پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

ويتامين D: اين ويتامين به شكل خوراكي و تزريقي استفاده مي‌شود. ويتامين D داراي انواعي كلسيفرول (ويتامين 3 D) و ارگوكلسيفرول (ويتامين 2 D) است. ويتامين D براي اثربخشي در بدن، نيازمند تغييراتي است كه در كبد و كليه انجام مي‌شود. نقش عمده ويتامين D، تنظيم‌ كردن سطح كلسيم و فسفر خون است كه اين افزايش موجب معدني شدن طبيعي استخوان مي‌شود. تنظيم سطح كلسيم خون از طريق جذب روده‌ها و تنظيم دفع از كليه‌ها صورت مي‌گيرد.كمبود ويتامين D در افرادي بروز مي‌كند كه تماس كافي با نور خورشيد ندارند. براي اثربخشي نور خورشيد، بايد نور به صورت مستقيم نه از پشت شيشه به بدن فرد برسد. نقايص كليوي (نارسايي كليه) يا كبدي (نارسايي كبدي، سيروز) مي‌تواند سير تبديل ويتامين D به شكل فعال آن را مختل كند. اين نوع كمبود به‌رغم تماس كافي با نور خورشيد يا تغذيه مناسب ايجاد مي‌شود.

دوز درماني و سمي: نياز روزانه به ويتامين D حدود 400 واحد است و دوز درماني آن گاهي به 5000 واحد مي‌رسد. در اطفال، در دوز اندك 2000 واحد هيپركلسمي اتفاق مي‌افتد، در حالي كه در بزرگسالان، براي ايجاد مسموميت، دوز بالاتري نياز است.

تابلوي باليني مسموميت: علائم شامل بي‌اشتهايي، تهوع، درد شكم، از دست دادن وزن، افزايش دفع ادرار، يبوست، گيجي و كماست كه بر اثر افزايش سطح كلسيم خون ايجاد مي‌شود. افزايش سطح پايدار كلسيم مي‌تواند موجب رسوب كلسيم در پوست، عضله و حتي كليه شده كه به نارسايي كليه منجر مي‌شود.

اقدامات درماني: به محض اطلاع از مصرف بي‌رويه ويتامين D بيمار بايد به اورژانس رسانده شود. مهم‌ترين اصل، ممانعت از مصرف ويتامين D و كاهش كلسيم مصرفي است. با محدود كردن كلسيم از جذب ويتامين D جلوگيري شده و سير تخريبي افزايش كلسيم، مهار مي‌شود. پس از ممانعت از جذب كلسيم به كمك درمان‌هاي دارويي، سطح كلسيم خون را كاهش مي‌دهند.