فشار خون دوران بارداري را جدي بگيريد
يكي از موضوعاتي كه روي آن تاكيد زيادي ميشود مراجعه منظم مادران به پزشك متخصص در دوران بارداري است. لطفا درباره اين موضوع توضيح دهيد.
مراجعه منظم زنان باردار به پزشك متخصص به منظور سپري كردن دوران بارداري سالم از اهميت زيادي برخوردار است، زيرا درصد بسياري از مرگ و مير مادران، جنين، مردهزاييها و تولدهاي زودرس يا تولد نوزادان با وزن كم، ناشي از مراقبتهاي نامناسب و ناكافي در دوران بارداري است كه با به كارگيري مراقبتهاي لازم در اين خصوص ميتوان تا حد بسياري عوارض و مشكلات مادران و كودكان را كاهش داد. اين در حالي است كه گاهي به تاخير انداختن مراجعه به پزشك ميتواند چنان دردسرآفرين شود و مادر را دچار مشكل كند كه ديگر غيرقابل جبران باشد. از جمله اين دردسرها ميتوان به مسموميت حاملگي اشاره كرد. مسموسيت حاملگي يكي از شايعترين مشكلات، در دوران بارداري است و به دليل اهميت و عوارض جدياي كه ميتواند براي مادر و جنين داشته باشد توجه و مراجعه منظم خانم باردار به پزشك متخصص را ضروري ميسازد. از علائم اين بيماري فشارخون بالا و وجود پروتئين اضافي در ادرار بعد از هفته بيستم حاملگي است.
اگر چه يكي از مهمترين علائم مسموميت حاملگي ورم دستها و پاها و بخصوص صورت است و اين حالت بويژه صبحها شدت بيشتري دارد، اما از آنجا كه ورم در بسياري از حاملگيهاي طبيعي نيز ديده ميشود به عنوان يك نشانه قابل اعتماد در نظر گرفته نميشود، بلكه علائمي مانند سردرد شديد، اختلال در بينايي، درد در قسمت بالاي شكم كه معمولا در ناحيه زيردندهها و در سمت راست وجود دارد، تهوع يا استفراغ، سرگيجه، وزنگيري غيرطبيعي و بيش از اندازه، فشارخون 140 روي 90 ميليمتر جيوه به بالا از علائمي هستند كه با وجود آنها پزشك به مسموميت حاملگي مشكوك ميشود و در نهايت با گرفتن آزمايشات لازم و وجود پروتئين در ادرار به يقين ميرسد.
به طور كلي مسموميت حاملگي به 2 نوع خفيف و شديد تقسيم ميشود كه در نوع شديد، فشارخون 110 ميليمتر جيوه يا حتي بالاتر است و پروتئين ادراري (دفع پروتئين در ادرار) هم از
2+ بيشتر ميشود.سردرد، تاري ديد، درد ناحيه فوقاني شكم و كاهش دفع ادرار نيز از علائم مسموميت حاملگي شديد است. همچنين در آزمايشات انجام شده پلاكتهاي موجود در خون كاهش و در نقطه مقابل كراتينين سرم و آنزيمهاي كبدي افزايش مييابند كه اين فاكتورها در نهايت باعث كاهش رشد جنين ميشوند.
مسموميت حاملگي يكي از شايعترين مشكلات در دوران بارداري است. از علائم اين بيماري فشارخون بالا و وجود پروتئين اضافي در ادرار بعد از هفته بيستم حاملگي است
در صورت تشخيص پره اكلامپسي شديد (مسموميت حاملگي شديد) ختم حاملگي صورت ميگيرد و در شرايطي هم كه نوع خفيف مسموميت به شديد تبديل شود، ختم حاملگي انجام ميشود، چرا كه احتمال خونريزي در ارگانهاي گوناگون مانند پشت چشم، مغز و ديگر دستگاههاي بدن بالا ميرود. اگر مسموميت حاملگي تشخيص داده و به سرعت درمان نشود، مشكلات و عوارض جدي همچون نارسايي كليوي، خونريزي مغزي در اثر فشار خون و مشكلات قلبي ـ عروقي به دليل ادم و اختلالات انعقادي و همچنين پارگي ناگهاني جفت را به دنبال خواهد داشت و در نهايت هم ممكن است به مرگ بيمار منجر شود.
