله داشته باشند. در حین نزدیک شدن به بالگرد باید همه تجهیزات و وسایل از سطح شانه پایین تر نگه داشته شود سوار و پیاده کردن بیمار باید فقط با دستور پرسنل پروازی انجام شود.

هنگام نشت و برخاست باید همه پرسنل زمینی از وسیله حداقل 30 متر فاصله گرفته باشند برای بیمار پوشش مناسب فراهم کنید که از آسیب گرد و خاک و صدا مصون بماند. در صورتی که بالگرد در زمین شیب دار ایستاده از پایین شیب به آن نزدیک شوید.

سطح باند فرود باید مسطح، صاف و همیشه پاکیزه نگه داشته شود چنانچه دور باند فرود بادنما، چراغ و... استفاده شود باید مراقب بود که نور مستقیم به داخل کابین پرواز نتابد.

کاربرد بالگردها بر اساس نوع بیمار به 2 دسته بیماران ترومایی و غیرترومایی تقسیم می شوند مسافت های طولانی و مناطق دوردست، ترافیک حجیم، بیماران شدیداً بدحال و احتمال تاخیر وسیله مناسبی است. اما هیچ دستوالعمل مشخصی برای انتخاب دقیق موارد قابل انتقال نیست. البته دستوالعمل هایی وحود دارند اما هیچ گاه کامل نیستند و باید در کنار قضاوت بالینی تصمیم گرفته شود تا از این وسیله مفید با اندیکاسیون صحیح استفاده شود.

به طور مثال در بیماران دچار Traumatic arrest استفاده از بالگرد اصلاً سودمند نیست در حالی که در بیماران تنفسی به علت هایپوترمی یا غرق شدگی استفاده از بالگرد مناسب است.

یکی از روش های مناسب برای استفاده صحیح از HEMS استفاده از سیستم های امتیازدهی است مثلاً استفاده از TRISS در این زمینه کمک کننده است. دیده شده در صورت وجود جراحات متوسط حمل با بالگرد تا 34 درصد به بقای بیماران می افزاید.

سیدیدالله حسینی پرستار پروازی

سازمان نظام پرستاری