پوستتان را اسير آرايش نكنيد
شايد شما هم در خيابان با فروشندگان دوره‌گرد لوازم آرايشي برخورد كرده‌ايد كه البته مشتريان كمي هم ندارند. گاه انبوه جمعيت خانم‌هاي علاقه‌مند به زيبايي چنان اطراف آنها جمع مي‌شوند كه انگار اكسير زيبايي و جواني مي‌فروشند، اما آيا تا به حال كسي را ديده‌ايد كه با آرايش كردن پيرتر به نظر برسد؟ شايد جواب‌تان منفي است، اما واقعيت آن است كه دانشمندان يكي از مهم‌ترين عوارض لوازم آرايش را پيري پوست و بروز چين و چروك زودرس مي‌دانند.

ميل به زيباتر بودن يكي از دغدغه‌هاي ديرين بشر بوده و هست. در گذشته‌هاي دور مواد آرايشي صنعتي به شكل امروزي وجود نداشت و تنها از مواد طبيعي و انواع رنگ‌هاي گياهي به عنوان لوازم آرايشي استفاده مي‌شد، اما امروزه انواع مارك‌هاي لوازم آرايشي داخلي و بيشتر خارجي شناخته و نشناخته و بعضا تقلبي در بازار پرمصرف كشورمان عرضه مي‌شوند. اگرچه زيبايي و زيبايي‌پسندي در ذات انسان‌ها نهادينه است، اما بايد دانست كه لوازم آرايش به صورت دوجانبه عمل مي‌كنند و اگرچه در ابتداي امر و در ظاهر سبب تغيير چهره و زيبايي ظاهري مي‌شوند، اما به دليل آن كه در تماس مستقيم و طولاني‌مدت با پوست صورت هستند با تاثير بر سلول‌هاي پوست باعث ايجاد اثرات سوء بر پوست مي‌شوند.

چگونه لوازم آرايشي سلامت پوست را تهديد مي‌كنند؟

بطور كلي لوازم آرايشي از انواع مختلف مواد اوليه تشكيل شده‌اند كه هر يك به نوبه خود با اثر بر پوست باعث عوارضي كه گاه جبران‌ناپذير است مي‌شود. بيشتر لوازم آرايشي پايه چربي دارند. به عبارت ديگر انواع كرم پودر، رژ لب و... داراي انواعي از روغن‌هاي شيميايي مشتق از نفت يا روغن‌هاي گياهي هستند. اگرچه روغن‌هاي گياهي در لوازم آرايشي مرغوب‌تر به كار مي‌روند و به مراتب كيفيت بهتري به لوازم آرايش مي‌دهند، اما صرف نظر از اين مرغوبيت اين چربي‌ها سبب بسته شدن منافذ پوست مي‌شوند. تجمع چربي اين مواد و نيز چربي مترشحه از پوست در اين منافذ بسته شده خود محيطي مناسب براي رشد ميكروب‌ها به وجود مي‌آورد كه سبب بروز انواع جوش‌هاي صورت (آكنه) يا حتي كيست‌هاي پوستي يا جوش‌هاي سر سياه (كومدو) و نيز تغيير رنگ پوست شود.

يكي ديگر از عوارض تهديدكننده آرايش براي پوست بروز انواع حساسيت است. پوست برخي از افراد ممكن است نسبت به يك ماده خاص واكنش حساسيت يا آلرژي نشان دهند اين واكنش‌ها مي‌تواند از نوع خفيف تا شديد بروز يابد. از آنجا كه مواد تشكيل‌دهنده لوازم آرايشي متعددند تشخيص نوع ماده موثر در ايجاد حساسيت به راحتي امكان‌پذير نيست. اين در حالي است كه در اكثر موارد مواد معطري كه براي خوشبو كردن لوازم آرايشي به كار مي‌روند مسوول ايجاد واكنش‌هاي آلرژيك هستند. مواد ديگري كه در ايجاد واكنش‌هاي حساسيتي دخالت دارند مواد نگهدارنده‌اي هستند كه در انواع محصولات آرايشي به كار مي‌روند. اين مواد به طور معمول براي پيشگيري از رشد باكتري‌ها و قارچ‌ها به اين محصولات اضافه مي‌شوند تا اين محصولات را از تخريب محافظت كنند.

