اتصال استخوان فك پايين به مجموعه استخوان‌هاي سر و صورت از طريق عضلات و مفصل گيجگاهي فكي فراهم مي‌شود. اين اتصال دقيق امكان صحبت‌كردن، جويدن، بلعيدن و خميازه‌كشيدن را براي ما فراهم مي‌كند. اگر اشكالي در نحوه فعاليت عضلات و مفصل رخ دهد، فرد دچار بيماري مفصل گيجگاهي فكي شده است.

علايم اين بيماري به صورت زير تظاهر پيدا مي‌كند:

سفت شدن و دردناك شدن عضلات هنگام بيدار شدن از خواب، فشار دادن دندان‌ها بر روي يكديگر و درد هنگام جويدن غذا يا خميازه كشيدن.

ـ محدوديت‌هاي حركتي كه هنگام باز يا بسته شدن دهان وجود دارد.

ـ صداي كليك يا صداي خش مانند هنگام جويدن غذا يا خميازه كشيدن.

ـ سردرد يا گردن‌دردي كه قادر به توضيح نوع آن نبوده و بر اساس نظر پزشك مربوط به آنها نيست.

نكته بسيار مهم در تشخيص اين بيماري آن است كه علايم فوق بايد به صورت پايدار حداقل در 2 هفته وجود داشته باشند تا فرد در گروه بيماران مفصل گيجگاهي فكي قرار گيرد.

علت چيست؟

علت ايجاد بيماري‌هاي مفصل گيجگاهي فكي هنوز به طور كامل شناخته شده نيست، ولي تركيبي از عوامل در ايجاد آن نقش دارد كه در راس آن استرس است. ساير عوامل عبارتند از: به هم فشردن يا ساييدن دندان‌ها روي يكديگر هنگام استرس، سابقه ضربه به سر، صورت يا فك و تبديل آن به مشكلات مفصلي، برخي از بيماري‌هاي سيستم ايمني و التهابي مفصلي مثل آرتريت روماتوييد، ناهنجاري‌هاي دنداني مرتبط با انحراف فك و رابطه غلط دندان‌ها.

چه بايد كرد؟

- مهم‌تر از همه اين است كه آرام باشيد.

ـ بررسي كنيد كه چه مواقعي دندان‌ها را به يكديگر فشار مي‌دهيد. در اين مواقع بايد سعي كنيد استرس را از خود دور كرده و فك يا عضلات را با تمرين به طور ملايم ورزش دهيد.

ـ در مورد رژيم غذايي خود دقت به خرج دهيد. سعي كنيد از گاز زدن غذاهاي سفت و چسبنده دوري كنيد. از غذاهاي نرم‌تر و قطعات كوچك‌تر استفاده كنيد.

ـ سعي كنيد هنگام خميازه كشيدن دهان خود را زياد باز نكرده و فك خود را با دست حمايت كنيد.

ـ از روش‌هاي ماساژ و تمرين براي تقويت عضلات فك استفاده كنيد. در اين تمرينات دقت داشته باشيد كه حركات به آرامي انجام شود، حركات شديد يا زياد از حد مي‌تواند در تشديد بيماري تاثير منفي بگذارد.

ـ با توصيه يك دندانپزشك از كمپرس گرم يا سرد همراه ماساژ ملايم روي مفصل فكي كه درد دارد، استفاده كنيد.

ـ‌ در مواقعي كه آرام هستيد، دندان‌ها كاملا روي هم قرار نمي‌گيرند، بنابراين سعي نكنيد آنها را حتما روي يكديگر قرار دهيد.

ـ‌ همواره مثبت فكر كنيد، بايد در نظر داشته باشيد كه اغلب بيماران براحتي درمان مي‌شوند. در بسياري از افراد شناخت عامل ايجادكننده به همراه تركيبي از درمان‌هاي غيردارويي و دندانپزشكي طي چند هفته در رفع مشكل مفيد واقع شده است. در تعداد كمي از افراد فرآيند درمان ممكن است پيچيده‌تر و طولاني‌تر باشد در اين موارد با صبر و حوصله درمان را ادامه داده و به نتيجه درمان اميدوار باشيد.

دكتر محمد‌امين نريماني

متخصص ارتودنسي