رعايت بهداشت پوست و مو در استخرهاي عمومي

رعايت بهداشت پوست و مو در استخرهاي عمومي

یكی از شایع‌ترین مواردی كه معمولا در فصل گرما با آن مواجه می‌شویم آفتاب سوختگی است. ابتلا به برخی از بیماری‌های عفونی نیز یكی دیگر از مواردی است كه معمولا با مراجعه افراد به استخرهای عمومی ‌به وجود می‌آید. لزوم رعایت بهداشت پوست و مو برای پیشگیری از بیماری‌هاي پوستي باعث شد، گفت‌وگویی اختصاصی با دكتر علیرضا فیروز، متخصص پوست و مو، دانشیار دانشگاه علوم پزشكی تهران و معاون پژوهشی مركز آموزش و پژوهش بیماری‌های پوست و جذام داشته باشيم.

آيا امكان بروز بیماری‌های پوستی در افرادي كه به استخرهاي عمومي مراجعه مي‌كنند افزايش پيدا مي‌كند؟

در فصل گرم سال به علت مراجعه مردم به استخرهای عمومی معمولا دو نوع بیماری (عفونی و آلرژیك) در بین مردم به وجود می‌آید. در بیماری‌های عفونی خیلی از میكروب‌ها در سطح پوست وجود دارند كه از طریق تماس مستقیم بدن با آب يا وسایل آلوده همچون حوله، دمپایی، از طریق فرد بیمار به فرد سالم منتقل می‌شوند. اين بیماری‌ها معمولا شامل انواع زگیل، بیماری‌های قارچی و پوستی و تبخال مي‌شوند. دسته دیگر مربوط به افرادی است كه پوست حساس و آلرژیك دارند و پوست آنان در تماس با آب و مواد شوینده و شیمیایی تحریك می‌شود به عنوان مثال تماس با آب استخر و مواد شوینده و شیمیایی در افراد مبتلا به انواع اگزما می‌تواند باعث تحریك پوست این افراد شود، بنابراین حتي عبور از حوضچه‌ حاوي مواد ضدعفوني‌كننده پاها هم برای این افراد موجب تشدید حساسیت و آلرژیك می‌شود.

اين افراد برای پیشگیری از این بیماری‌ها باید چه نكاتی را رعایت كنند؟

در وهله اول افرادی كه دچار بیماری‌های عفونی هستند. نباید به استخرهای عمومی مراجعه كنند، زیرا احتمال انتقال این بیماری به فرد دیگر نیز وجود دارد. این افراد باید با مراجعه به پزشك، بیماری خود را درمان كنند و پس از اتمام پروسه بیماری شان در این مكان‌های عمومی‌حضور یابند. افراد سالم نیز كه به استخر مراجعه می‌كنند باید از حوله و وسایل مشترك موجود در استخر مثل دمپایی استفاده نكنند و قبل از ورود به استخر حتما دوش بگیرند و با صابون و شامپو بدنشان را بشویند و پا برهنه در محیط باز راه نروند و در صورت بروز كوچك‌ترین مشكل پوستی به پزشك مراجعه كنند.

بیماران آلرژیك نیز اگر شدت بیماری‌شان شدید است باید مدتی از رفتن به این مراكز پرهیز كنند تا بیماری‌شان كنترل شود. در موارد كنترل شده هم، افراد باید دقت كنند تا هنگام شستشو، از آبی استفاده كنند كه دمایش خیلی سرد یا گرم نباشد (ولرم باشد). دمای آب استخر نیز ترجیحا باید به این منوال باشد. پس از اتمام دوش گرفتن نیز باید از لوسیون‌های مرطوب‌كننده برای كل بدنشان استفاده كنند تا آبی كه از پوست‌شان تبخیر شده، بازگردد و از تشدید خشكی پوست و اگزما جلوگيري شود.

مسوولان استخرها نیز ملزم به رعایت یك سری نكات هستند. از جمله اين ملزومات گندزدایی مناسب آب استخر است كه به اين منظور باید از مواد مناسب با غلظت مناسب استفاده كنند. مسوولان این مراكز باید از مواد استاندارد استفاده كنند تا ضمن این‌كه به پوست مراجعه‌كنندگان آسیبی وارد نشود، عمل میكروب‌زدایی به نحو احسن انجام شود.

قرار‌گرفتن در معرض نور آفتاب خطرناك است، بنابراین توصیه می‌شود افراد، زير نور آفتاب قرار نگيرند و در استخرهای سر باز حتما از لباس‌های شنای پوشیده استفاده كنند كه قسمت عمده پوست‌شان را بپوشاند

همچنين وسایل مشتركی كه برای استفاده در استخر گذاشته می‌شود باید مرتب تحت شرایط مناسب و در فواصل زمانی منظم، ضدعفونی، شستشو و خشك شده و عاري از میكروب شوند.

از طرفي این مراكز باید دستورات لازم آموزش و نكات بهداشتی را در محل ورود استخر و در معرض ديد بگذارند. به عنوان مثال یكی از نكاتی كه شركت‌كنندگان ملزم به رعایت آن هستند، استفاده از كلاه شناست، زیرا كلاه مانع انتشار موهای آلوده در محیط استخر می‌شود.

حتما باید بین سانس آقایان و خانم‌ها فاصله باشد تا امكان گندزدایی استخر فراهم شود.

در استخرهای سر باز كه معمولا افراد مراجعه‌كننده بیشتر درمعرض خطر آفتاب هستند، رعایت چه نكات ایمنی لازم است؟

نور آفتاب مهم‌ترین عامل سوختگی پوست در كوتاه‌مدت و پیری پوست و سرطان پوست در درازمدت است. پس توصیه اكید می‌كنیم افراد پوست خود را از نور آفتاب دور نگه دارند. به خصوص در فاصله زمانی 10 صبح تا 4 بعدازظهر كه بیشترین میزان اشعه خورشید به زمین می‌رسد و ممكن است به پوست برخورد كند. قرار گرفتن در معرض نور آفتاب خطرناك است، بنابراین توصیه می‌شود افراد دراین مدت، زير نور آفتاب قرار نگيرند و در استخرهای سر باز حتما از لباس‌های شنای پوشیده استفاده كنند كه قسمت عمده پوست‌شان را بپوشاند. در ضمن از یك كرم ضدآفتاب مقاوم در برابر آب استفاده كنند كه بتواند امواج مضر ماوراءبنفش را كنترل و مانع رسیدن آن به پوست شود. همچنین باید در این استخرها امكاناتی نظیر سایبان تعبیه شود تا افرادی كه در استخر نیستند، زیر تابش
مستقیم آفتاب نباشند.

اغلب در استخرهای سر باز موضوع برنزه شدن مطرح است و بسیاری از مراجعه‌كنندگان برای این‌كه رنگ پوست‌شان تیره‌تر شود، در معرض مستقیم نور آفتاب قرار می‌گیرند، در بسیاري از این مراكز هم دستگاه‌های سولاریوم وجود دارد، استفاده از این دستگاه‌ها و نور مستقیم آفتاب برای تغییر رنگ پوست چه عوارضی دارد؟

متاسفانه مساله برنزه كردن پوست از طریق نور آفتاب یا استفاده از دستگاه‌های سولاریوم طی سال‌های اخیر در بین مردم بویژه نوجوانان و جوانان به غلط رواج یافته است. همان‌طور كه تماس مستقیم با نور آفتاب عوارض زیادی همچون پیری پوست و سوختن پوست در كوتاه‌مدت و سرطان پوست در دراز مدت به همراه دارد،این دستگاه‌ها نیز برای سلامت بدن مضر هستند و عوارض خطرناكی دارند به همین دليل چند سالی است استفاده از این دستگاه‌ها در كشورهای پیشرفته مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، اما یك سری استانداردهایی برای این دستگاه‌ها از نظر تعداد دفعات، فواصل دفعات، مدت زمانی كه هر فرد می‌تواند از این دستگاه استفاده كند، تعریف شده است از جمله این‌كه این دستگاه می‌تواند در چه مكان‌هایی استفاده شود یا از چه لامپ‌هایی می‌توان در این دستگاه‌ها استفاده كرد؛ این لامپ‌ها به تناوب مورد آزمایش قرار می‌گیرند تا مشخص شود انرژی‌های ساطع شده از این نورها آیا مطابق با استانداردهای كارخانه سازنده‌اش هست يا خير؟ همچنین هر فردی نمی‌تواند از این دستگاه‌ها استفاده كند. این دستگاه‌ها برای افراد زیر 18 سال تعریف نشده است. استانداردهایی از نظر تعداد دفعات، فواصل استفاده، مدت زمانی كه شخص می‌تواند از این دستگاه استفاده كند، برای این دستگاه تعریف شده است كه متاسفانه در كشور ما هیچ‌كدام از این استانداردها وجود ندارد یا اجرا نمی‌شود، بنابراین ما توصیه نمی‌كنیم افراد برای برنزه كردن پوست‌شان از روش‌های نور مصنوعی و طبیعی استفاده كنند و اگر پوست تیره را دوست دارند روش‌های كم ضررتر دیگری نیز مانند استفاده از داروهای موضعی رنگ‌كننده پوست وجود دارد كه می‌توانند استفاده كنند. مطالعات اخیر نشان داده، تابش اشعه فرا بنفش، سطح مواد مخدر درونزا «ان دروفین» را افزایش می‌دهد كه خود باعث اعتیاد فرد به سولاریوم می‌شود.

سازمان بهداشت جهانی نیز سال گذشته لامپ‌های مولد اشعه ماوراءبنفشی كه در دستگاه سولاریوم استفاده می‌شود را به عنوان یك عامل سرطان پوست معرفی كرده است، بنابراین هيچ ابهامي مبني بر استفاده نكردن از اين دستگاه‌ها وجود ندارد و در كل استفاده از آنها به هيچ عنوان توصيه نمي‌شود.