يكي از معمول‌ترين اين واكنش‌هاي حساسيتي درماتيت تماسي آلرژيك است كه به علت التهاب پوست در اثر حساسيت ايجاد مي‌شود و از قرمزي پوست تا ايجاد خارش و تاول مي‌تواند پيشروي كند. گاهي نيز محصولات آرايشي، خشكي بيش از معمول پوست را ايجاد مي‌كنند كه اين خشكي پوست خود سبب تحريك و تخريب پوست مي‌شود.

پيري زودرس پوست، چرا و چگونه؟

برخي از محصولات پاك‌كننده پوست به دليل داشتن تركيباتي مانند الكل و پروپيلن گليكول باعث خشكي پوست و خارش در پوست‌هاي حساس مي‌شوند. اين تركيبات و نيز استفاده مكرر از تركيبات صابوني با ايجاد خشكي پوست و از بين بردن لايه چربي طبيعي روي پوست سبب پوسته‌ريزي و ايجاد ترك‌هاي ريز روي پوست حساس صورت مي‌شود و به اين ترتيب ايجاد چين و چروك و در نتيجه به پيري زودرس منجر مي‌شوند.

يكي ديگر از عواملي كه سبب پيري زودرس پوست مي‌شود استفاده مكرر از كرم پودر‌ها و نيز انواع پودر‌ها مانند پنكك است. اين مواد آرايشي لايه‌اي پوشاننده روي سطح پوست ايجاد مي‌كنند و منافذ پوست را مي‌بندند. بسته شدن منافذ پوست سبب مي‌شود كه تبادل معمول اكسيژن و آب بين سلول‌هاي پوست و محيط صورت نگيرد و به همين دليل سلول‌هاي لايه سطحي پوست دچار مرگ زودرس مي‌شوند و روند رشد آنها مختل شده و پوست دچار پيري مي‌شود. بنابراين براي پيشگيري از ايجاد چين و چروك پوست بايد از شستشوي مكرر صورت با شوينده‌هاي صابوني پرهيز كرد. امروزه پاك‌كننده‌هاي غيرصابوني كه حاوي روغن‌هاي گياهي و مواد ملايم پاك‌كننده هستند بر انواع صابون‌ها ارجحيت دارند. استفاده از آب خنك براي شستشوي صورت و نيز استعمال كرم‌هاي مرطوب‌كننده بعد از استحمام مي‌تواند تا حد زيادي از خشكي پوست و بروز پيري زودرس جلوگيري كند.

بوتاكس: جوان‌كننده يا پيركننده؟

امروزه تبليغات وسيعي در سطح دنيا براي بوتاكس مي‌شود تا جايي كه اين سم مشتق از باكتري بوتولونيوم به اكسير جواني شهرت يافته است. تزريق مقادير رقيق شده اين سم در عضلات صورت باعث فلج شدن نسبي آن عضله مي‌شود و در نتيجه چين و چروكي كه در اثر انقباض غيرارادي آن عضله به وجود آمده با فلج شدن آن از بين مي‌رود تا اينجاي كار بوتاكس سبب از بين رفتن چروك پوستي مي‌شود، اما از آنجا كه اثرات آن پس از مدت 4 تا 6 ماه از بين مي‌رود پس از مدتي چين و چروك‌ها ظاهر شده و نياز به تزريق مجدد براي محو آنها هست. ولي در هر بار ميزان ماده تزريقي بايد افزايش يابد. زيرا در هر بار بر ميزان چروكيدگي پوست افزوده شده است. بنابراين تزريق بوتاكس تنها يك روش كوتاه‌مدت و مقطعي براي رفع چين و چروك پوست است ولي در درازمدت بر عمق چروك‌ها مي‌افزايد و... با اين تفاسير غيرمنطقي به نظر مي‌رسد كه افراد در رده‌هاي سني زير 50 سال به فكر تزريق بوتاكس بيفتند.

در بسياري از موارد نيز 24 تا 48 ساعت پس از تزريق بوتاكس واكنش‌هاي شديد آلرژي ديده شده است كه خود سبب عوارضي چون تورم و قرمزي و ايجاد تاول مي‌شود.

آيا لوازم آرايش معدني دوستدار سلامتند؟

دلزدگي‌اي كه امروزه برخي مردم از مواد شيميايي و صنعتي تهديدكننده سلامت پيدا كرده‌اند بسياري از توليدكنندگان محصولات آرايشي و بهداشتي را بر آن داشته كه محصولات آرايشي را با استفاده از مواد طبيعي مانند انواع مواد معدني يا گياهان توليد كنند. از حدود 40 سال پيش انواعي از لوازم آرايش با نام لوازم آرايش معدني به بازار‌ها راه پيدا كرد. توليدكنندگان اين محصولات ادعا مي‌كنند كه در تهيه آنها هيچ گونه مواد رنگي مصنوعي و مواد شيميايي و مواد نگهدارنده به كار نرفته است. بلكه مواد تشكيل‌دهنده اين محصولات از تركيبات معدني مانند اكسيد روي، تالك و دي‌اكسيد تيتانيوم و اكسيد آهن و... تشكيل شده است و از رنگدانه‌هاي معدني در آنها استفاده شده است.

محصولات آرايشي معدني به دليل نداشتن تركيبات معطر و نگهدارنده‌ها سبب ايجاد آلرژي‌هاي پوستي نخواهند شد. از طرفي برخي از تركيبات معدني مانند اكسيد روي و دي اكسيد تيتانيوم داراي خواص ضدالتهابي هستند و براي پوست‌هاي حساس يا داراي آكنه تسكين بخش‌اند. علاوه بر اين دي‌اكسيد تيتانيوم و اكسيد روي داراي اثر محافظتي فيزيكي در برابر اشعه‌هاي مضر خورشيد نيز هستند. با اين اوصاف توليدكنندگان محصولات آرايشي معدني معتقدند كه اين محصولات نه‌تنها براي پوست ضرر ندارند بلكه باعث تقويت و محافظت پوست نيز مي‌شوند، اما برخي متخصصان پوست معتقدند كه محصولات معدني آرايشي بيش از آن كه معجزه‌اي در توليد مواد آرايشي باشند، بيشتر جنبه تبليغاتي دارند، زيرا مواد معدني‌اي همچون اكسيد روي و دي‌اكسيد تيتانيوم در مواد آرايشي صنعتي نيز به كار مي‌رفتند. از سويي ديگر در بسياري از محصولاتي كه داراي برچسب معدني هستند مقاديري از مواد غيرطبيعي و شيميايي نيز به كار رفته است و تنها شايد در صورت اطمينان از خلوص بالاي مواد معدني در اين محصولات بتوان با رعايت احتياط‌هاي لازم آنها را مصرف كرد.

باز هم گياهان به كمك مي‌آيند

اگرچه در گذشته‌هاي دور تنها گياهان بودند كه براي مردم نقش آرايشي ايفا مي‌كردند و جز گياهان مواد آرايشي ديگري در دسترس نبود، اما امروزه نيز بشر به اين نتيجه رسيده است كه به همان منبع طبيعي مهربان بازگردد و علاوه بر بهره‌هاي دارويي از گياهان بهره آرايشي هم ببرد. امروزه استفاده از روغن‌هاي گياهي، عصاره گل‌ها و پيگمان‌هاي گياهي يا همان رنگدانه‌ها در لوازم آرايش در لابراتوار‌هاي معتبر دنيا مورد آزمايش قرار گرفته و مورد تاييد واقع شده است. گياهاني مانند عشقه، دم اسب، بومادران، بابونه و... داراي خواص مفيد اثبات شده‌اي بر پوست هستند. دسته‌اي از مواد به نام فلاوونوييد‌ها و تاننوييدهاي مشتق از برخي گياهان حتي اثرات درماني بر جواني و سفتي پوست دارند.

دانشمندان يكي از مهم‌ترين عوارض لوازم آرايش را پيري پوست و بروز چين و چروك زودرس مي‌دانند لوازم آرايشي از انواع مختلف مواد اوليه تشكيل شده‌اند كه هر يك به نوبه خود با اثر گذاشتن بر پوست باعث عوارضي مي‌شود كه گاه جبران‌ناپذير است

محصولات آرايشي گياهي داراي روغن‌هاي گياهي هستند كه مسلما به دليل سبكي و قابليت جذب بيشتر از راه پوست بسيار بهتر از روغن‌هاي صنعتي هستند و حتي باعث حفظ رطوبت پوست مي‌شوند. از آنجا كه اكثر رنگدانه‌هاي گياهي قابل حل در چربي نيستند و حلال آنها آب است در تهيه انواع رژ لب و كرم پودر همان رنگ‌هاي معدني به كار مي‌رود. رنگ‌هاي قرمز تند و ملايم و بنفش نيز ازجمله رنگ‌هايي هستند كه در بين مواد معدني ديده نمي‌شوند و به همين دليل محصولات گياهي و معدني چنين رنگ‌هايي ندارند و تنها محصولات صناعي شيميايي داراي اين رنگ‌ها هستند. اگرچه محصولات آرايشي گياهي به ندرت ايجاد حساسيت مي‌كنند، اما حاوي مواد نگهدارنده براي جلوگيري از فاسد‌شدن نيز هستند.

نگذاريد سلامت چشم‌هايتان با آرايش تهديد شود

چشم‌ها اعضاي حساسي هستند كه در معرض لوازم آرايشي قرار دارند و اگر در انتخاب و نحوه مصرف اين محصولات آرايشي دقت كافي نشود مي‌تواند عوارض خطرناكي را براي سلامت چشم‌ها داشته باشد. رايج‌ترين محصول آرايشي مورد استفاده چشم ريمل است كه در انواع مختلفي همچون مژه‌دار، ضدآب، معمولي و... وجود دارد. ريمل‌هاي مژه‌دار داراي الياف بسيار ريزي هستند كه پس از خشك شدن ريمل روي مژه‌ها باقي مي‌مانند و باعث پرتر جلوه دادن مژه‌ها مي‌شود، اما اگر اين الياف ريز به داخل چشم بروند به عنوان جسم خارجي سبب تحريك و التهاب چشم و حتي در مواردي تحريك قرنيه و ايجاد زخم قرنيه مي‌شود يا در بسياري موارد منجر به عفونت‌هاي چشمي خواهد شد. اين مساله بخصوص در مورد افرادي كه از لنز استفاده مي‌كنند از اهميت بيشتري برخوردار است. اين افراد بايد در انتخاب ريمل دقت كافي داشته باشند و قبل از آرايش، لنز را در چشم گذاشته و قبل از پاك كردن آرايش آن را ازچشم خارج كنند.

انواع ديگري از ريمل‌ها با عنوان واترپروف يا همان ضدآب در بازار وجود دارند كه در مقابل آب و عرق مقاومند، ولي نوع ديگري هم از ريمل‌هاي واتر پروف حتي در مقابل آب و صابون نيز مقاومند كه براي پاك كردن آنها نياز به پاك‌كننده‌هاي روغني است. به سختي پاك شدن اين ريمل‌ها گاه به سلامت مژه‌ها آسيب مي‌زند و سبب ريزش مژه‌ها مي‌شود. پيش از خواب و استراحت حتما بايد ريمل از چشم پاك شود. زيرا در زمان استراحت اين مواد وارد چشم شده و باعث ايجاد عفونت‌هاي چشمي مي‌شود. علاوه بر آن نفوذ اين مواد به داخل فوليكول‌هاي مژه باعث سستي مژه‌ها و ريزش آنها مي‌شود. گاه بي‌احتياطي در استفاده از ريمل سبب مي‌شود كه از برخورد برس آن با چشم خراشي در سطح قرنيه ايجاد شود كه بستر مناسبي براي عفونت‌هاي باكتريايي يا قارچي فراهم مي‌كند و منجر به زخم‌هاي عفوني قرنيه و عوارض جبران‌ناپذير آن مي‌شود.

بسياري از لوازم آرايشي بخصوص ريمل به مدت بيش از 6 ماه نبايد مصرف شوند. زيرا مواد نگهدارنده آنها پس از مدتي از بين مي‌رود و محيط مناسبي براي رشد انواع قارچ‌ها و ميكروب‌ها ايجاد
مي‌شود.

در انتخاب‌هاي خود دقت كنيد

امروزه وجود انواع لوازم آرايشي غيراستاندارد و تقلبي در بازار باعث مي‌شود، مصرف‌كنندگان در بسياري موارد در انتخاب اين لوازم دچار اشتباه ‌شوند. خيلي از افراد به اشتباه تصور مي‌كنند به صرف آن كه يك محصول خارجي است و حتي يك كلمه فارسي در بسته‌بندي آن وجود ندارد، مي‌توانند به آن به عنوان يك محصول خارجي اعتماد كنند و خارجي بودن آن را نشانه مرغوبيت هم مي‌دانند. اما غافل از آن كه اكثر اين محصولات به صورت قاچاق از كشورهاي مجاور وارد كشور مي‌شوند. در عوض محصولات وارداتي كه تحت نظر وزارت بهداشت وارد كشور مي‌شوند برچسب‌هاي فارسي سفيد رنگي دارند كه شماره مجوز آن وزارت روي آن درج شده است كه به نوعي تاييدي است براي مصرف‌كنندگاني كه از تركيبات اين محصولات اطلاعي ندارند. در هر حال اگر عادت داريد كه از محصولات آرايشي زياد استفاده كنيد، مي‌توانيد به مرور زمان اين ميزان را كمتر كنيد. پيشنهاد مي‌كنيم براي شروع، مدتي آرايش چشم خود را تنها به يك ريمل معمولي مرغوب (و نه واترپروف) و يك برق لب يا رژ لب همرنگ لب خود محدود كنيد و ببينيد كه زيبايي طبيعي شما بيشتر نمايان مي‌شود.

پيدا شدن سر و كله سرب در لوازم آرايشي

شايد بسياري از شما با تهديداتي كه سرب براي سلامت افراد جامعه دارد آشنا باشيد. سال‌هاست كه مصرف بنزين بدون سرب براي كاهش آلودگي هوا و پيشگيري از سرطان در جوامع جا افتاده است، اما چه كسي فكرش را مي‌كرد كه با همه انتظاراتي كه مردم از دولت‌هايشان براي حذف سرب از بنزين دارند با دست خود تركيبات سرب را بر سر و صورت و لب خود بمالند. شايد قدرتمندي بسياري از شركت‌هاي بزرگ و متمول توليدكننده لوازم آرايش در سطح دنيا نگذارد كه بسياري از خبرهاي علمي روز به گوش مصرف‌كنندگان برسد، اما واقعيت آن است كه محققان در مورد ميزان غيرمجاز سرب در رژ لب‌ها و مداد‌هاي آرايشي هشدار داده‌اند و نكته جالب اينجاست كه در اين بين انگشت اتهام اين بار به سوي مارك‌هاي معتبر و گرانقيمت است. محققان معتقدند كه انواع رژ لب‌هايي كه رنگ قرمز پررنگ دارند حاوي مقادير غيرمجاز سرب هستند. و اين ميزان در مارك‌هاي معروف و گران‌تر حتي به مراتب بيشتر است.

در دنياي صنعتي امروز سرب تقريبا در همه جا يافت مي‌شود. در هوايي كه تنفس مي‌كنيم در خاك و در لوله‌هاي آب آشاميدني، برگه‌هاي روزنامه و.... سرب از آلاينده‌هاي محيط زيست است كه براي سلامت انسان‌ها بويژه كودكان و خانم‌هاي باردار بسيار تهديد كننده است. زيرا جذب آن در كودكان بيشتر است و براحتي از جفت عبور مي‌كند و اثرات نامطلوبي بر مغز جنين مي‌گذارد. سرب با اثرات نامطلوبي كه در سيستم عصبي انسان دارد سبب عوارض جبران‌ناپذيري مانند اختلالات رفتاري كاهش بهره هوشي و كندذهني تا مسموميت‌هاي مغزي را سبب مي‌شود. سرب حتي مي‌تواند به جاي كلسيم در استخوان‌ها جايگزين شود يا موجب سقط جنين يا عقب ماندگي‌هاي ذهني در وي شود.