پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

به مجموعه اقداماتي كه موجب محكم و ثابت شدن پانسمان مي‌شود بانداژ گويند. معمولا برخي افراد بانداژ را جايگزين پانسمان مي‌كنند. به نحوي كه بعد از ضدعفوني كردن زخم بلافاصله اقدام به باندپيچي آن مي‌كنند. اين كار صحيح نيست و مي‌تواند موجب عفوني‌شدن زخم شود. هدف از پانسمان حفاظت زخم از انواع آلودگي‌ها و هدف از بانداژ محكم نگهداشتن پانسمان و ايجاد فشار براي جلوگيري از خونريزي و كاهش تورم و درد و همچنين جلوگيري از آسيب‌هاي بيشتر به زخم است.

معمولا باندها داراي انواع مختلفي هستند كه انواع نواري آن در زخم‌هاي باز كاربرد بيشتري دارد. باندهاي نواري يا لوله‌اي در پهنا و درازاي مختلف با جنس‌هاي گوناگون در اكثر داروخانه‌ها عرضه مي‌شود. بهتر است در هر جاي بدن از باندهايي با پهناي مناسب استفاده كنيد تا بتوانيد به نحو مطلوبي يك پانسمان را مهار كنيد. اغلب براي بانداژ انگشتان از باند كنار بافت 5/2 سانتي‌متري، براي مچ و كف دست از باند 5 سانتي‌متري، براي آرنج و بازو از باند 5/7 سانتي‌متري و براي مچ پا و زانو و ران از باند 10 يا 15 سانتي‌متري استفاده مي‌شود.

1‌ـ پارچه به كاررفته براي بانداژ بايد تميز و بدون پرز باشد، اما لازم نيست‌ استريل باشد.

2‌ـ پانسمان و تمام لبه‌هاي آن بايد توسط بانداژ سفت شوند.

3‌ـ بانداژ بايد به صورت اريب از پايين به بالاي عضو پيچيده شود. عكس اين موضوع باعث شل‌شدن بانداژ مي‌شود. هر دور بانداژ بايد دو‌سوم از دور قبلي را بپوشاند. هنگام بانداژ، عضو بايد در وضعيت طبيعي و بدون فشار قرار گيرد.

4ـ در بانداژ زانو يا آرنج، نبايد به مفاصل فشار زيادي وارد آيد. بعد از بانداژ اين نواحي سعي در خم كردن مفاصل نكنيد.

5ـ بانداژ بايد به طرز مناسب بسته و جلوي خونريزي را بگيريد. البته نه خيلي سفت و فشارنده باشد كه خونرساني را مختل و نه خيلي شل باشد كه پانسمان، روي زخم سُر بخورد.

6ـ هيچگاه نوك انگشتان دست و پا را باندپيچي نكنيد مگر آن‌كه آسيب‌ ديده باشند. انگشتان بر اثر اختلال گردش خون، تغيير رنگ پيدا كرده و به سرعت ما را متوجه سفت بودن بانداژ مي‌كنند. اما چه علايمي نشان‌دهنده سفت‌بودن يك بانداژ است؟

- تغيير رنگ انگشتان دست و پا (بي‌رنگ يا كبود شدن)‌

- سردي انتهايي انگشتان

- بي‌حسي و سوزن‌سوزن‌شدن انگشتان

- ناتواني در حركت‌دادن انگشتان

- بروز درد چند دقيقه بعد از بستن بانداژ

توجه: هميشه بعد از بانداژ براي اطمينان، نبض عضو باندپيچي‌شده را بررسي كنيد يا با فشردن ناخن يكي از انگشتان به برگشت سريع خون زير ناخن توجه كنيد. اگر نتوانستيد نبض را لمس كنيد يا با فشردن ناخن، زيرآن سفيد ماند بلافاصله باند را باز كرده و پس از اطمينان از رفع علايم مذكور و برقراري مجدد گردش خون باند را شل‌تر از قبل ببنديد.