موكور نام گروهي از قارچ‌هاست كه در كپك نان و گرد و خاك به وفور يافت مي‌شود. اين قارچ در افراد عادي نمي‌تواند از پس سيستم ايمني برآيد ولي وقتي به بدن افرادي كه نقص ايمني دارند وارد مي‌شود، تخريب شديدي ايجاد مي‌كند و در موارد زيادي به مرگ بيمار منجر مي‌شود.

ديابت از بيماري‌هايي است كه اگر كنترل نشود و فرد مبتلا دچار قند بالا باشد، ممكن است باعث افزايش اسيديته خون شود و تركيب قند بالا و اسيدي بودن خون منجر به استعداد بيمار براي ابتلا به بيماري موكور خواهد شد.

اين قارچ از حفره‌هاي بيني داخل سينوس‌ها و از آنجا به چشم‌ها وارد مي‌شود. فرد مبتلا در ابتداي بيماري دچار علائمي شبيه سينوزيت، يعني گرفتگي بيني و ورم يكطرفه صورت است ولي روز به روز بدتر مي‌شود و به‌‌رغم دريافت آنتي بيوتيك بهبود نخواهد داشت.

در بيشتر موارد قارچ بعد از نفوذ به چشم باعث مشكلات بينايي يا باز نشدن پلك چشم‌ها مي‌شود و در اين حال اگر زود به بيمار رسيدگي نكنيم، بينايي وي براي هميشه از دست خواهد رفت.

گسترش قارچ به داخل مغز از طريق رگ‌ها و بتدريج صورت خواهد گرفت و بيمار دچار فلج در قسمت‌هايي از بدن خواهد شد.

اما آيا علم جديد پزشكي مي‌تواند با اين قارچ كشنده مقابله كند؟ در مواردي كه بتوانيم قبل از گسترش عفونت و در مراحل اوليه عفونت را كشف و آن را با داروهاي مناسب درمان و با جراحي مناسب پاك كنيم، احتمال زنده ماندن بيمار به 50 درصد مي‌رسد ولي اگر متوجه بيماري نشويم احتمال مرگ بسيار زياد است.

به اين ترتيب بايد وجود هر گونه ورم صورت، ورم چشم و باز نشدن پلك‌ در افراد ديابتي يا افرادي كه تحت شيمي درماني هستند را جدي تلقي كرد.

خروج مواد سياه رنگ از بيني در موارد پيشرفته بيماري صورت مي‌گيرد. اين مواد سياه رنگ در واقع بافت‌هاي مرده براثر گسترش قارچ هستند كه به خارج راه يافته‌اند.

درمان مناسب ديابت به طوري كه قند خون در محدوده طبيعي يا حداقل قابل قبول باشد نيز ريسك چنين عفونت‌هاي خطرناكي را بسيار كم مي‌كند.

بجز ديابت در بيماراني كه مجبور مي‌شويم از مواد شيمي درماني استفاده كنيم به دليل اين كه سلول‌هاي دفاعي ضعيف مي‌شوند، بيماري موكورومايكوز شيوع دارد.

اصول درمان بيماري

- تشخيص زودرس بيماري در مراحل ابتدايي كه نيازمند تجربه و دقت پزشك است.

- درمان با آنتي‌بيوتيك و ضد قارچ مناسب كه هم‌اكنون در ايران شامل آمپول‌هاي آمفوتريسين است.

- درمان جراحي به روش آندوسكوپي بيني كه باعث تخليه قارچ‌ها از بيني و سينوس‌ها مي‌شود و محيط را پاك مي‌كند.

نگه داشتن قندخون در حد طبيعي

اين دسته از بيماران بايد در مراكزي مداوا شوند كه پزشكان متخصصي اعم از داخلي، عفوني، گوش و حلق و بيني و چشم حضور داشته باشند و اين درمان نيازمند همكاري چند تيم پزشكي است.

دكتر رضا كريمي

متخصص بيماري‌هاي داخلي