پایگاه پرستاران دانشگاه بقیه الله(عج)

گسترش سيستم گاز شهري در ايران و عدم كنترل صحيح بر وسايل گازسوز خانگي، عاملي براي بروز اين گاز خطرناك در منازل شده است. گاز مونوكسيدكربن فاقد بو و رنگ است، به همين دليل افرادي كه در معرض اين گاز قرار مي‌گيرند تا قبل از بروز علائم هيچ اطلاعي از برخورد با آن ندارند. به دليل مرگ و مير بالا و عدم شناسايي فيزيكي، گاز مونوكسيدكربن به «قاتل خاموش» معروف شده است. مونوكسيدكربن پس از جذب در خون به پروتئين حمل اكسيژن(هموگلوبين) مي‌چسبد، ولي براحتي جدا نمي‌شود. اين عاملي براي كاهش انتقال اكسيژن توسط هموگلوبين است. كمبود اكسيژن در بافت‌ها و اعضا منجر به بروز علائم مسموميت مي‌شود.

علائم رايج در نوع خفيف مسموميت شامل سردرد، تهوع، استفراغ، درد عضلاني و گيجي است. اين علائم غير اختصاصي بوده و ممكن است پزشك و بيمار را گمراه كند. در واقع تا زماني كه به آن فكر نشود و دليلي براي امكان بروز آن نباشد، ممكن است با بيماري‌هاي عفوني يا گوارشي اشتباه شود. گاهي به دليل غيراختصاصي بودن و عدم توجه به احتمال بروز اين مسموميت به دليل بي‌نشان و علامت بودن گاز، بيمار مجددا در محيط آلوده قرار مي‌گيرد و ممكن است اين بار با مسموميت شديد مراجعه كند. در موارد شديد مسموميت، تشنج، حالت كما، توقف قلبي- تنفسي و حتي مرگ ممكن است رخ بدهد. يكي از مشكلات گازگرفتگي بروز علائم عصبي- رواني تاخيري است. اين علائم پس از چندين روز بدون علائم بودن بيمار، شروع مي‌شوند. بيمار پس از بهبود اوليه، از اختلالات حافظه، بي‌توجهي و حتي اختلالات حسي يا حركتي در بخشي از بدنش شاكي است.

اولين اقدام تلاش براي رساندن مصدوم به فضاي باز و تماس با اورژانس پيش بيمارستاني(115) است. معمولا به دليل عدم دسترسي به درمان اصلي بيماران (اكسيژن درماني)، لازم است تا رسيدن اورژانس، بيمار در فضاي عاري از آلودگي تنفس كند.

تمام بيماران حتي موارد خفيف نيازمند درمان با اكسيژن 100 درصد به كمك ماسك‌هاي مخصوص هستند، به همين دليل تمامي مصدومان بايد به اورژانس منتقل شوند. حتي در مواردي نياز به استفاده از اكسيژن با فشار بالاست.