بيماري تعريف مي‌كرد؛ داشتم فوتبال بازي مي‌كردم كه با تكل يكي از دوستان به زمين خوردم. بد جوري مچ دستم ورم كرده بود. يكي از بچه‌ها كمك كرد تا به بيمارستان برسم. بعد از معاينه توسط پزشك، عكسبرداري درخواست شد. دكتر گفت كه بايد جااندازي شود. بعد از جااندازي دوباره عكس گرفتند و با دستوراتي مرخص شدم. دكتر توصيه كرد كه حدود يك ماه بعد مراجعه كنم. بعد از يك ماه باز عكس گرفتند! يك بار هم زماني كه مي‌خواستند گچ دستم را باز كنند، عكس گرفتند! نمي‌دانم چرا اين همه عكس؟! مگر دست من بجز شكستگي كه جااندازي شد، مشكل ديگري داشت؟

بسياري از مردم به دنبال سقوط، تصادف و ديگر حوادث دچار شكستگي در اندام‌ها مي‌شوند. گاهي آنقدر شكستگي واضح است كه هم بيمار و هم همراهان قادر به تشخيص هستند و گاهي حتي پزشك در تشخيص مردد مي‌ماند.

برخي بيماران از اين كه بارها مجبورند از استخوان آسيب‌ديده عكس بگيرند، گله مي‌كنند. گرافي(عكس) براي تعيين نوع درمان كاربرد دارد. براساس ميزان جابه‌جايي استخواني، زاويه ايجاد شده مابين قطعات شكسته و تعداد قطعات شكسته نوع درمان (گچ به تنهايي يا جراحي) تعيين مي‌شود، اما چرا بعد از جااندازي دوباره بايد عكس گرفت؟

جااندازي چه در اورژانس و چه در اتاق عمل با مشاهده دقيق امتداد استخوان‌ها صورت نمي‌گيرد. در واقع پزشك براساس لمس اندام و استخوان از روي پوست و با دادن مانورهايي خاص اقدام به جااندازي مي‌كند. براساس ميزان جابه‌جايي، ميزان نيروي وارده براي جااندازي، استخوان‌هاي جابه‌جا شده به هم نزديك شده و گاهي در محل دقيق قرار مي‌گيرند. در عكسي كه مجددا درخواست مي‌شود، به بررسي وضعيت استخوان‌ها بعد از جااندازي پرداخته مي‌شود. اگر وضعيتي كه استخوان‌ها در آن قرار دارند، پذيرفته باشد، بيمار مرخص مي‌شود؛ در غير اين صورت، ممكن است بيمار به اتاق عمل منتقل شود.

اما اگر جابه‌جايي استخواني وجود نداشته باشد، شكستگي در مراحل اوليه قابل تشخيص نيست، پس از حدود 2 هفته استخوان شروع به تغيير جهت جوش‌خوردگي مي‌كند و همين تغييرات باعث رويت شكستگي در گرافي مجدد مي‌شود. گاهي هم قبل از باز كردن گچ دوباره از بيمار مي‌خواهند كه از استخوان آسيب‌ديده عكس بگيرد، علت اين است كه معمولا ميزان زمان لازم براي جوش‌خوردگي در استخوان‌ها براساس سن، استخوان درگير و نوع شكستگي قابل ارزيابي است. با وجود اين، بسياري از شرايط (وضعيت تغذيه، تحرك، ژنتيك) مي‌توانند زمان لازم را افزايش بدهند. لذا درخواست گرافي براي اطمينان از جوش‌خوردگي كامل است.

دكتر بهروز هاشمي / متخصص طب اورژانس