شكاف لب
نوزاد مبتلا به شكاف لب ممكن است همزمان شكاف كام هم داشته باشد. شكاف لب و كام از شايعترين ناهنجاريهاي مادرزادي هستند.شكاف لب ممكن است خيلي خفيف باشد و فقط به صورت يك فرورفتگي در لب بالا باشد يا ممكن است خيلي عميق باشد و از لب شروع شده باشد و تا داخل سوراخ بيني ادامه پيدا كند. شكاف كام ممكن است خيلي خفيف باشد و مشكل چنداني ايجاد نكند يا اينكه خيلي شديد باشد و كام كاملا شكاف داشته باشد و مانع تغذيه، مكيدن و حتي تنفس نوزاد شود. شكافها ميتوانند يك طرفه يا دو طرفه باشند.
به طور كلي شكاف 3 نوع مختلف دارد:
1 ـ هم لب و هم كام دچار شكاف هستند. بيش از نيمي از شكافها از اين نوعند. اين نوع شكاف در پسر بچهها شايعتر است. حدود 13 درصد مبتلايان به اين نوع شكاف به ساير ناهنجاريهاي مادرزادي نيز مبتلا هستند.
2 ـ شكاف كام به تنهايي كه يكسوم شكافها از اين نوع است و بيشتر در دختر بچهها ديده ميشود.
3 ـ شكاف لب به تنهايي كه حدود يكپنجم مبتلايان به شكاف را شامل ميشود.
درمان
درمان شكاف لب يا كام به ميزان زيادي بستگي به وضعيت سلامت نوزاد، شدت و محل شكاف دارد. از آنجا كه اين شكافها ممكن است منجر به اختلالات رشدي، تكلمي و رواني شوند، لازم است در اولين فرصت درمان شروع شود. جراحي براي ترميم شكاف لب معمولا بين 10 تا 12 هفتگي انجام ميشود. سن مناسب براي ترميم شكاف كام حدود 9 تا 18 ماهگي است. براي حصول نتايج بهتر ممكن است لازم باشد جراحيهاي بعدي نيز انجام شود.
عوارض شكاف
بسته به ميزان و محل شكاف كام يا لب عوارض آن نيز فرق ميكند. به طور كلي يك يا چند يا تمام عوارض زير ممكن است روي دهد:
تنفس: ناهنجاري فك و كام باعث مشكل تنفسي ميشود. درمان شامل جراحي و به كارگيري پروتزهاي دهاني است.
تغذيه: تغذيه نوزادان مبتلا به شكاف نيز با مشكلاتي روبهروست. همكاري متخصص تغذيه و گفتار درماني ممكن است سودمند باشد. دستگاههاي ويژهاي نيز به منظور تغذيه نوزاد در دسترس هستند.
عفونتهاي گوش و كاهش شنوايي: هر ناهنجاري دستگاه تنفسي فوقاني ميتواند عملكرد شيپور استاش را مختل كند و احتمال تجمع مايع در گوش مياني را افزايش دهد. اين امر شانس عفونت گوش مياني را زياد ميكند. كاهش شنوايي نيز نتيجه عفونتهاي مكرر گوش مياني است. براي اصلاح اين مشكل متخصص گوش و حلق و بيني از ويتي يا گرومت استفاده خواهد كرد.
تاخير در تكلم: براي اينكه كودك بتواند به درستي صدا و كلمات واضحي را توليد كند، رشد و تكامل طبيعي لب و كام ضروري است. ميتوان با عمل جراحي شكاف را ترميم و با گفتاردرماني به تكامل گفتاري كودك كمك كرد.
مشكلات دنداني: گاهي شكاف شامل لثه و فك نيز ميشود و اين امر بر رشد صحيح دندانها و فك تاثير ميگذارد. دندانپزشك اطفال يا متخصص ارتودنسي ميتواند به رفع اين مشكل كمك كند.
دكتر محمدحسن عامري
متخصص گوش، حلق و بيني
اللهم اخرجنی من ظلمات الوهم و اکرمنی بنور الفهم