افسردگي پس از زايمان
در روزهاي اول پس از زايمان به دليل تغييرات هورموني شديدي كه در خون مادر رخ ميدهد، احتمال شروع يا عود بيماريهاي روحي از جمله افسردگي شديد، زياد است.
افسردگي ماژور از بيماريهاي شايع زنان در سنين باروري است و به دليل استرس و تغييرات هورموني در بارداري احتمال عود يا شروع آن در بارداري و بخصوص در دوهفته پس از زايمان بالاست و از آنجايي كه در اين بيماران احتمال خودكشي وجود دارد، تمامي خانمهايي كه پس از زايمان دچار علائم افسردگي مثل نااميدي، احساس تنهايي، گريه فراوان، احساس گناه، تحريكپذيري، خستگي، عدمتمركز، فراموشي جزئيات و بيخوابي شده باشند بايد از اين نظر بررسي شوند. داروهاي اين بيماري اغلب براي جنين بيضرر هستند و مصرف آنها در طول شيردهي نيز بلامانع است. اين بيماري بيشتر ژنتيكي است و بخصوص در زناني كه سابقه فاميلي اين بيماري را دارند بيشتر بروز ميكند و امكان عود در حاملگي بعدي بالاست.
بلافاصله بعد از زايمان نوعي تغيير رفتار به نام سردي پس از زايمان رخ ميدهد كه بسيار شبيه به بيماري افسردگي است كه در نيمي از زناني كه زايمان كردهاند، ديده ميشود و به صورت غمگيني، تحريكپذيري، بيخوابي، عدم تمركز، اضطراب و اختلالات رفتاري بروز ميكند. اين مشكل گذراست و تنها در هفته اول بعد از زايمان وجود دارد و برخلاف افسردگي نياز به درمان دارويي ندارد.
بيماري دوقطبي (مانيك ـ دپرسيو) كه با دورههايي از سرخوشي غيرعادي و افسردگي همراه است نيز در دوران بارداري ديده ميشود تنها بايد دانست كه ليتيوم كه داروي اصلي اين بيماري است موجب ايجاد بيماريهاي خاص قلبي در جنين شده و بهتر است در 3 ماه اول بارداري مصرف نشود. بيماري ديوانگي پس از زايمان كه اغلب بعداز 2 هفته از زايمان رخ ميدهد هم يك اختلال دوقطبي است كه البته به دنبال افسردگي شديد رخ ميدهد و ميتواند منجر به خودكشي مادر يا آسيب به نوزاد توسط مادر شود.
دكتر ثريا عالمي
جراح و متخصص بيماريهاي زنان و زايمان
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم