بيش از 20 سال است كه شعار پيشگيري بهتر از درمان است در جهان مورد توجه ويژه قرار گرفته است و روز به روز هم اهميت بيشتري پيدا مي‌كند. در زمينه مراقبت‌هاي پيشگيرانه در مورد بيماري‌هاي زنان موفقيت‌هاي شايان توجهي در سال‌هاي اخير به دست آمده است.

اما مراقبت‌هاي مناسب در زنان از كي و به چه صورت بايد انجام شود؟

يك خانم از 13 سالگي بايد تحت مراقبت‌هاي پيشگيرانه قرار گيرد كه اين مراقبت‌ها سالانه انجام مي‌گيرد.

اين مراقبت‌ها شامل يك معاينه كامل ( شامل گرفتن قد و وزن و فشار خون و...) همين‌طور معاينه پستان‌ها و در صورت نياز معاينه لگني مي‌شود. در كنار معاينه در هر گروه سني مشاوره خاص در زمينه تغذيه و ورزش و كار و روش‌هاي جلوگيري از بارداري انجام مي‌شود. در همين يك جلسه آزمايشات و بررسي‌هاي مناسب فرد درخواست و در نهايت داروهاي مكمل و واكسيناسيون مناسب توصيه مي‌شود.

مثلا براي دختر خانمي 13 ساله بهداشت مناسب دوران عادت ماهانه آموزش و معاينه از نظر رشد مناسب دوران بلوغ انجام مي‌شود و در مورد اهميت تغذيه در اين سن صحبت و در نهايت به انجام واكسيناسيون در برابر كزاز و ديفتري كه بايد هر 10‌سال تا پايان عمر تكرار شود، توصيه مي‌شود.

در سنين بالاتر مراقبت‌هاي پيشگيرانه ابعاد تازه‌اي به خود مي‌گيرد و شامل انجام پاپ اسمير سالانه پس از 21 سالگي (و در كساني كه زود تر ازدواج كرده‌اند انجام پاپ اسمير 3 سال پس از ازدواج) مي‌شود. تست پاپ اسمير كه براي تشخيص زودهنگام سرطان دهانه رحم طراحي شده يك نمونه‌برداري ساده و بدون درد از دهانه رحم است كه بايد سالانه در تمامي زنان انجام شود و چنانچه تا 30 سالگي بدون هيچ مشكلي تكرار شده باشد بعد از آن مي‌تواند هر 2 يا 3 سال يك بار تكرار شود.

معاينات سالانه پستان هم از معايناتي است كه پس از رشد كامل پستان‌ها در تمامي زنان بايد انجام گيرد تا با‌تشخيص زودتر سرطان پستان، راه‌هاي درمان ساده‌تر و موفق‌تر استفاده شود. در كنار معاينه از 40 سالگي به بعد، ماموگرافي (عكسبرداري راديولوژي از پستان‌ها) نيز به معاينات سالانه اضافه مي‌شود. معاينه ماهانه پستان هم به هر خانم بايد آموزش داده شود.مشاوره در مورد روش‌هاي جلوگيري از بارداري مناسب هر فرد از مباحث مهم در اين كنترل‌هاي سالانه است تا هم از بارداري‌هاي ناخواسته جلوگيري شود و هم از عوارض ناخواسته برخي از اين روش‌ها پيشگيري شود. همين‌طور در مورد بهداشت جنسي و بيماري‌هاي عفوني واژن و رحم صحبت مي‌شود.

واكسيناسيون‌هاي متعددي براي هر گروه سني وجود دارد كه بايد در اين مراقبت‌هاي سالانه به آنها توجه كرد؛ مثلا واكسيناسيون عليه سرخجه و آبله مرغان در كساني كه تمايل به بارداري دارند از آن دسته است.

دكتر ثريا عالمي

جراح و متخصص بيماري‌هاي زنان و زايمان