هفته گذشته در مورد اثرات سيگار در ايجاد سرطان بحث كرديم، امروز در مورد 3 عامل ديگر انواع سرطان‌ها شامل غذا، وزن زياد و نور خورشيد خواهيم نوشت.

تغذيه: غذاهاي پرچرب باعث افزايش خطر سرطان‌هاي پستان، روده بزرگ، پروستات و رحم مي‌شوند. در جوامع غربي كه چربي بيش از 40 درصد كالري غذاهاي مصرفي را تشكيل مي‌دهد شيوع اين 4 سرطان بيشتر از كشور‌هاي شرقي است كه حداكثر تا 20 درصد كالري بدن از چربي تامين مي‌شود. افزايش حجم فيبر‌هاي غذايي در كاهش خطر چند نوع سرطان موثر هستند. از سال‌ها قبل مشخص شده بود در كشور‌هاي شرقي كه انواع ميوه‌ها و سبزيجات به ميزان بيشتري در سبد غذايي قرار دارند، سرطان كولون نسبت به كشور‌هايي كه گوشت و چربي، عمده غذايشان را تشكيل مي‌دهد، شيوع كمتري دارد.

بعد‌ها در تحقيقات مشخص شد كه مهم‌ترين عامل اين تفاوت، فيبر‌هاي غذايي‌اند كه موادي غيرقابل جذب در غذا‌ها هستند. در ميوه‌هايي مثل سيب و هويج و انواع سبزيجات فيبر فراواني وجود دارد، شيوع سرطان‌هاي پروستات و پستان هم با مصرف اين فيبر‌هاي غذايي كمتر مي‌شود و علتش اين است كه فيبر‌ها به مواد استروژني و آندروژني موجود در غذا‌ها متصل شده و آنها را دفع مي‌كنند. خوردن انواع ويتامين‌ها و مواد معدني به مقادير زياد كه در سال‌هاي اخير توسط شركت‌هاي دارويي تبليغ مي‌‌شوند نقشي در پيشگيري از سرطان ندارد، البته خوردن 5 وعده سبزي و ميوه در روز به دليل كم كردن چربي و زياد شدن فيبر موجود در رژيم غذايي باعث كاهش خطر بيماري‌هاي قلبي ـ عروقي و مرگ مي‌شود.

وزن زياد: وقتي شاخص توده بدني به بالاتر از عدد 25‌مي‌رسد، سرطان‌هاي كولون، پستان، رحم، كليه و مري زيادتر مي‌شوند، احتمالا دليل ارتباط وزن زياد با اين سرطان‌ها اين است كه در داخل بافت چربي آنزيم‌هايي وجود دارند كه مواد سرطان‌زاي خاصي را توليد مي‌كنند. چاقي در عين حال باعث عود سرطان بعد از درمان آن نيز مي‌شود و افراد چاق وقتي دچار سرطان مي‌شوند، عمرشان نسبت به افراد لاغري كه دچار سرطان هستند، كمتر است.

نور خورشيد: ابتلا به انواع سرطان‌هاي پوست ارتباط مستقيم با تابش اشعه ماوراي بنفش خورشيد دارد. نوعي خطرناك از سرطان پوست كه ملانوما ناميده مي‌شود، در كساني كه در كودكي يا نوجواني سابقه آفتاب‌سوختگي داشته‌اند شيوع زيادتري دارد. پماد‌هاي ضد آفتاب اگرچه باعث كم‌شدن برخي از انواع كم‌خطر سرطان پوست مي‌شوند، ولي متاسفانه ملانوما كه خطرناك‌ترين نوع سرطان پوست است، نه‌تنها با مصرف اين پماد‌ها كم نمي‌شود بلكه شيوع آن زيادتر هم مي‌شود.

دكتر رضا كريمي

متخصص بيماري‌هاي داخلي