از دست دادن جنين قبل از 4 ماهگي (20 هفتگي) واقعه‌اي ناگوار است كه در والدين موجب احساساتي چون احساس گناه، خشم، سرخوردگي و نااميدي مي‌شود و در كنار اينها احساس نگراني در مورد حاملگي بعدي همواره وجود دارد. حال تصور كنيد پدر و مادري كه سه بار يا بيشتر اين تجربه را داشته‌اند، چه احساسي دارند؟

از هر 300 زوج يك زوج دچار مشكل سقط مكرر (3 بار يا بيشتر دفع محصولات حاملگي قبل از 20 هفتگي) مي‌شوند. اگر زوجين براي اولين سقط با يك پزشك مشورت مي‌كنند، زوج‌هايي كه دچار سقط مكرر شده‌اند با پزشكان متعدد و با تخصص‌هاي متفاوت مشورت كرده و به دنبال علت آن هستند.

قبل از هر چيز بايد گفت كه سقط جنين در بيشتر موارد به‌دليل كم كاري يا اهمال پدر يا مادر نيست و نبايد آنها در اين مورد خود را مقصر بدانند اما شايع‌ترين علت باز هم اختلالات ژنتيكي است كه تا 50 درصد موارد علت سقط‌هاي مكرر است. براي شناسايي اين علت نياز به بررسي ژنتيكي پدر و مادر است و بررسي ژنتيكي محصولات حاملگي دفع شده (جنين مرده و جفت و پرده‌هاي بارداري) در اسرع وقت كمك‌كننده است هر چند ممكن است اين بافت‌ها به دليل مردن جنين يا آسيب ديده بودن آنها خيلي قابل بررسي نباشند. از دلايل شايع ديگر اختلالات ايمونولوژيكي است كه مي‌تواند در مادر موجود بوده و موجب انعقاد غيرعادي خون و عدم خون‌رساني به جنين و نهايتا فوت جنين شودكه اين اختلالات با بررسي‌هاي آزمايشگاهي خاص قابل شناخت و تا حدودي قابل درمان هستند.

گاهي اختلالات سيستم غدد درون‌ريز مثل كم كاري تيروئيد يا كم‌كاري‌هاي خاص تخمداني علت اين مشكل بوده كه اينها نيز تا حدود زيادي قابل درمان هستند. از علل ديگر مي‌توان به نقص‌هاي ساختماني رحم و لوله‌ها اشاره كرد كه گاه علت اصلي سقط مكرر هستند مثل رحم دوشاخ، نارسايي دهانه رحم، چسبندگي‌هاي داخل رحمي يا ميوم‌هاي داخل رحمي كه شكل رحم را نامتقارن كرده و منجر به سقط مي‌شوند كه اين مشكلات نيز قابل درمان با انواع جراحي‌هاي تخصصي هستند. عفونت ها هم علت نادر ديگر سقط‌هاي مكرر هستند. به هر حال آن چه بر اساس تحقيقات واضح است اين كه در كسي كه سه بار سقط داشته احتمال موفقيت حاملگي بعدي و سالم متولد شدن نوزاد حتي بدون هيچ درماني بيشتر از سقط دوباره است و در كنار مراقبت‌هاي مناسب قبل و در شروع بارداري اين احتمال باز هم بيشتر مي‌شود. در مادراني كه بالاي 35 سال دارند يا قبل از سقط از زنده بودن جنين مطمئن بوده‌اند بررسي‌هاي تخصصي ذكر‌شده بايد پس از دو بار سقط انجام شود.

اين مادران بايد بررسي‌هاي آزمايشگاهي و راديولوژيك را قبل از بارداري انجام داده و درمان‌هاي لازم را دريافت كنند و طي بارداري هم بخصوص تا پايان 3 ماهه اول هر دو هفته مراقبت و سونوگرافي شوند تا از سلامت جنين مطمئن شوند.

دكتر ثريا عالمي

جراح و متخصص بيماري‌هاي زنان و زايمان