اما در موارد خفيف مسموميت حاملگي، بيمار در بيمارستان تحت مراقبت قرار ميگيرد تا جنين زمان لازم براي رشد را داشته باشد.
آيا فشارخون بالا حتي فقط يك مرتبه، يا به تنهايي و بدون وجود پروتئين در ادرار، ميتواند نشانه اين بيماري باشد؟
فشارخوني كه 140 روي 90 ميليمتر جيوه يا بيشتر باشد بيش از حد طبيعي در نظر گرفته ميشود. به هر حال تنها يكبار اندازهگيري فشارخون در اين دامنه به معناي ابتلا به مسموميت بارداري نيست. اگر يكبار فشارخون شما بالاتر از حد طبيعي باشد يا از حد معمول فشارخون شما بالاتر بود، ممكن است پزشك از شما بخواهد براي كنترل فشارخون و پروتئين در ادرار مراجعات مكرري داشته باشيد.
در اين ميان چنانچه فشارخون مساوي يا حتي بالاتر از 140 روي 90 باشد اما دفع پروتئين در ادرار ديده نشود، اين فشارخون به مسموميت حاملگي تبديل نميشود و معمولا چند هفته بعد از زايمان به مقدار طبيعي برميگردد.
اما اين موضوع بدان معني نيست كه در چنين شرايطي هيچگونه خطري براي مادر و جنين وجود ندارد بلكه مادر بايد تحتنظر پزشك باشد و رژيم غذايي كم نمك و كم چرب داشته باشد و در ضمن مواد غذايي حاوي كلسيم و پروتئين را در برنامه غذايي خود بگنجاند.
به طوري كلي چه عواملي باعث بروز اين نوع مسموميت ميشوند؟
شانس بروز اين بيماري در زناني كه اولين بارداري خود را تجربه ميكنند بيشتر است. همچنين ابتلا به مسموميت حاملگي در بارداريهاي قبلي احتمال اينكه فرد را در بارداريهاي بعدي نيز گرفتار كند افزايش ميدهد.
سابقه خانوادگي در ابتلا به بسياري از بيماريها حرف اول را ميزند و بايد گفت در اين مورد هم سابقه خانوادگي بيتاثير نيست. همچنين افرادي كه وزن بالايي دارند بخصوص كساني كه شاخص توده بدنيشان بيشتر از 30 است. با احتمال ابتلاي بالاتري مواجه هستند. بنابراين لازم است قبل از بارداري فكري به حال كاهش وزن خود بكنيم تا در دوران بارداري كمتر دچار مشكل شويم، بخصوص اينكه مسموميت حاملگي تنها يكي از مشكلات ناشي از چاقي در دوران بارداري است.
براي جلوگيري از مشكلات حين بارداري يكي از توصيههاي پزشكان، بارداري در زمان مناسب يعني در 20 تا 30 سالگي است. اين زمان دوران طلايي براي بارداري محسوب ميشود و در نتيجه بسياري از عوارض از جمله مسموميت بارداري در اين سنين كاهش چشمگيري دارند.
از طرفي ديگر اگر چه داشتن فرزند دوقلو خيلي لذتبخش است و خيليها آرزوي داشتنش را دارند، اما اين موهبت الهي هميشه هم خالي از مشكل نيست، چون مسموميت بارداري در زناني كه بارداري دوقلو، سه قلو و به طوركلي چند قلو دارند، بيشتر است. علاوه بر اينها زناني كه قبل از بارداري به بيماريهايي مانند ديابت، فشارخون مزمن، بيماري كليوي و هر عاملي كه باعث بزرگ شدن سطح جفت شود، مبتلا بودهاند، شانس ابتلا به مسموميت بارداري بيشتري دارند و در واقع اين عوامل جزو ريسكفاكتورها محسوب ميشوند.
آيا فشارخون ناشي از مسموميت حاملگي بعد از زايمان هم در فرد مبتلا باقي ميماند؟
اگر فشارخون تا 24 ساعت پس از زايمان و با تجويز دارو به ميزان طبيعي خودش برسد در واقع اين فشارخون در اثر مسموميت بارداري بوده است. البته در بعضي از اين افراد شانس ابتلا به فشارخون در آينده وجود دارد، ولي چنانچه بعد از گذشت چند روز همچنان فشارخون بالا باشد در واقع بيمار فشار زمينهاي قبل از بارداري داشته كه از آن بياطلاع بوده است.
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم