چرا در بلع مشكل داريم؟
زماني كه تعامل عضلات دهان و حلق و اعصاب اين ناحيه كاملا دقيق نباشد ممكن است مختصري از ترشحات حلق وارد حنجره شود و باعث خشونت صدا يا سرفه شده يا بيمار را مجبور كند كه اصطلاحا به طور مكرر سينهاش را صاف كند.
معمولا با افزايش سن، قدرت عضلات دخيل در عمل بلع و همچنين هماهنگي بيني اين عضلات كمتر ميشود ، لذا در افراد مسن ممكن است ترشحات طبيعي بيني به راحتي بلعيده نشده و وارد مري نشود و در ته حلق جمع شود.
هنگام خواب دفعات بلع ناخودآگاه خيلي كمتر از زمان بيداري است و ممكن است ترشحات در حلق جمع شده و منجر به سرفه شود.
عضلات حلق فردي كه مضطرب است و داراي استرسهاي روحي است دچار انقباض خواهد شد. اين امر ممكن است منجر به احساس گير كردن چيزي در گلوي وي شود.
سينه صاف كردن مكرر اين افراد باعث تحريك ناحيه شده و مشكل را تشديد ميكند.
رفلاكس محتويات معده به مري نيز ميتواند باعث مشكلات بلع شود. سوزش معده، سوءهاضمه و گلودرد از علائم شايع اين اختلال هستند.
رفلاكس با دراز كشيدن تشديد ميشود بخصوص اگر قبل از دراز كشيدن بيمار مايعات يا غذايي ميل كرده باشد.
ترشحات مزمن پشت حلق غالبا منجر به تحريك گلو و سوزش مداوم آن ميشود. در اين حالت با اين كه حلق و لوزهها عفوني نيستند ولي باز هم ممكن است متورم باشند. درمان موفق ترشحات مزمن پشت حلق احساس ناخوشايند گلو را نيز برطرف ميكند.
درمان
براي تشخيص علت ترشحات پشت حلق، معاينه دقيق گوش، حلق و بيني الزامي است و در مواردي ممكن است لازم باشد آزمايش خون، آندوسكوپي و عكسبرداري راديولوژي نيز انجام شود. به طور كلي اقداماتي كه باعث رقيق شدن ترشحات شود و حركت آنها را تسريع و تسهيل كند مثل مصرف مايعات و داروهاي خلطآور سودمند است. شستشوي بيني باعث رقيقتر شدن ترشحات بيني ميشود. بهاين منظور ميتوان با سرم داخل بيني را 5 ـ 4 بار در روز شستشو داد.
اگر عامل ترشحات پشت حلق عفونت باكتريايي باشد درمان آنتيبيوتيكي موثر خواهد بود. در مواردي كه حساسيت بيني عامل افزايش ترشحات باشد بايد آلرژي درمان شود. متاسفانه داروهاي ضدحساسيت قادر نيستند حساسيت را به طور كامل ريشهكن كنند، اما علائم حساسيت و از جمله افزايش ترشحات بيني را به ميزان زيادي بهبود ميبخشند.
مبتلايان به رفلاكس بايد علاوه بر مصرف داروهايي مثل امپرازول و فاموتيدين ياد بگيرند كه غذاهاي حجيم مصرف نكنند، وقتي دراز بكشند كه حداقل 3 ساعت از زمان آخرين غذا يا مايعاتي كه مصرف كردهاند، گذشته باشد. اگر اين افراد از يك بالشت اضافي نيز استفاده كنند علائم آن كمتر خواهد شد.
دكتر محمدحسن عامري
متخصص گوش، حلق و بيني
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم