پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

او كارگر ساختماني بود كه شرحي از زخم جزئي در حين كار را مي‌داد كه خودبه‌خود جوش خورده بود. بتدريج حال بيمار بحراني شد و با تشخيص كزاز در بخش مراقبت‌هاي ويژه بستري شد. زخمي ساده كه مراقبت مناسب نداشت، با عارضه‌ كزاز بيمار را به سر حد مرگ كشاند.

كزاز از بيماري‌هاي قابل پيشگيري است. واكسيناسيون روش مطمئن و كارآمدي است كه در ايران توسط خانه‌هاي بهداشت در سطح وسيع در حال انجام است. علت بروز كزاز به عدم واكسيناسيون دقيق و بموقع بر‌مي‌گردد.

واكسن ثلاث يا سه‌گانه در سنين زير 7 سال براي پيشگيري از كزاز، ديفتري و سياه سرفه به كار مي‌رود. در سنين بالاي 7 سال از واكسن دوگانه كزاز و ديفتري استفاده مي‌شود. علت حذف ماده موثر در پيشگيري از سياه سرفه، عوارض ناشي از بخش سياه سرفه‌اي در سنين بالاي 7 سال است.

در روش واكسيناسيون ماده‌اي به بدن تزريق مي‌شود كه سيستم ايمني فرد را فعال كرده تا بتواند پادزهر كافي براي مقابله با عامل كزاز را در بدن توليد كند.

علاوه بر واكسيناسيون ممكن است نياز به تجويز تتابولين باشد كه برخلاف واكسن، ايمني را به صورت غيرفعال به بدن مي‌رساند. در واقع در اين روش ماده محافظ مستقيما به بدن تزريق مي‌شود.

زخم‌ها يا تميز هستند يا كثيف، زخم‌هاي كثيف شامل زخم‌هايي است كه بيش از 6 ساعت از زمان بروزشان گذشته، آلوده با خاك يا بزاق باشد، زخم ناشي از سوراخ‌شدگي (فرورفتن ميخ)؛ زخم‌هايي ناشي از له‌شدگي، گلوله، سوختگي‌ و سرمازدگي است. غير از موارد يادشده، زخم تميز به حساب مي‌آيد.

افرادي كه دچار زخم‌شده يا واكسيناسيون كامل داشته (حداقل 3 نوبت) يا واكسيناسيون آنها نامشخص بوده يا ناقص است، بر اساس اين‌كه زخم تميز است يا نه و بر اساس اين‌كه واكسيناسيون فرد چه وضعيتي دارد، نياز به واكسيناسيون برآورد مي‌شود.

اگر فردي واكسيناسيون كامل دارد، در صورتي كه زخمش كثيف است و از آخرين باري كه واكسن كزاز زده است، بيش از 5 سال گذشته، نياز به واكسن دارد. اگر زخم تميز است، در صورتي كه 10 سال از زمان آخرين واكسيناسيون گذشته است بايد واكسن دريافت كند.

اگر فردي واكسيناسيون ناقصي داشته يا به ياد نمي‌آورد كه واكسن زده است يا نه، بدون توجه به نوع زخم بايد واكسن دريافت كند. در اين افراد اگر زخم تميز است، واكسن به‌تنهايي كفايت مي‌كند، اما براي زخم‌هاي كثيف نياز به تجويز تتابولين، ضروري است.

براي تكميل واكسيناسيون يك ماه و 6 ماه بعد هم بايد اقدام كرد تا دوره واكسيناسيون آنها تكميل شود.

واكسيناسيون يادآور در صورتي كه اتفاقي هم نيفتد، هر 10 سال لازم است.

واكسيناسيون يادآور نبايد در زماني كمتر از 5 سال انجام شود، چرا كه مي‌تواند با عوارض همراه باشد.