آيا تاكنون فكر كرده‌ايد كه چرا وقتي سوار هواپيما هستيد، گوش شما كيپ مي‌شود و اگر بيني خود را گرفته، دهانتان را بسته و زور بزنيد صدايي شبيه به تق را در گوش خود مي‌شنويد و گوشتان باز مي‌شود؟

آيا تجربه كرده‌ايد كه اگر با اين روش گوش شما باز نشود گوش درد در انتظار شما خواهد بود؟

آيا تاكنون فكر كرده‌ايد كه چرا وقتي هواپيما ارتفاع كم مي‌كند بچه‌ها بي‌قرار مي‌شوند و گريه مي‌كنند.

مشكل گوش شايع‌ترين شكايت پزشكي مسافران هواپيماست. اين ناراحتي‌ها معمولا ساده و جزئي است و به طور موقت با گرفتگي و درد همراه است.

گوش و فشار هوا

گوش مياني، عامل مشكلات گوش حين سفر است. گوش مياني به شكل حفره‌اي در داخل استخوان گيجگاهي است كه نسبت به تغييرات فشار محيط حساس و آسيب‌پذير است. گوش مياني از طريق لوله‌اي به نام شيپور استاش به حلق راه پيدا مي‌كند. لوله استاش كه حالت ارتجاعي دارد در حالت معمول جداره‌هايش روي يكديگر خوابيده است. هنگامي كه فشار داخل حلق زياد شود مثل هنگام بلع يا زور زدن، اين فشار جدار لوله استاش را از همديگر باز كرده و هوا به گوش مياني مي‌رسد. بهترين حالت پرده گوش وقتي است كه فشار دو طرف پرده گوش با يكديگر (يعني با فشار محيط اطراف) برابر باشند.

هر چه از سطح زمين بالاتر برويم فشار هوا كمتر مي‌شود. پس هنگام صعود هواپيما، فشار محيط كمتر از فشار گوش مياني مي‌شود كه در افراد سالم افزايش فشار گوش مياني از طريق شيپور استاش مستهلك مي‌شود تا فشار دو طرف پرده گوش برابر شود. هنگام فرود هواپيما، موارد ذكر شده برعكس مي‌شود؛ يعني فشار محيط بتدريج افزايش مي‌يابد و در نتيجه فشار گوش مياني كمتر از فشار محيط مي‌شود كه براي جبران بايد شيپور استاش باز شده و از طريق حلق به پشت پرده گوش هوا برساند و فشار دو طرف پرده را يكسان كند.

عوامل انسدادي شيپور استاش

سرماخوردگي شايع‌ترين علت مسدود شدن شيپور استاش است. عفونت سينوس‌ها و آلرژي بيني نيز جزو علل شايع انسداد شيپور استاش هستند. به عبارت ساده‌تر مي‌توان گفت گرفتگي بيني باعث گرفتگي گوش هم مي‌شود. به ‌دليل اين كه لوله استاش كودكان باريك‌تر از بزرگسالان است انسداد شيپور استاش بيشتر نزد كودكان ديده مي‌شود. هنگام مسافرت هوايي گاهي اوقات فشار محيط شديدا تغيير مي‌كند. براي اين كه راحت‌تر باشيم بايد شيپور استاش اين قابليت را داشته باشد كه مكرر باز شده و فشار هواي پشت پرده گوش را با فشار محيط يكسان كند. اين امر بويژه هنگامي صدق مي‌كند كه هواپيما در حال فرود آمدن است.

دكتر سيد ناصر عمادي

متخصص پوست و مو - درمانگاه بیمارستان بقیه الله(عج)