بيمارستان در ايران
مثلا در كشورهاي اروپايي بيمارستانها، مكانهايي براي نگهداري و حمايت از فقرا، معلولان، آوارگان، سالخوردگان، ولگردان و... نيز محسوب ميشد. در قرون وسطي اولين بيمارستان يا پناهگاه ويژه بيماران رواني در دنيا توسط مسلمانان تأسيس گرديد كه در آن به مراقبت و درمان بيماران رواني با روشهاي خاص خود ميپرداختند.
تا قبل از ظهور مسيح در دنياي غرب، محلي كه بتوان آن را بيمارستان ناميد، وجود نداشت و تا قرن پنجم ميلادي مراقبت از بيماران و معلولان، خصوصي انجام ميشد.
برخلاف غرب پيش از اسلام در دوران شكوه مسلمانان و شكوفايي علم بيمارستانهاي متعددي در ايران و اطراف آن عموما به همت ايرانيان بناگرديده و ثمره آن به جهان پزشكي آن دوران رسيده است. بيمارستان جنديشاپور، بيمارستان ري، بيمارستان نيشابور، بيمارستان عضدي و بيمارستان معزالدوله ديلمي ازجمله اين بيمارستانها بودند. اما ساخت اولين بيمارستان به سبك غربي به دوره قاجاريه برميگردد.
در سال 1290، ناصرالدين شاه دستور ساخت يك بيمارستان را صادر كرد. او در يكي از سفرهايش به كشورهاي غربي، بيمارستانهاي غربيان را ديده بود. ناصرالدين شاه پس از بازگشت به تهران تصميم گرفت تا بيمارستاني در تهران داير كند. لذا ناظمالاطباء، پزشك مخصوص خود را مامور تاسيس اولين بيمارستان تهران كرد و به اين ترتيب اولين بيمارستان با سبك و سياق فرنگ در تهران و ايران، در ميدان حسنآباد و در محلهاي به نام هشتگنبد در سال 1298 به رياست مرحوم ناظمالاطباء تاسيس گرديد. اين بيمارستان تا سالها به نام «مريضخانه دولتي» ناميده ميشد. پس از اين بيمارستان، چند بيمارستان ديگر نيز در تهران داير شد، ميتوان از بيمارستان نظامي طهران نام برد كه موسس آن شاهزاده عليقلي ميرزا بود.
مريضخانه دولتي پس از چندي به پاس زحمات پدر طب ايران به بيمارستان سينا تغيير نام داد. اين بيمارستان سالهاي متمادي، محلي براي معالجه و درمان امراض بيماران بود. پس از آن كه بيمارستان شروع به فعاليت كرد، ناظمالاطباء به ناصرالدين شاه پيشنهاد كرد تا در اين بيمارستان، پزشكان تربيت شده ايراني به معالجه بيماران بپردازند.
پس از آن و با موافقت ناصرالدين شاه، تدريس رشته طب در مدرسه دارالفنون پذيرفته شد و هر ساله تعدادي دانشجو، به منظور فراگيري دانش پزشكي وارد اين مدرسه ميشدند و براساس تعاليم ناظمالاطباء به فراگيري اين دانش ميپرداختند.
در سال 1319 اين بنا به نام بيمارستان سينا تغيير نام داد. اين بيمارستان هنوز هم پابرجاست و بههمين عنوان در تهران به فعاليت خود ادامه ميدهد. پس از تاسيس بيمارستان دولتي، در ساير شهرهاي ايران نيز به تدريج بيمارستانهاي جديد به كمك پزشكان بيگانه يا به همت ايرانيان تاسيس شد، چنان كه در 1334 علاوه بر بيمارستان وابسته به هيات نمايندگي انگلستان در بوشهر بيمارستان جديدي با كمك مالي بازرگانان محلي تاسيس شد و زير نظر پزشكي انگليسي شروع به كار كرد و اداره آن را هياتي مركب از 2 ايراني و 2 انگليسي به عهده گرفتند.
در همين سال، در مشهد ميسيون انگليسي بيمارستاني به رياست دكتر كوك پي افكند و نيز بيمارستان شاهرضا به مساعدت آلمانيها در آن شهر تاسيس شد. در تهران هم دكتر سعيد مالك، «لقمانالملك» كه رئيس مجلس حفظالصحه و سپس رئيس «اداره كل صحيه» بود، در 1300 - 1299ش پس از تاسيس انستيتو پاستور ايران، بيمارستان وزيري را بنا كرد و براساس آمار دولتي در 1301 ش شمار بيمارستانهاي تهران به 8 واحد رسيد.
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم