بيماري ايدز يكي از معضلات دهه‌هاي اخير جهان است كه نام آن به دليل عواقب وحشتناكش با ترس برده مي‌شود.

اين بيماري در اثر ويروس اچ آي وي ايجاد و منتقل مي‌شود. اين ويروس مثل اغلب ويروس‌ها به صورت انگلي زندگي مي‌كند، يعني با ورود به برخي سلول‌هاي دفاعي بدن (لنفوسيت تي ۴) و ايجاد تغييرات در اين سلول‌ها، به سرعت تكثير شده و تعداد آن در خون بيمار افزايش مي‌يابد و در نهايت با تخريب اين سلول‌هاي دفاعي موجب اختلال و ضعف سيستم ايمني بدن مي‌شود. در اين زمان بدن بيمار آمادگي مقابله با بيماري‌ها را نداشته و عوامل بيماري‌زايي كه در حالت عادي و در شخص سالم هيچ بيماري اي را ايجاد نمي‌كنند، در فرد مبتلا به ايدز منجر به بيماري‌هاي خاصي مي‌شوند.

خوشبختانه داروهاي متعددي براي درمان و همين‌طور كاهش احتمال انتقال بيماري يافت شده است و با كمك اين داروها سير بيماري تا حد زيادي كنترل مي‌شود.

روش انتقال اين بيماري دقيقا مثل بيماري هپاتيت بي است يعني شايع‌ترين راه انتقال از طريق روابط جنسي است بنابراين در كساني كه از نظر روابط جنسي بي‌بند و بار هستند، يعني شريك‌هاي جنسي متعدد دارند، بيشتر ديده مي‌شود. البته راه‌هاي انتقال ديگري وجود دارد مثل تماس مخاط‌ها (بزاق دهان و غيره)، انتقال خون از فرد مبتلا به سالم، استفاده از سوزن‌هاي آلوده در كساني كه به مواد مخدر تزريقي معتاد هستند و حتي از طريق خراش‌هاي پوستي بخصوص در پرسنل بيمارستان كه با اين افراد در تماس هستند، انتقال بيماري صورت مي‌گيرد. يكي از راه‌هاي ديگر انتقال، از مادر مبتلا به جنين است كه در اين نوشتار به آن مي‌پردازيم.

همان‌طور كه مشخص است بيماري ايدز در سنين باروري شايع است و در حال حاضر در جهان دو سوم مبتلايان را زنان تشكيل مي‌دهند بنابراين عجيب نيست كه اين بيماري در زنان باردار ديده مي‌شود. خوشبختانه انجام آزمايش براي يافتن ويروس ايدز در خون مادران و البته با رضايت آنها در كشور باب شده است و به اين ترتيب مي‌توان با دادن داروي مناسب انتقال بيماري از مادر به جنين را بشدت كم كرد.

مهم اين است كه اين مادران هر چه زودتر شناسايي و براساس آزمايشات كاملتر تحت درمان قرار گيرند زيرا بيشترين زمان انتقال بيماري در ماه آخر بارداري و در زمان زايمان است. در صورت عدم‌شناسايي و درمان احتمال انتقال بيماري از مادر به جنين 30 درصد يا بيشتر است اما با درمان اين احتمال به كمتر از يك درصد مي‌رسد.

اين مادران نياز به مراقبت روحي و همدلي زيادي دارند و در عين حال شيردهي در آنان ممنوع است، چون شيردهي هم موجب انتقال بيماري مي‌شود.

متاسفانه در اين بارداري‌ها احتمال زايمان زودرس يا تولد نوزاد با وزن كم ورشد نامناسب جنين زيادتر است اما تاكنون ناهنجاري ژنتيكي در نوزادان ديده نشده است.

دكتر ثريا عالمي

جراح و متخصص بيماري‌هاي زنان و زايمان